Sibilo Tiburtina: Malsamoj inter versioj

Salti al navigilo Salti al serĉilo
3 bitokojn aldonis ,  antaŭ 3 jaroj
e
→‎Orakolo de la Tiburtina Sibilo: gramatiko (nur kelkaj unuaj alineoj)
e (→‎Orakolo de la Tiburtina Sibilo: gramatiko (nur kelkaj unuaj alineoj))
Modernaj studuloj ne hezitus atribui la orakolajn librojn akredititajn al ĉiuj sibiloj laŭ la listoj Varonaj-Lakstaciaj, ne tamen tiujn akredititajn al la Tiburtina Sibilo. Tiu orakolaro prezentiĝas en manuskripto separita el la precipa korpo, eble kompilita post la fondo de [[Konstantinopolo]] kaj do fora el la scio de Laktancio.
 
La teksto estas enŝovita en greka redakto de la profetaĵo atribuata al la Tiburtina Sibilo, konita dekomence nur en latinaj kaj orientaj redaktoj. Ĝi estas ĝenre apokalipsa: temas pri la interpreto pri sonĝo koncernanta naŭ sunojn malsamajn pro aspekto kaj varmo kaj formo, afero pri kiu la romaj senatanoj petis eksplikon al la sibilo. Ĝis la duonomezo de la [[20-a jarcento]] la teksto estis konata nur pere de mezepokaj latinaj reellaboraĵoj dateblaj je la unuaunuaj jarcentoj de la dua jarmilo, plenaj je modifoj kaj koncerne la sinsekvon kaj la eksplikojn aldonitajn aludantajn al diversaj historiaj granduloj vere ekzistintaj.
 
Estis konataj du precipaj latinaj versioj de tiu profetaĵo (vaticinium): la unua troviĝas en publikigaĵopublikaĵo de E. Sackur nelen 1898<ref> E. SACKUR, ''Sibyllinische Texte und Forschungen. Pseudometodius, Adso und die Tiburtinische Sibille'', Halle, 1898, pp. 530-535 </ref>, kiu por tiu eldono profitis de ses manuskriptoj, el kieskiuj la pliplej antikva datiĝas je 1047,<ref> Ĝi estas la unua, coll. 240-242, in G. Antolin '' Catálogo de los códices latinos de la Real Biblioteca de El Escorial'', II, Madrid, 1911 </ref>, kaj de du presitaj versioj. atribuitaUnu unuel ili estas atribuita al [[Bede (historiisto)|Vnerinda Bede]], kaj represita de [[Jacques Paul Migne]] inter la ''verkoj apokrifaj aŭ dubaj” <ref> [[Jacques Paul Migne]] ''Patrologia latina'' XC, coll. 1181-1186. [http://www.documentacatholicaomnia.eu digita eldono ''Beda Venerabilis'']</ref>, kaj kiu kun malgrandaj variantoj figuras ankaŭ en [[Gofredo el Viterbo]],; la dua estas la ''Vaticinium Sibyllae'', reskribita en manuskripto de la [[11-a jarcento|11-a aŭ 12-a jarcentojjarcento]] kiu estiskaj jam publikigita de Unsiger nelen 1870.
 
La greka teksto de la Tiburtina Sibilo estis malkovrita [[1949]] de Silvio Giuseppe Mercati, sed estis merito de profesoro Paul J. Alexander<ref> P.J.Alexander. ''The Oracle of Baalbek. The Tiburtine Sibyl in Greek Dress'', Washington, 1967 </ref> de la universitato de Michigan ĝia laŭscienca pritraktado kaj publikigado de la ’''editio princeps''. Ekzameno de la greka redaktaĵo de la orakolo certigas, oni certiĝas ke temas pri redakto antaŭa ol tiuj latinaj posedataj; studuloj akordiĝas en la tiojeno: ĝi reirigas al la [[4-a jarcento]], sed ke antaŭ olla lajaro 390 cirkulis en okcidento latina versio.
 
La aŭtoro povus esti kristana “sibilisto” de el 500<ref>Oni kompenu: a)laŭ Laktancio la Sibilio profetis ion favoran al kistanismon, b) en la 5-a jarcento oni legas grekan tekston legendostilan; c) poste fantaziaj aŭtoroj tradukis kaj aldonis; 4) la dokumento iom post iom akiris la fizionomion de priloka profetaĵo.</ref>. La sibilista aŭtoro okcidenta aŭ orienta, eble siria, ŝajnigas ke la Sibilo eksplikus al la cent romiaj senatanoj la signifon de la dek sunoj (laŭ la greka versio, ili estas dek) viditaj en sonĝo de ĉiu el ili. Ĉiu suno korespondas al historia periodo, iliaj kadukiĝo signus la finon de la mondo kaj la komeniĝon de la mesia eskatologia regno. Certas ke temas pri fikcio laŭ la juda apokalipsa literaturo.
Pri sibiloj kaj pri iliaj antaŭanoncoj konsideris la [[Patroj de la Eklezio]], precipe pri la diaj misteroj aludataj de la Sibilo Ttiburtina, kiaj la enkarniĝo, morto kaj resurekto de Jesuo Kristo kaj la universala juĝo
 
En la duonomezo de la 4-a jarcento aperis, tial, en Oriento sibila profetaĵo situinta en Romo, kiu jam havis nemalgrandan vastiĝon ankaŭ en Okcidento, kie estis tradukita al la latina lingvo kaj kie, laŭlonge de la jarcentoj, estis objekto de diversaj reskriboj. Pli ol cent estas la manuskriptoj kiuj konservas la tekston refaritan kaj pliigitan... ĝis la 16-a jarcento.
 
Se tiuj orakoloj sibilaj ĝuis grandan estimon kaj profitecon, kio pri la origina nukleo pri kiu parolas [[Laktancio]] kaj aliaj kristanaj verkistoj?
222

redaktoj

Navigada menuo