Patricio Aylwin
.jpg)
.svg)
Patricio AYLWIN Azócar (naskiĝis la 26-an de novembro 1918 en Viña del Mar; mortis la 19-an de aprilo 2016 en Providencia (d:Q51587)) estis ĉilia politikisto (PDC). La kristandemokrato estis la unua demokratie elektita prezidanto de Ĉilio post la diktaturo de Augusto Pinochet, servante de 1990 ĝis 1994.
Politiko
[redakti | redakti fonton]Li frue fariĝis politike aktiva kun la moderaj maldekstraj kristanaj demokratoj, forte influitaj de la katolika socia instruo. Inter 1958 kaj 1989, li servis plurajn oficperiodojn kiel prezidanto de la Ĉilia Kristana Demokrata Partio. En 1965, li estis elektita al la Kongreso kiel senatano, kaj li servis kiel ĝia prezidanto en 1971 kaj 1972 - dum la prezidanteco de Salvador Allende. Li gvidis la parlamentan opozicion kontraŭ Allende kaj komence subtenis la puĉon de Pinochet. Li poste ŝanĝis sian opinion.
Post la puĉo de generalo Augusto Pinochet kaj la transpreno de la povo fare de la militistaro en septembro 1973, Patricio Aylwin restis prezidanto de la Kristandemokratoj ĝis 1976. Kiel ĉiuj aliaj politikaj partioj en Ĉilio, la Kristandemokratoj estis malpermesitaj de iu ajn publika agado sub la milita diktaturo. En 1980, Aylwin parolis kiel opozicia gvidanto kontraŭ la konstituciaj amendoj, kiujn la militistaro celis legitimi sian reĝimon. La nova konstitucio, adaptita al la bezonoj de Pinochet, estis adoptita; tamen, ĝi ne povus esti konsiderata libera elekto. Tamen, Aylwin pledis por akcepti la ekzistantan konstitucian situacion kaj daŭrigi la pacan vojon al demokratio, eĉ sub ĉi tiuj malfavoraj juraj kondiĉoj.
Kiel parto de Operaco Kondoro, Aylwin estis eliminota dum turneo tra Eŭropo. La sekreta polico de Pinochet, DINA, sendis plurajn teamojn al Frankfurto, inkluzive de Michael Townley kaj Brigada Generalo Christoph Willeke. Laŭ atestantoj, Willeke establis kontakton kun la Federacia Spionservo (BND). Ĉi tiun konekton laŭdire aranĝis membroj de Colonia Dignidad. La BND kaj DINA tiam interŝanĝis listojn de suspektataj membroj de la maldekstra Movimiento de Izquierda Revolucionaria (MIR) kaj aliaj sudamerikaj disidentoj. Tamen, Aylwin ne estis murdita.
Post kiam la opozicio venkis en la referendumo de 1988 pri la formato de la sekvaj prezidantaj elektoj, Aylwin estis elektita kiel kandidato de la kontraŭ-Pinochet-a opozicio — larĝa centro-maldekstra alianco gvidata de kristandemokratoj kaj socialistoj. Aylwin kandidatiĝis en la unuaj liberaj prezidantaj elektoj ekde 1971 kaj estis elektita prezidanto de Ĉilio la 14-an de decembro 1989. Lia oficperiodo (inaŭgurita la 11-an de marto 1990) estis karakterizita per granda singardemo kaj provo eviti endanĝerigi la malrapidan kaj singardan vojon de Ĉilio al demokratia ŝtato regata de la jurŝtato.
Jam meze de 1990, Aylwin establis Komisionon pri Vero kaj Repaciĝo por esplori la krimojn faritajn dum la diktaturo de 1973 ĝis 1979. La celo de la komisiono estis prezenti al la ĉilia publiko "oficialan veron" pri la krimoj de la ĥunto kaj tiel malhelpi la dividon de la socio en du tendarojn kun malsamaj interpretoj de la historio. Tamen, la agadkapablo de la elektita registaro estis klare limigita. Ĉar la influo de la militistaro en la lando restis forta, Aylwin estis devigita sin deteni en sia aliro al la pasinteco; procesigo de la krimoj estus neakceptebla por la armitaj fortoj.[1]
Post unu oficperiodo, Aylwin estis sukcedita en 1994 de Eduardo Frei (ankaŭ kristana demokrato). Patricio Aylwin tiam fariĝis internacie aktiva ĉe Unuiĝintaj Nacioj en la batalo kontraŭ malriĉeco kaj la devigo de juraj principoj, inkluzive de kiel prezidanto de neprofitcela organizaĵo por demokratio kaj justeco.
Referencoj
[redakti | redakti fonton]Eksteraj ligiloj
[redakti | redakti fonton]- [http:// Oficiala retejo]
- Oficiala Biografio en sekcio Galería de Presidentes (Galerio de Prezidanto) (en la hispana)
- Biography by CIDOB (in Spanish)