Konjugacio: Malsamoj inter versioj

El Vikipedio, la libera enciklopedio
[nekontrolita versio][nekontrolita versio]
Enhavo forigita Enhavo aldonita
Linio 80: Linio 80:
|'''tria singularo'''
|'''tria singularo'''
|is/ea/id est
|is/ea/id est
|lui/lei è
|egli/lei e
|el/ea este
|el/ea este
|il/elle est
|il/elle est

Kiel registrite je 18:00, 3 dec. 2008

Konjugacio estas la sistemo de la diversaj verbaj formoj, per kiu lingvo esprimas la cirkonstancojn de ago. Konjugacii signifas laŭvice almeti al verba radiko la diversajn afiksojn, kiuj servas por esprimi la ŝanĝojn de persono, nombro, tempo, modo kaj voĉo.

En Esperanto

Kompare al multaj lingvoj en Esperanto ne estas esprimata la persono rekte en la verbo. Krome nur ekzistas kelkaj kombinoj el tempoj, modoj kaj voĉoj.

Tempoj

Esperanto distingas la tri tempojn prezenco, preterito kaj futuro per la jenaj finaĵoj en la indikativa modo.

  • -as (ekz. mi laboras)
  • -is (ekz. mi laboris)
  • -os (ekz. mi laboros)
Modoj

Krome ĝi havas la jenajn modojn.

Participoj

Esperanto havas ses participojn, tri aktivajn kaj tri pasivajn. Ĉiuj povas esti uzataj kun adjektiva aŭ adverba finaĵoj.

  • -ant-
  • -int-
  • -ont-
  • -at-
  • -it-
  • -ot-

(Kelkaj uzantoj de la lingvo krome uzas la formojn -unt- kaj -ut-, sed ili ne estas laŭfundamentaj kaj evitindaj.)

« Esti » en kelkaj lingvoj

Hindeŭropaj - latinidaj

Formo/Persono Latina Itala[1] Rumana[2] Franca[3] Hispana[4] Portugala[5]
infinitivo esse essere a fi être ser estar ser estar
unua singularo ego sum io sono eu sunt je suis yo soy yo estoy eu sou eu estou
dua singularo tu es tu sei tu eşti tu es tú eres tú estás tu és tu estás
tria singularo is/ea/id est egli/lei e el/ea este il/elle est él/ella/usted es él/ella/usted está ele/ela/você é ele/ela/você está
unua pluralo nos sumus noi siamo noi suntem nous sommes nosotros/nosotras somos nosotros/nosotras estamos nós somos nós estamos
dua pluralo vos estis voi siete voi sunteţi vous êtes vosotros/vosotras sois vosotros/vosotras estáis vós sois vós estais
tria pluralo ei/eae/ea sunt loro sono ei/ele sunt ils/elles sont ellos/ellas/ustedes son ellos/ellas/ustedes están eles/elas/vocês são eles/elas/vocês estão

Hindeŭropaj - ĝermanaj

Formo/Persono Angla Germana Sveda Islanda[6]
infinitivo to be sein vara vera
unua singularo I am ich bin jag är ég er
dua singularo thou art (arkaika) du bist du är þú ert
tria singularo he/she/it is er/sie/es ist han/hon/den är hann/hún er
unua dualo
dua dualo
tria dualo
unua pluralo we are wir sind vi är við erum
dua pluralo you are ihr seid ni är þjer eruð
tria pluralo they are sie sind de är þið eru

Hindeŭropaj - slavaj

Formo/Persono Ĉeĥa[7] Slovaka[8] Pola[9] Slovena[10] Suprasoraba[11] Malsuprasoraba[12] Rusa Bulgara[13]
infinitivo být byť być biti być byś быть (plu uzata en moderna rusa) съм
unua singularo já jsem ja som ja jestem jaz sem ja sym ja som я есмь аз съм
dua singularo ty jsi ty si ty jesteś ti si ty sy ty sy ты еси ти си
tria singularo on/ona/ono je on/ona/ono je on/ona/ono jest on/ona/ono je wón/wona/wono je wón/wóna/wóno jo он/она/оно есть той/тя/то е
unua dualo midva sva mój smój mej smej
dua dualo vidva sta wój staj/stej wej stej
tria dualo onadva/onidve/onidve sta wonaj/wonej staj/stej wónej stej
unua pluralo my jsme my sme my jesteśmy mi smo my smy my smy мы есмы ние сме
dua pluralo vy jste vy ste wy jesteście vi ste wy sće wy sćo вы есте вие сте
tria pluralo oni/ony/ona jsou oni/ony sú oni/one są oni/one/ona so woni/wone su wóni su они суть те са

