Torpedo: Malsamoj inter versioj

Salti al navigilo Salti al serĉilo
622 bitokojn aldonis ,  antaŭ 15 jaroj
tralaboro
[nekontrolita versio][nekontrolita versio]
Neniu resumo de redakto
 
(tralaboro)
'''Torpedo''' estas cigarforma, mempela pafilaĵo, lanĉita de submarŝipo, ŝipo aŭ aviadilo. Ĝ iekslpodas post trafo de trunko de ŝipoj aŭ submarŝipoj. En la modernaj torpedoj direktas komplikaj instalaĵoj la submergiĝon kaj la horizontalan moviĝon. Povas okazi antuaxue programita aŭ teledirektado.
'''Torpedo''' estas armilo, speco de kuglego aŭ misilio, kiu veturas sur aŭ sub la akva surfaco de unu veturilo (ŝipo, helikoptero, aviadilo) al alia (kutime ŝipo), kie ĝi eksplodas celante damaĝi kaj se eble sinkigi la alian ŝipon.
 
Dum la napoleonaj militoj, Robert Fulton usona inventisto eksperimentis per maraj minoj, kiujn li nomis torpedo (post latina nomo de rajo). La stangotorpedo de la 19-a jc. estis nur simpla eksplodaĵo je fino de stango, kiu eksplodis, kiam tuŝis trunkon de malamika ŝipo.
Moderna torpedo ofte enhavas avangardajn teknikilojn por stiri ĝin kaj por senti la alproksimiĝon de la celpunkto.
 
La modernan torpedon realigis la brita inĝeniero [[Robert Whitehead]] (1866) je komisio de la aŭstra mararmeo (1864). Tiu torpedo longis 4 m kun diametro de 36 cm, pezis 136 kg kun la dinamito de 8 kg. Ĝin pelis densigaera motoro per pelaj helicoj. Oni regulis la mergiĝon per hidrostatikaj valvoj, kiu direktis la stirilojn. Tiu torpedo povis antaŭeniĝi per 6 knotoj (11 km/h), kaj havis la atingopovon de 180–640 m.
''[[Kaiten (torpedo)|Kaiten]]'' estis speco de torpedo portanta sinmortigantan piloton; ĝin kreis kaj uzis la japana mararmeo en la fina parto de la [[dua mondmilito]].
 
La direktan reguligon solvis la apliko de [[giroskopo]] ekde 1895 (tiu ebligis korekton per stiraj padeloj).
 
==modernaj torpedoj==
 
[[kategorio:Armiloj]]

Navigada menuo