Saltu al enhavo

Sanga kotingo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Kiel legi la taksonomionVikipedio:Kiel legi la taksonomion
Kiel legi la taksonomion
Sanga kotingo
Plenkreska masklo en Brazilo
Plenkreska masklo en Brazilo
Plenkreska ino en Brazilo
Plenkreska ino en Brazilo
Biologia klasado
Regno: Animalia - animaloj
Filumo: Chordata - ĥorduloj
Klaso: Aves - birdoj
Ordo: Passeriformes - paseroformaj
Familio: Cotingidae - kotingedoj
Genro: Phoenicircus
Specio: P. carnifex - sanga kotingo
Phoenicircus carnifex
(Linnaeus, C, 1758)
Konserva statuso
{{{220px}}}
Konserva statuso: Malplej zorgiga
Natura arealo  Ĉiujare ĉeestanta
Natura arealo
  •  Ĉiujare ĉeestanta
  • Natura arealo
  •  Ĉiujare ĉeestanta
  • Subspecioj

    Unutipa

    Sinonimoj
    • Lanius carnifex (pranomo)
    • Ampelis carnifex
    • Phoenicercus carnifex
    Aliaj Vikimediaj projektoj
    vdr

    La sanga kotingo[1] (latine Phoenicircus carnifex) estas unutipa birdospecio el la familio de kotingedoj. Ĝi troviĝas en norda Sudameriko.

    Taksonomio

    [redakti | redakti fonton]

    Laŭ AviList[2], jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj[1]:

    Etimologio

    [redakti | redakti fonton]

    La scienca genra nomo Phoenicircus estas kunmetaĵo de 2 antikvaj grekaj vortoj, φοινίκεος (fojnikeos = "skarlata") kaj κέρκος (kerkos = "vosto"), pro la distinga brile sangoruĝa vosto ĉe la maskloj de tiu genro[3].

    La specia epiteto carnifex estas latina vorto signifanta "ekzekutisto" (el cărō, carnis (= "karno") kaj făcĭō, făcĕre (= "realigi")), pro la sanga koloro de la maskla plumaro de tiu specio[3].

    La Sanga kotingo estas 22 ĝis 24 cm longa kaj pezas ĉirkaŭ 82 ĝis 95 g. Ambaŭ seksoj havas malsaman plumaron. Plenkreskuloj havas distingajn fruntoplumojn, kiuj projekcias antaŭen, parte kaŝante la naztruojn, kaj elstarajn haregojn ĉirkaŭ la bazo de la beko. Plenkreskaj maskloj havas brilhele ruĝan kronon sur alie nigreca ĝis kaŝtanbruna kapo. Ankaŭ iliaj supraj partoj estas nigrecaj ĝis kaŝtanbrunaj. Iliaj flugiloj estas plejparte ruĝecbrunaj kun pli malhelaj unuarangaj flugilplumoj. Ilia vosto estas helruĝa kun malhelbruna strio trans la fino. Iliaj subaj partoj estas helruĝaj. Inoj estas pli grandaj ol maskloj. Ili havas obtuze ruĝecan kronon kaj orelkovrilojn sur alie olivecverda vizaĝo; iliaj supraj partoj kaj flugiloj ankaŭ estas olivecverdaj. Ilia vosto estas obtuze ruĝeca. Iliaj subaj partoj estas rozruĝaj. Ambaŭ seksoj havas ruĝbrunajn irisojn, kornokoloran ĝis brunoranĝan bekon, kaj rozecajn ĝis palbrunoranĝajn krurojn kaj piedojn. Nematuraj maskloj similas al plenkreskaj inoj kun pli malhelruĝaj subaj partoj.[4]

    Disvastiĝo kaj habitato

    [redakti | redakti fonton]

    La sanga kotingo troviĝas en plej eosta Venezuelo, Gujanoj kaj norda Ekvadoro kaj malkontinue en Peruo. Ĝi vivas en humidaj arbaroj, ĝis ĉirkaŭ 600 m[3].

    Referencoj

    [redakti | redakti fonton]
    1. 1,0 1,1 Ornitologia taksonomio.
    2. AviList v2025, konsultita la 18-an de feb. 2026.
    3. 3,0 3,1 3,2 Birds of the World, Guianan Red-Cotinga.
    4. Snow, D. (2020). Guianan Red-Cotinga (Phoenicircus carnifex), version 1.0. En Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [1] Alirita la 23an de Aŭgusto, 2025