Saltu al enhavo

Skvamgorĝa mielindikanto

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Kiel legi la taksonomionVikipedio:Kiel legi la taksonomion
Kiel legi la taksonomion
Skvamgorĝa mielindikanto
En Nacia Parko Arabuko Sokoke
Biologia klasado
Regno: Animaloj Animalia
Filumo: Ĥorduloj Chordata
Klaso: Birdoj Aves
Ordo: Pegoformaj Piciformes
Familio: Indikatoredoj Indicatoridae
Genro: Indicator
Stephens, 1815
Specio: Skvamgorĝa mielindikanto I. variegatus
Indicator variegatus
(Lesson, 1830)
Konserva statuso
{{{220px}}}
Konserva statuso: Malplej zorgiga
Aliaj Vikimediaj projektoj
v • d • r

La Skvamgorĝa mielindikanto[1] (Indicator variegatus) estas afrika birdospecio el la familio de la Indikatoredoj kaj unu el la dek specioj de la genro Indicator. Ili havas mutualisman rilaton kun homoj, en kiu ili allogas abelistojn al abelnestoj kaj poste manĝas la restaĵojn, precipe larvojn.[2]

Taksonomio

[redakti | redakti fonton]

La Skvamgorĝa mielindikanto estas proksime parenca al la Makula mielindikanto (Indicator maculatus), kun kiu ĝi kunhavas parton de sia arealo.[3] La du specioj estas simpatriaj en Suda Sudano kaj sudokcidenta Ugando.[3][4]

Skvamgorĝaj mielindikantoj el suda Somalio ĝis nordorienta Tanzanio estis antaŭe konsiderataj aparta raso (jubaensis).[3] Tamen, la specio estas nuntempe konsiderata monotipa, sen subspecioj.[3][5]

Plenkreskaj skvamgorĝaj mielindikantoj longas inter 18 kaj 19 centimetroj kaj tipe pezas inter 34 kaj 55 gramoj, foje atingante ĝis 61 gramojn.[4] Maskloj estas pli grandaj ol inoj; registritaj pezoj de maskloj varias inter 50 kaj 56 gramoj, dum tiuj de inoj ĝenerale varias inter 36,6 kaj 55 gramoj.[4] Tamen, oni raportis pri maskloj en Ugando pezantaj nur 31 gramojn kaj pri inoj pezantaj ĝis 60,5 gramojn.[4]

La Skvamgorĝa mielindikanto aspektas oliveckolora kun nuanco blanka aŭ sabloflava, kiu estas pli klare videbla sur la meza kaj malsupra partoj de la brusto.[4] Ĝiaj gorĝo kaj brusto ankaŭ varias inter olivecgriza kaj blanka koloroj, kun aspekto de skvamoj aŭ strioj.[4] Tiuj markoj sur la brusto distingas la specion de aliaj mielindikantoj, krom la Makula mielindikanto; de tiu ĉi ĝi diferenciĝas per malpli verdaj kaj pli brunaj supraj partoj, pli palaj kaj grizaj subaj partoj, kaj malpli da makuletoj.[3][4] Strioj videblas sur la vizaĝo kaj la krono, foje etendiĝante ĝis la nuko.[4] Ĝi havas olivecbrunan supran dorson, kiu iĝas pli verdeta direkte al la meza dorso.[3] Ankaŭ ĝia pugo estas flavecverda,[4] dum la vosto montras blankan eksteran bildon kun nigraj pintoj kaj mallongaj plej eksteraj plumoj. Ĝiaj kruroj kaj piedoj estas tipe verdetgrizaj aŭ flavolivkoloraj.[4] La okulkoloroj varias de avelbruna ĝis grizbruna aŭ malhelbruna.[4]

La nematura birdo havas pli verdajn gorĝon kaj bruston, kiuj ankaŭ estas markitaj per pli larĝaj kaj pli nigraj makuletoj.[4] Ĝiaj vangoj kaj la supro de la kapo estas pli malhelaj.[4] Ĝia kapo ankaŭ havas pli fajnajn striojn[4] kaj ĝia vosto estas preskaŭ tute blanka.[3] Maskloj havas nigran buŝangulon, dum inoj havas rozkoloran buŝangulon kun iom da malhelgriza koloro, kiu fariĝas pli videbla ĉe pli maljunaj inoj.[3]

