Simbolismo (arto)

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Pierre Puvis de Chavannes, Jeunes Filles au Bord de la Mer (Junulinoj ĉe la maro), 1879, Musée d'Orsay, Parizo.
Viktor Vasnecov, La kavaliro ĉe la krucvojo, 1878.
John William Waterhouse, Cecilia, 1895

Simbolismi estis arta movado de la fino de la 19a jarcento de franca, rusa kaj belga deveno en poezio kaj aliaj artoj. En literaturo, tiu stilo originiĝis en 1857 kun la publikigo de la verko de Charles Baudelaire nome Les Fleurs du mal. La verkoj de Edgar Allan Poe, kiuj Baudelaire ege admiris kaj eĉ tradukis en la francan, estis ŝlosila influo kaj fonto de multaj tropoj kaj metaforaj bildoj. La estetiko estis disvolvigita de Stéphane Mallarmé kaj Paul Verlaine dum la 1860-aj kaj 1870-aj jaroj. En la 1880-aj, la estetiko estis markita per serio de manifestoj kaj allogis generacion de verkistoj. La esprimo "simbolista" mem estis unuafoje aplikita de la kritiko Jean Moréas, kiu inventis la terminon por distingi la simbolistojn el la rilataj dekadencistoj de literaturo kaj de aliaj artoj.

Distinga el, sed rilata al, la stilo de literaturo, simbolismo de arto estas iel rilata al la gotika komponaĵo de Romantismo.

Etimologio[redakti | redakti fonton]

La termino "simbolismo" estas derivata el la vorto "simbolo" kiu siavice derivas el la Latina symbolum, nome simbolo de fido, kaj symbolus, signo de agnosko, siavice el la klasika greka συμβόλον symbolon, nome objekto duonigita konstituanta signo de agnosko kiam la portantoj kapablas rekunigi la du duonojn. En antikva Grekio, la symbolon estis peco de ceramiko kiu estis surskribita kaj poste rompita en du pecoj kiuj estis donitaj al ambasadoroj el du aliancaj urbo-ŝtatoj kiel registro de la alianco.

Pioniroj[redakti | redakti fonton]

Aŭtoroj[redakti | redakti fonton]

Listitaj laŭ naskojaro:

Francaj

Rusaj

Belgaj

Serbaj

Aliaj

Influo en anglalingva literaturo[redakti | redakti fonton]

Anglalingvaj aŭtoroj kiuj influis aŭ estis iel influita de simbolismi estas la jenaj:

Simbolismaj pentristoj kaj aliaj vidartistoj[redakti | redakti fonton]

Vizio de knabo Bartolomeo de Mikaelo Nesterov.

Rusaj

Francaj

Belgaj

Aliaj

Simbolismaj muzikkomponistoj[redakti | redakti fonton]

Bildaro[redakti | redakti fonton]

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Bibliografio[redakti | redakti fonton]

  • Balakian, Anna, The Symbolist Movement: a critical appraisal. New York: Random House, 1967.
  • Facos, Michelle, Symbolist Art in Context. Routledge, 2011.
  • Delvaille, Bernard, La poésie symboliste: anthologie. Paris: Seghers, 1971. ISBN 2-221-50161-6.
  • Houston, John Porter, kaj Mona Tobin Houston, French Symbolist Poetry: An Anthology. Bloomington : Indiana University Press, 1980. ISBN 0-253-20250-7.
  • Jullian, Philippe, The Symbolists. Oxford: Phaidon; New York: E.P. Dutton, 1973. ISBN 0-7148-1739-2.
  • Lehmann, A.G., The Symbolist Aesthetic in France 1885–1895. Oxford: Basil Blackwell, 1950, 1968.
  • The Oxford Companion to French Literature, Sir Paul Harvey kaj J. E. Heseltine, eld., Oxford: Oxford University Press, 1959. ISBN 0-19-866104-5
  • Praz, Mario, The Romantic Agony London: Oxford University Press, 1930. ISBN 0-19-281061-8.
  • Symons, Arthur, The Symbolist Movement in Literature, 1899, rev. 1919.
  • Wilson, Edmond, Axel's Castle: A Study in the Imaginative Literature of 1870–1930 (Internet Archive). ISBN 978-1-59853-013-1 (Library of America)

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]