Epoko de la revolucioj: Malsamoj inter versioj

Salti al navigilo Salti al serĉilo
sen resumo de redaktoj
Neniu resumo de redakto
Neniu resumo de redakto
La '''Epoko de la revolucioj''' aŭ '''Revolucia Epoko''' estas periodo el la fino de la 18a al la mezo de la [[19a jarcento]]j en kiu nombraj gravaj [[revolucio|revoluciaj]] movadoj okais en plej el [[Eŭropo]] kaj el [[Ameriko]].<ref> Matson, Cathy (Julio 2005). "The Atlantic Economy in an Era of Revolutions: An Introduction". William and Mary Quarterly. </ref> Tiu periodo estas karakterizita per la ŝanĝo el [[absolutisma monarkio|absolutismaj monarkioj]] al reprezentaj registaroj kun skriba [[konstitucio]], kaj la kreado de [[Nacio-ŝtato|naciaj ŝtatoj]].
 
[[File:Declaration of Independence (1819), by John Trumbull.jpg|thumb|upright=1.3|La Kvinopa Komitato skribas la [[Usona Deklaro de Sendependeco|Usonan Deklaron de Sendependeco]] kiel starto de la [[Usona Revolucio]]: [[John Adams|Adams]], [[Roger Sherman|Sherman]], [[Robert R. Livingston|Livingston]], [[Thomas Jefferson|Jefferson]] kaj [[Benjamin Franklin|Franklin]].]]
Influita de la novaj ideoj de la [[Klerismo]], la [[Usona Revolucio]] (1765–1783) estas kutime konsiderata komenco de la Revolucia Epoko. Ĝi siavice inspiris al la [[Franca Revolucio]] de 1789, kiu rapide disvastiĝis al la cetero de Eŭropo pere de la [[Francaj revoluciaj militoj|revoluciaj militoj]]. En 1799, [[Napoleono]] [[18a de Brumero|enpoviĝis en Francio]] kaj pluigis la revoluciajn militojn konkerante plej el la kontinenta Eŭropo. Kvankam Napoleono trudis en siaj konkeraĵoj kelkajn el modernaj konceptoj kiel [[egaleco antaŭ la leĝo]], aŭ [[Franca civila kodo|civila kodo]], lia rigora militokupacio okazigis naciajn ribelojn, ĉefe en [[Milito de Hispana Sendependiĝo|Hispanio]] kaj [[Milito de la Sesa Koalicio|Germanio]]. Post la venko super Napoleono, la grandaj potencoj de Eŭropo fondis la [[Sankta Alianco|Sanktan Aliancon]] en la [[Kongreso de Vieno]] en 1814–15 — kiel klopodo eviti estontajn revoluciojn — kaj ankaŭ restaŭris la antaŭajn monarkiojn. Tamen, Hispanio estis konsiderinde malfortigita pro la Napoleona Milito kaj ne povis reteni siajn [[Hispana koloniado de Ameriko|amerikajn koloniojn]], el kiuj preskaŭ ĉiuj [[Sendependigo de Hispanameriko|proklamis siajn sendependigojn]] per ribeloj kaj militoj inter 1810 kaj 1820. Revolucio tiam disvastiĝis reen al suda Eŭropo en 1820, withkun [[Revolutions of 1820|uprisings]] in [[Liberal Revolution of 1820|Portugal]], [[Trienio Liberal|SpainHispanio]], [[Carbonari|Italy]], and [[Greek War of Independence|Greece]]. Continental Europe was shaken by two similar revolutionary waves in [[Revolutions of 1830|1830]] and [[Revolutions of 1848|1848]], also called the Spring of Nations. The democratic demands of the revolutionaries often merged with independence or national unification movements, such as in [[Italian unification|Italy]], [[German revolutions of 1848–49|Germany]], [[Greater Poland uprising (1848)|Poland]], [[Hungarian Revolution of 1848|Hungary]], etc. The violent repression of the Spring of Nations marked the end of the era.
 
==Revolucioj==
228 648

redaktoj

Navigada menuo