Teritorio

[redakti | redakti fonton]
Dorsa vidaĵo, en Nacia Parko Arabuko Sokoke, marborda Kenjo

Ĝi troviĝas en Angolo, Burundo, DRK, Svazilando, Etiopio, Kenjo, Malavio, Mozambiko, Ruando, Somalio, Sudafriko, Suda Sudano, Tanzanio, Ugando, Zambio, kaj Zimbabvo.[3][4]

Skvamgorĝaj mielindikantoj troviĝas en densaj arbaroj, arbustaroj,[3][4][5] superkreskitaj plantejoj kaj bambuejoj;[3] oni kutime rekonas ilin nur per ilia altatona, tril-simila kaj supreniranta alvoko. Ili kutime vivas sub alteco de 2 200 metroj, sed oni observis ilin ĉe altecoj ĝis 3 350 metroj sur Monto Elgon.

Reproduktado

[redakti | redakti fonton]

La specio estas teritoriema; la maskloj tenas tradiciajn kantolokojn (ofte apartan arbon aŭ arbuston),[3][4] kiujn ili povas okupi dum ĝis ok jaroj aŭ ŝanĝi pli ofte, eĉ ene de unu sezono.[3] Kantolokoj povas situi je distanco de nur 200 ĝis 250 metroj unu disde la alia.[4] En tropikaj regionoj, la birdoj kantas tutjare[3] kaj povas kanti per longaj serioj post periodoj de silento.[4] Krome, ili povas interrompi sian kanton por forpeli alproksimiĝantajn birdojn per krioj.[4] En iuj areoj loĝataj de inoj, oni ne konas specifajn kantolokojn.[4] Maskloj tipe trovas unu aŭ plurajn inojn kaj kopulacias for de siaj kantolokoj.[4] Ili tipe ekreproduktiĝas en la aĝo de tri jaroj aŭ pli (aŭ foje du). Inoj povas reproduktiĝi ĉefe kun unu masklo aŭ kun pluraj, ekde la aĝo de du jaroj.[3] La birdoj tipe reproduktiĝas en arbarkovritaj areoj,[4] foje ĉirkaŭ oktobro,[5] kvankam ovoj estas demetataj inter aŭgusto kaj februaro en Sud-Afriko,[3] inter majo kaj aŭgusto en Kenjo, inter septembro kaj oktobro en Malavio, en oktobro en Zambio, kaj inter septembro kaj januaro en Zimbabvo.[4] La ovokovado daŭras proksimume 18[3] aŭ 19[4] tagojn.

Nestoparazitado

[redakti | redakti fonton]

La Skvamgorĝa mielindikanto estas nestoparazito.[4][6][7] Inter la konataj gastigantoj estas la oliveca barbulo,[3] la nigrakoluma barbulo, la blankflugila barbulo, la flavpuga barbuleto, la nubia pego, la orvosta pego, la afrika griza pego kaj la kardinala pego.[3][4] Krome, oni observis, ke skvamgorĝaj mielindikantoj parazitas olivecajn pegojn.[4][8][9] Inoj demetas po tri ĝis kvin ovojn por serio, kun pluraj serioj en ĉiu ovaro.[3] Foje oni demetas pli ol unu ovon en la neston de gastiganto; kvankam la idoj de la skvamgorĝa mielindikanto ne ĉiam forigas aŭ detruas la ovojn de la gastiganto, oni observis, ke ili ja faras tion.[4] Ili naskiĝas kun tute evoluintaj travideblaj hokoj ĉe la beko, kiuj eble helpas ilin detrui la ovojn aŭ mortigi la idojn de la gastiganto.[3][4][6] La gastigantoj povas nutri la idojn de la skvamgorĝa mielindikanto ĝis 45 fojojn dum ok horoj,[4] kaj la elnestiĝo okazas post 27 ĝis 35 tagoj.[3][9]

