Richard Brinsley Sheridan
Richard Brinsley SHERIDAN (n. la 30-an de oktobro 1751 en Dublino; m. la 7-an de julio 1816 en Londono) estis irlanda (brita) poeto, dramisto, politikisto kaj socia aktivulo. Lia plej konata literatura verko estas la teatraĵo The School for Scandal (La Lernejo de Skandalo). [1]
Vivo
[redakti | redakti fonton]De 1762 ĝis 1768 li estis lernanto ĉe la Harrow School ; poste li ricevis privatajn lecionojn ĉe la domo de sia patro en Londono, kiuj ankaŭ inkluzivis rajdadon kaj skermadon. En 1772 li defendis la aktorinon Elizabeth Linley, kiu laboris ĉe la Theatre Royal Drury Lane, kontraŭ insulta gazetartikolo en du dueloj kaj edziĝis kun ŝi en 1773. Ili establis sin en Londono, kaj Richard komencis verki por la scenejo. Li aĉetis la Drury Lane Theatre kun du amikoj. Lia unua teatraĵo, The Rivals, premieris ĉe Covent Garden en 1775. Ĝi komence malsukcesis, sed rapide fariĝis integrita parto de la angla literatura kanono. Lia plej fama teatraĵo, The School for Scandal, publikigita en 1777, estas ankoraŭ konsiderata unu el la plej grandaj komedioj en la angla lingvo. Lia verko de 1779, The Critic, ankaŭ estis ricevita sufiĉe pozitive. [2]
Aldone al sia literatura verkado, Sheridan ankaŭ estis politike aktiva. Li estis elektita al la Parlamento por la Whig en 1780, kie li fariĝis unu el la ĉefaj figuroj de sia partio kiel talenta oratoro. Sheridan kontraŭstaris la Leĝo de Unuiĝo, la militon kontraŭ Usono (1780) kaj Francio (1794), sed instigis reziston kontraŭ Napoleono Bonaparte (1803). Sub Charles James Fox, Sheridan unue estis Subsekretario de Ŝtato en la Ministerio pri Eksterlandaj Aferoj en 1782 kaj poste Sekretario de la Trezorejo en 1783. Lia Begum-Parolado estas fama, en kiu li akuzis la antaŭan Guberniestron de la Orientaj Hindioj, Warren Hastings, pri maljustecoj kontraŭ hindaj begumoj (begamoj) . Post la morto de William Pitt en 1806, li fariĝis Kasisto de la Mararmeo. Li finfine funkciis kiel Privata Konsilisto kaj daŭre plenumis sian parlamentan mandaton.
Richard Brinsley Sheridan mortis en 1816 kaj estis entombigita en la Poet's Corner de Abatejo Westminster.
Heredaĵo
[redakti | redakti fonton]Lord Byron laŭdis Sheridan: "Ĉio, kion Sheridan faris aŭ elektis fari, ĉiam estis, plejbone, la plej bona en sia speco. Li verkis la plej bonan komedion (Lernejo por Skandalo), la plej bonan operon (The Duenna - laŭ mia opinio pli bona ol la mokado de St. Giles pri La Opero de la Almozulo (d:Q1472110)), la plej bonan farson (La Kritikisto - ĝi estas nur tro bona por daŭrigo), kaj la plej bonan paroladon (Monologo pri Garrick) - kaj, por kroni ĉion, li faris la plej bonan paroladon (la faman Begum-Parolado) kiu iam estis elpensita aŭ aŭdita en ĉi tiu lando."
La teatra historiisto John Genest (1764–1839) skribis ĉirkaŭ 1830, ke La Lernejo por Skandalo "restis en la repertuaro ĉe Drury Lane de tiu tempo (1777) ĝis la nuntempo".
La domo de Sheridan en Londono havis literaturan postvivon: Jules Verne uzis ĝin kiel modelon por la loĝado de Phileas Fogg kaj lia servisto Passepartout en sia romano Ĉirkaŭ la mondon en 80 tagoj.
Verkaro (elekto)
[redakti | redakti fonton]- The Rivals (1775)
- St. Patrick’s Day (1775)
- A Trip to Scarborough (1777)
- The School for Scandal (1777)
- The Critic (1779)
Referencoj
[redakti | redakti fonton]- ↑ Dictionary of Irish Biography (D.I.B.): Sheridan, Thomas.
- ↑ Thomas Sheridan Biography at James Boswell Info; retrieved 30 June 2013.
Eksteraj ligiloj
[redakti | redakti fonton]- Richard Brinsley Sheridan ĉe la 18ajarcenta Poezia Arkivo
- La Dramecaj Verkaĵoj de Richard Brinsley Sheridan ĉe la Interreta Arkivo. Sep teatraĵoj inkluzive La Lernejo Por Skandalo.
- Richard Brinlsey Sheridan Galerio ĉe la Nacia Portreta Galerio.
- Richard Brinsley Sheridan Kolekto. Ĝenerala Kolekto, Beinecke raraj libroj kaj manuskriptoj Biblioteko, Yale Universitato.