Diospyros montana

El Vikipedio, la libera enciklopedio
(Alidirektita el Tandamo)
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Vikipedio:Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion
tandamo
Diospyros montana.jpg
Biologia klasado
Regno: Plantoj Plantae
Divizio: Angiospermoj Magnoliophyta
Klaso: dikotiledonuloj dicotyledones
Ordo: Ericales
Familio: Ebonacoj Ebenaceae
Genro: diospiro” “Diospyros”
Specio: D. montana
Diospyros montana
Roxb.
Aliaj Vikimediaj projektoj
Information icon.svg
vdr

Diospyros montana ankaŭ nomata montara persimonujo aŭ tandamo estas specio el la genro diospiro, familio Ebonacoj.[1]

Priskribo[redakti | redakti fonton]

Habituso kaj Folioj[redakti | redakti fonton]

Diospyros montana estas ĉiamverda, mezgranda arbo, kun alteco ĝis 15 m kaj trunka diametro ĝis 60 cm. La trunko estas dornhava kaj malhelgriza. La ekstera ŝeltavolo senŝeligas sin en neregulaj pecoj.[2] La branĉoj estas rondaj kaj komence lanugaj.[2]

La branĉoj havas alternsidajn kaj duvicajn foliojn. La lanuga folitigo havas kanelon kaj longas 0,5 ĝis 1,5cm . La folilimbo estas leda, brilanta kaj nedividita. Ĝi longas 3 ĝis 11cm kaj larĝas 1,4 ĝi 5cm. Ĝi estas ov-forma ĝis oblonga. la limbobazo estas nepinta ĝis korforma. Ambaŭ folisurfacoj komence estas lanugaj kaj poste kalvaj..[2]

Floraro kaj Floro[redakti | redakti fonton]

Diospyros montana estas dioika . Tri ĝis dek masklaj floroj staras flanken. La floraro estas cumo .[3] La floroj havas duoblan involukron. La masklaj floroj estas verdece blanka kaj kvar ĝi kvinop[4] La inaj floroj staras unuope en la foliakseloj.[2] Wn la masklaj floroj estas 16 ĝis 20 stamenoj.[3] la inaj floroj estas blankaj ĝis malhela rozkolora kaj aperas kvarope.[4] ĉiu kun kvar stilusoj, kiuj finiĝas per duforkaj stigmoj.

Frukto kaj Semoj[redakti | redakti fonton]

La frukto (montara persimono) estas globeca, 1 ĝis 4cm dika bero. Maturaj ili estas oranĝkoloraj kaj havas dolĉ-acidan kaj fruktecan guston.[4] kun kvar ĝis ok nigraj-brunaj semoj.[2]

Disvastigo[redakti | redakti fonton]

Diospyros montana aperas en Hindi (ekzemple en la montaro Okcidentaj Gatoj),[2] Srilanko, Nepalo, Birmo, Hindoĉinio , Tajvano, Malaja Insularo, Sulaveso[4] kaj en la tropikaj regionoj de Aŭstralio (norda Kvinslando kaj nordorienta Okcidenta Aŭstralio).[1]

En Hindio Diospyros montana bone kreskas en sekarbaroj kaj ĉiamverdaj arbaroj ĝis altitudo de 800m.[2]

Utiligado[redakti | redakti fonton]

La fruktoj estas konsumataj freŝe. Ili ankaŭ estas uzataj en marmeladoj. Eblas ankaŭ fari el ili malfortan alkoholan trinkaĵon.

Taksonomio[redakti | redakti fonton]

La unua priskribo de Diospyros montana okazis en 1795 fare de William Roxburgh, en Plants of the Coast of Coromandel, 1, S. 37, tabulo 48.[3] Homonyme sind Diospyros montana Pancher & Sebert (Notice sur les bois de la Nouvelle Calédonie, 1873, S. 197) und Diospyros montana B.Heyne ex A.DC. (Prodromus Systematis Naturalis Regni Vegetabilis, 8, 1844, S. 239).[5] sinonimo por Diospyros montana Roxb. estas: Diospyros cordifolia Roxb., Diospyros montana var. cordifolia (Roxb.) Hiern.[1]

Fontoj[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. 1,0 1,1 1,2 Diospyros montana en Germplasm Resources Information Network (GRIN), USDA, ARS, National Genetic Resources Program. National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Diospyros montana Roxb. - Ebenaceae bei BIOTIK.
  3. 3,0 3,1 3,2 Erstveröffentlichung eingescannt bei biodiversitylibrary.org.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Diospyros montana bei globinmed.com.
  5. Diospyros montana ĉe Tropicos.org. Missouri Botanical Garden, St. Louis

Literaturo[redakti | redakti fonton]

  • Rolf Blancke: Farbatlas exotische Früchte: Obst und Gemüse der Tropen und Subtropen. Stuttgart 2000, ISBN 3-8001-3520-5.

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]