Piramo kaj Tisbe

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Piramo kaj Tisbe, oleo-sur-tosa pentraĵo de Antoni Landorio, 1652-1690.

Piramo kaj Tisbe (Greke: Πύραμος καὶ Θίσβη) estas duo da fuŝ-destinaj legendaj amantoj, devenantaj el la Latina-Greka mitologiaro.


Ilia historio, devenanta el Orienta inspiracio, troviĝas vere inter mito kaj literaturo. Ĉi tiu fabelo estis unue menciita de Higino en Fabulae 142-143 kiu nur priparolis ilian memmortigon. Estos Ovidio kiu en La Kvara Metamorfozo el la Metamorfozoj rakontos ilian legendon.


Rakont-intrigo[redakti | redakti fonton]

Piramo kaj Tisbe estis du babiloniaj gejunuloj kiuj loĝis dum la reĝineco de Semiramis. Ili loĝis en du kunlimaj loĝejoj, kaj amis sin reciproke malgraŭ ilia gepatra malpermeseco, streĉita pro la rivaleco el la du familioj.

Ili komunikis sin per ekvidojn, mansignojn aŭ grimacaĵojn, ĝis ili malkovris breĉon en la muro kiu separis iliajn hejmojn. Nur voĉo trapasis tia mallarĝa breĉo kaj la dolĉaj am-mesaĝoj kaj flustroj trapasis ree la fando. Tiel, ili kapablis paroli, enamiĝi al la alia, desiri sin reciproke ĉiu sekundo pli intense. Ĝis nokton; kiam ili determinis ke la venonta noktiĝo, kiam jam ĉio kuŝis silente, ili forkurus neviditaj kaj renkontis apud la monumento de Nino, subŝirme de blankberujo, kiu tie staris, apud la fonto.

Tisbe alvenis unua, sed leonino kiu alvenis ĉasinte por trinki akvon el la fonto timigis ŝin, kaj Tisbe ekforkuris tuj kiam ŝi rigardetis la faŭkojn el la ĉi-fojo trankvila besto, serĉante ŝirmon sub la truo el ŝtono.

Forkurante, ŝi lasis sian vualon. La leonino kvazaŭinfanludis kun la vualon, tinkturante ĝin per sango. Kiam li alvenis, Piramo, malkovris la piedsignojn kaj la nun-ruĝan vualon, kaj pensanta ke la leonino mortigis sian karulinon, elprenis sian ponardon kaj trapikis sian bruston per ĝi.

Lia sango tinkturis violkolore la fruktojn el la arbo, kaj el tie; devenas la koloron el la morusbero, laŭ Ovidio.

Fakte, ene de Latina tradicio, la termino Pyramea arbor (<<Arbo de Piramo>>) oni uzis por nomi la morusberon.

Tisbe, timema, eliris el ŝia kaŝejo, kaj kiam ŝi alvenis al la ejon, kaj rigardis kiel la morusberojn ŝanĝiĝis iliaj koloroj, dubinte ĉu ĝi estis la determinita ejo aŭ ne, ekrigardis sian fianĉon, kun la ponardo ene de la brusto, kaj ĉie-tegita per sango.

Ŝi brakumis lin, elprenis la ponardon, kaj memmortigis sin tuj, memponardante sin.

La gedioj, malĝojiĝitaj pro tia tragedio, permesis ke iliaj gepatroj cindrigis iliajn kadavrojn kaj savu ilajn cindrojn ene de la sama ujo, kaj ekde tiun tagon la fruktoj el la morusbero restis tinkturitaj violkolore.