Hindeŭropaj - baltaj

Formo/Persono Litova[14] Latva[15]
infinitivo būti būt
unua singularo àš esù es esmu
dua singularo tù esì tu esi
tria singularo jìs/jì yrà viņš/viņa ir
unua pluralo mes esame mēs esam
dua pluralo jūs esate jūs esat
tria pluralo jie/jos yrà viņi/viņas ir

Uralaj - finno-ugraj

Formo/Persono Hungara[16] Finna[17] Estona[18]
infinitivo lenni olla olema
unua singularo én vagyok minä olen mina olen
dua singularo te vagy sinä olet sina oled
tria singularo ő van hän on tema on
unua pluralo mi vagyunk me olemme meie oleme
dua pluralo ti vagytok te olette teie olete
tria pluralo ők vannak he ovat nemad on

Internaj ligiloj

Notoj

  1. Kauderwelsch Band 22, Italienisch Wort für Wort, 19a eldono 2007, ISBN 978-3-89416-482-9, paĝo 28
  2. Kauderwelsch Band 52, Rumänisch für Globetrotter, 1a eldono 1992, ISBN 89416-241-4, paĝoj 23 (pronomoj), 33 (verbo esti)
  3. Kauderwelsch Band 40, Französich Wort für Wort, 7a eldono 1999, ISBN 3-89416-492-1, paĝo 43
  4. Kauderwelsch Band 16, Spanisch Wort für Wort, 18a eldono 2008, ISBN 978-3-89416-480-5, paĝoj 29, 31 (verbo esti), 38 (pronomoj)
  5. Kauderwelsch Band 11, 6a eldono 1996, ISBN 3-89416-024-1, paĝoj 23 (pronomoj), 28 (verboj)
  6. Kauderwelsch Band 13, Isländisch für Globetrotter, 1a eldono 1993, ISBN 3-89416-266-X, paĝo 38
  7. Kauderwelsch Band 32, Tschechisch Wort für Wort, 7a eldono 2004, ISBN 3-89416-058-6, paĝoj 29 (pronomoj), 30 (verbo esti)
  8. Kauderwelsch Band 81, Slowakisch Wort für Wort, 4a eldono 2002, ISBN 3-89416-272-4, paĝoj 27 (pronomoj), 31 (verbo esti)
  9. Kauderwelsch Band 35, Polnisch Wort für Wort, 7a eldono 2002, ISBN 3-89416-527-8, paĝoj 39 (pronomoj), 42 (verbo esti)
  10. Kauderwelsch Band 69, Slowenisch Wort für Wort, 5a eldono 2003, ISBN 3-89416-259-7, paĝoj 40-41
  11. Słownik Hornjoserbko-němski, Wörterbuch Obersorbisch-deutsch, ISBN 3-7420-0419-0, paĝoj 35, 36
  12. Dolnoserbsko-nimski słownik, Niedersorbisch-deutsches Wörterbuch, ISBN 3-7420-1096-4, paĝo 57
  13. Kauderwelsch Band 51, Bulgarisch Wort für Wort, 4a eldono 2003, ISBN 3-89416-240-6, paĝo 31 (pronomoj), 34 (verbo esti; sed en latina skribo)
  14. Kauderwelsch Band 54, Litauisch Wort für Wort, 5a eldono 2001, ISBN 3-89416-244-9, paĝo 39
  15. Kauderwelsch Band 82, Lettisch Wort für Wort, 3a eldono 2002, ISBN 3-89416-273-2, paĝo 39 (pronomoj), 43 (verbo esti
  16. Kauderwelsch Band 31, Ungarisch Wort für Wort, 3a eldono 1994, ISBN 3-922376-53-3, paĝo 23
  17. Kauderwelsch Band 15, Finnisch Wort für Wort, 7a eldono, ISBN 3-89416-014-4, paĝo 55
  18. Kauderwelsch Band 55, Estnisch Wort für Wort, 3a eldono 2002, ISBN 3-89416-245-7, paĝo 38