Plateco

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search

Plateco estas eco de elipsoidoj, kutime mallongigita per f, kiu karakterizas la rilato inter ĝia polusa kaj ekvatora diametro; la plateco de sfero valoras, ekzemple, nul.

Planedo aŭ alia rotacianta ĉielkorpo ofte posedas platecon, kiu ekestiĝas pro la influo de centrifuga forto.

El matematika vidpunkto, platecon difinas la jena rilato:

kie kaj estas respektive la ekvatora kaj polusa radiuso (aŭ diametro), dum estas la angula discentreco.

La platecon de ĉielkorpo influas pluraj kaŭzoj, inter ili:

  • La rilato inter gravitforto kaj centrifuga (decentra) forto;
  • La grando kaj denso de la objekto;
  • Ĝia rotacirapido kaj ĝia elasteco.

La sunsistemaj planedoj, kiuj posedas la plej grandan platecon, estas Jupitero kaj Saturno; tiu eco jam videblas per amatora teleskopo.