Elizio: Malsamoj inter versioj

Salti al navigilo Salti al serĉilo
71 bitokojn aldonis ,  antaŭ 14 jaroj
maligo de troa eliziado, aldono de "de" eliziita
e (roboto aldono de: ro:Eliziune)
(maligo de troa eliziado, aldono de "de" eliziita)
'''Elizio''' estas forigo de parola sono - ĉu [[vokalo]], ĉu [[konsonanto]], ĉu tuta [[silabo]] - por igi [[vorto]]n aŭ [[frazo]]n pli facile aŭ rapide prononcebla. Por [[Esperanto]]-uzanto ĝi kutime signifas nur forigon de la fina vokalo de vorto, kion la [[16 reguloj]] permesas je singularaj ne-akuzativaj substantivoj (-''o'') kaj je l'la artikolo ''la''. Tamen tiu limigita uzado de la vorto lingvoscience eraras: kiam iu diras <i>'stas</i> anstataŭ ''estas'' aŭ <i>pun'to</i> anstataŭ ''punkto'', tio same estas elizio kiel ekzemple <i>fundament'</i>.
 
Elizioj povas okazi kaj en [[ortografio]] kaj en [[fonetiko]].
Ili oftas en [[buŝa lingvo]], kie ili kutime aperas sen konscio de la parolanto. En [[skriba lingvo]], en Esperanto aparte en [[poezio]], ĝi estas konscia rimedo de l'la aŭtoro.
 
En diversaj ortografioj oni kutime uzas signon ''[[apostrofo]]'' ( ' ) por montri elizion.
En [[Praesperanto]] forigeblis ankaŭ la adjektiva finaĵo. En moderna Esperanto tio ne eblas. Kelkaj neoficialaj elizioj tamen troviĝas en la [[literaturo]]:
 
*elizio de l'la finaĵo ''-aŭ'', ekzemple en <i>kvaz'</i> "kvazaŭ" kaj <i>adi'</i> "adiaŭ"
*la vorto <i>un'</i> por "[[unu]]" en marŝa taktokalkulado: "un' du, un' du, un' du..."
*la esprimo <i>dank' al</i> por "danke al" aŭ "dankon al": "Dank' al la kontribuantoj, la Vikipedio daŭre kreskos."
*elizio de l'la komenca ''e-'' en diversaj formoj de la verbo "esti": <i>'stas</i>, <i>'stis</i> = "estas", "estis".
*elizio de ''-e'' en la prepozicio ''de'': <i>d' oro</i> = ''de oro''
 
 
Ceteraj elizioj ĉefe aperas en tekstoj por remontri buŝan prononcon: <i>je'</i> "jes"/"jen", <i>temp'raturo</i> "temperaturo" ktp.

Navigada menuo