Akbar (romano): Malsamoj inter versioj

Salti al navigilo Salti al serĉilo
330 bitokojn aldonis ,  antaŭ 3 jaroj
sen resumo de redaktoj
'''''Akbar''''', sutitolita ''orienta romano'', estas romano de la nederlanda aŭtoro [[Petrus Abraham Samuel van Limburg Brouwer]] (1829-1873), aperinta en 1872 en la [[nederlanda lingvo]] kaj tradukita al Esperanto de [[Julia C. Isbrücker]], [[J. R. G. Isbrücker]] kaj [[Jan Ziermans]] en 1923 <ref>[[Petro Stojan|Stojan, Petro]] 1929 : ''[[Bibliografio de Internacia Lingvo]]'', numero 4162, paĝo 368 </ref> (256 paĝoj). Duan korektitan eldonon de 215 paĝoj en 1936 eldonis la [[Internacia Cseh-Instituto]] en [[Den Haag]].
 
Centra rolulo estas historia figuro, la Imperiestro [[Jalaluddin Muhammad Akbar|Akbar]] (1542-1605), reganto de Hindio[[Hindujo]] de 1556 ĝis 1605, kie ludas la romano. Kvankam ĝi baziĝas sur historiaj faktoj, ĝi tamen transpaŝas ilin per fikcia rakonto.
 
== La esperantlingva traduko ==
Laŭ "Lingvaj Notoj" de la tradukintoj librofine la unua eldono baziĝis precipe sur la ''[[Vortaro de Esperanto]]'' de [[Kabe]], la dua eldono sur ''[[Plena Vortaro de Esperanto]]'' (PV de [[SAT]], 1930/1934). Dekduo de tiamaj [[neologismo]]j, ne jam registritaj en PV estas listigitaj en la notoj. Ili intertempe ĉiuj troveblastroviĝas en ''[[Plena Ilustrita Vortaro]]'' de 1970 (de aŭtoĥtona tra [[nirvano]] ĝis vilao). Krome estas plia dekduo de specifaj nocioj rilataj al HindioHindujo. Kelkaj intertempe eniris la kanonon de PIV ([[guruo]], malabara, mogolo [hodiaŭ kutime mogulo], [[mulao]]) aliaj restis ekster ĝi ĝis hodiaŭ (adato = neskribita leĝo, durbaro = solena aŭdienco, kornako = kondukisto de elefanto ktp.). Apartaĵo de la traduko estas la uzo de "darfi" (germane ''dürfen'', nederlande ''mogen'') en la senco de "havi la permeson" (ekzemple: "mi ne povas obei vin, mi ne darfas kaj mi ne povas", 2-a eld. p.&nbsp;139). Stile interesa diferenco inter la du eldonoj krome estas, ke la kunmetitaj tempoj de
la verboj, kiuj oftas en la unua eldono, vaste forfalis en la dua eldono, tiel ke tiu ĉi aspektas pli moderna kaj pli facile legebla.
 
=== Recenzoj ===
{{Citaĵo|Orienta atmosfero, homarana tendenco, senriproĉa stilo. |1934, [[Enciklopedio de Esperanto]]}}
* [http://www.eventoj.hu/steb/gxenerala_naturscienco/enciklopedio-1/enciklopedio-de-esperanto-1933.pdf ''Enciklopedio de Esperanto''] en elŝutebla versio (PDF).
* [http://search.obvsg.at/primo_library/libweb/action/search.do;jsessionid=F3AFEC1BEB95D3B4C062372983645D01?fn=search&ct=search&initialSearch=true&mode=Basic&tab=onb_sondersammlungen&indx=1&dum=true&srt=rank&vid=ONB&frbg=&tb=t&vl%28freeText0%29=Akbar&scp.scps=scope%3A%28ONB_aleph_esperanto%29&vl%281UI0%29=contains Katalogo de] [[Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj]]
* [http://anet.ua.ac.be/desktop/ehc/core/index.phtml?language=&euser=&session=&service=opacehc&robot=&deskservice=desktop&desktop=ehc&workstation=EHC-LZ&extra= Katalogo de] [[Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience]] : entajpu la vortojn "akhbar : romano".
 
[[Kategorio:Verkoj el la nederlandlingva literaturo]]
[[Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj]]
[[Kategorio:Katalogo de Fondaĵo Vanbiervliet]]
[[Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience]]
[[Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto]]

Navigada menuo