Ĝia tipa dieto inkluzivas abelvakson,[10] mielon, insektojn (abelojn kaj iliajn larvojn, afidojn, formikojn, muŝojn, termitojn, skarabojn, raŭpojn), artropodojn kaj foje semojn kaj fruktojn (precipe figojn).[3][4] Ĝi konkurencas kun aliaj vakso-manĝantaj specioj, kiel ekzemple la granda mielindikanto.[10] Ĝi povas aliĝi al miksspeciaj kunmanĝantaroj[3][4] aŭ kapti insektojn dumfluge, ekirante de ripozlokoj.[4] La birdoj disŝiras la mielĉelaron aŭ vakson per sia beko kaj tenas la vakson inter la kruroj dum ili konsumas ĝin.[3][4] Ĉar vakso estas grava parto de ilia dieto, mielindikantoj havas specialigitan digestan sistemon kun pli longa trairtempo tra la intesto kaj pli altaj niveloj de lipazo kaj aliaj enzimoj.[6] Nestidoj manĝas la manĝaĵon de siaj gastigantoj.[3]

Rilato kun homoj

[redakti | redakti fonton]

Oni observis, ke la skvamgorĝa mielindikanto gvidas homojn kaj mielvorulojn al abelujoj, kvankam tio ne estas aparte ofta, eble pro la kaŝemaj vivejoj de la specio.[4] Por trovi abelujojn, ili ofte atentas pri gvidantaj grandaj mielindikantoj kaj aliaj agadoj, kiuj povas indiki la kolektadon de mielo.[4] Kiel ĉe aliaj mielindikantoj, ili atendas, ke oni prirabu abelujon, kaj poste manĝas la restaĵojn, inkluzive de abellarvoj.[2] Ĝenerale, la specio estas konsiderata plejparte diskreta, krom kiam ili troviĝas ĉe fontoj de abelvakso aŭ kiam ili kantas.[3]

La specio estas sufiĉe ofta kaj vaste disvastiĝinta, precipe en la Arbaro Ngoye en Sud-Afriko, kaj ne estas tutmonde minacata.[3] Tamen, ĝi estas iom malofta en Somalio, Kenjo kaj Tanzanio.[3] Skvamgorĝaj mielindikantoj eble estas oftaj en la Arbaro Ngoye pro la granda populacio de Verdaj barbuloj, kies nestojn ili laŭscie parazitas. Oni ne identigis specifajn minacojn kontraŭ ĝia populacio.[3]

Referencoj

[redakti | redakti fonton]
  1. ↑ Ornitologia taksonomio.
  2. 1 2 (2020) “Birds and honey bees: A brief overview on this antagonistic relationship and its potential impact on beekeeping”, Redia 103, p. 65–67. doi:10.19263/redia-103.20.11.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 (2020) “Scaly-throated Honeyguide (Indicator variegatus), version 1.0”, Birds of the World (en). doi:10.2173/bow.scthon1.01.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 Urban, Emil K.. (1988) The Birds of Africa III. Academic Press Limited, p. 498–500. ISBN 978-1-4081-9054-8.
  5. 1 2 3 (1971) The Birds of Zambia. London: Collins. ISBN 978-0-00-211097-6.
  6. 1 2 3 (2013-04-24) “Brain Size and Morphology of the Brood-Parasitic and Cerophagous Honeyguides (Aves: Piciformes)”, Brain, Behavior and Evolution 81 (3), p. 170–186. doi:10.1159/000348834.
  7. ↑ Mann, Clive F. (2017), "A taxonomic review of obligate and facultative interspecific avian brood parasitism", in Soler, Manuel (in en), Avian Brood Parasitism: Behaviour, Ecology, Evolution and Coevolution, Fascinating Life Sciences, Springer International Publishing, pp. 61–92, doi:10.1007/978-3-319-73138-4_4, (ISBN 978-3-319-73138-4)
  8. ↑ Dowsett-Lemaire, Francoise (2006). A Contribution to the Ornithology of Malawi. Tauraco Research Report 8. Tauraco Press. p. 32.
  9. 1 2 (1983) “Scaly-throated Honeyguide Indicator Variegatus parasitizing Olive Woodpeckers Dendropicos griseocephalus in Malawi”, Bulletin of the British Ornithologists' Club 103, p. 71–75.
  10. 1 2 (2022) “When wax wanes: Competitors for beeswax stabilize rather than jeopardize the honeyguide–human mutualism”, Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences (en) 289 (1987). doi:10.1098/rspb.2022.1443.

Eksteraj ligiloj

[redakti | redakti fonton]