Policikla aromata hidrokarbono

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Ilustraĵo de tipa policikla aromata hidrokarbono. De maldekstre supre: benz[e]acefenantrileno, pireno kaj dibenz[a,h]antraceno

La policiklaj aromataj hidrokarbonoj (PAH) estas kemiaj kombinaĵoj, kiuj konsistas el kunplektiĝantaj (kondensitaj) aromataj ringoj (pli ol 2 tiel ekz. benzeno ne apartenas al PAH-oj) kaj ne entenas heteroatomojn aŭ substituentojn. PAH-oj aperas en sedimantaĵoj de nafto, karboŝtono kaj gudro, sed ili estiĝas ankaŭ kiel apudproduktoj dum forbrulado de fueloj (fosiliaj aŭ biomasaj). Ili damaĝas la medion, sanon, ili havas karcinogenan, mutagenan kaj teratogenan efikon.

Ili estas troveblaj en la interstela spaco, en kometoj kaj meteoritoj. La PAH-oj estas kandidatoj kiel bazmolekuloj de la plej simplaj, praaj vivformoj.


La PAH-kombinaĵoj[redakti | redakti fonton]

Nomo Nomo
Antraceno Anthracene.svg Benzopireno Benzo-a-pyrene.svg
Krizeno Chrysene.svg Koroneno Coronene.svg
Koranuleno Corannulene.svg Naftaceno Naftacene.svg
Naftalino Naphthalene.svg Pentaceno Pentacene.svg
Fenantreno Phenanthrene.svg Pireno Pyrene.svg
Trifenileno Triphenylene.svg Ovaleno Ovalene.svg