Thomas Szasz
| Thomas Szasz | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| |||||
| Persona informo | |||||
| Thomas Stephen Szasz | |||||
| Naskiĝo | 15-an de aprilo 1920 en Budapeŝto | ||||
| Morto | 8-an de septembro 2012 (92-jaraĝa) en Manlius | ||||
| Mortis pro | sinmortigo  vd
| ||||
| Religio | ateismo vd | ||||
| Lingvoj | angla • hungara vd | ||||
| Ŝtataneco | Hungario Usono vd
| ||||
| Alma mater | Universitato de Cincinnati (–1944) State University of New York Upstate Medical University (en)  vd
| ||||
| Profesio | |||||
| Okupo | psikiatro universitata instruisto verkisto akademiulo homrajta aktivulo vd
| ||||
| Laborkampo | psikiatrio vd
| ||||
| |||||
| En TTT | Oficiala retejo vd | ||||
| vd | Fonto: Vikidatumoj | ||||
Thomas Stephen SZASZ [ sɑːs ] (n. la 15-an de aprilo 1920 kiel Tamás István Szász en Budapeŝto ; m. la 8-an de septembro 2012 en Manlius, Novjorkio) estis usona psikiatro de hungara deveno. Szasz famiĝis pro sia kritiko de la moralaj kaj sciencaj fundamentoj de psikiatrio. Li foje estas asociita kun la tiel nomata kontraŭpsikiatria movado, vaste konata socia kritikisto de la moralaj kaj sciencaj fundamentoj de psikiatrio kaj la uzo de medicino por la celo de socia kontrolo en moderna socio, same kiel sciencismo. [1]
Ekde 1990, emerita profesoro pri psikiatrio ĉe la Sanscienca Centro de la Ŝtata Universitato de Novjorko en Sirakuzo, Novjorko. [2] Gvida aktivulo en la kontraŭpsikiatria movado, li verkis The Myth of Mental Illness (La Mito de Mensa Malsano, 1960), Law, Liberty, and Psychiatry: An Inquiry into the Social Uses of Mental Health Practice (La Fabriko de Frenezo: Kompara Studo de la Inkvizicio kaj la Movado por Mensa Sano, 1963), kaj The Manufacture of Madness: A Comparative Study of the Inquisition and the Mental Health Movement (1970). Lia baza premiso estis, ke frenezo, kiel simptomo de malsanoj kiel skizofrenio, estas simple metaforo.
Liaj vidpunktoj pri kontraŭvolaj rimedoj en psikiatrio havas klasikajn liberalajn radikojn kaj baziĝas sur la principoj, ke ĉiu persono rajtas sendepende disponi pri sia propra korpo kaj menso, la rajton ne esti submetita al perforto fare de aliaj. Li kritikis ne-socialismajn kaj socialismajn landojn pro uzado de psikiatrio en la interesoj de la aŭtoritatoj kaj limigoj pri la distribuado de drogoj. Szasz kredis, ke la principoj de konfidenco, reciproka interkonsento kaj la foresto de ŝtata jurisdikcio aplikiĝu al sinmortigo, serĉado de medicina helpo, la uzo kaj vendado de drogoj, kaj seksaj rilatoj.
En 1973, la Usona Humanista Asocio aljuĝis al Szasz la honoran titolon "Humanisto de la Jaro".
Thomas Szasz finis sian vivon la 8-an de septembro 2012, post suferado de dolora spino-kunprema frakturo pro lastatempa falo. Szasz antaŭe argumentis por la rajto morti en siaj skribaĵoj. [3][4][5]
Referencoj
[redakti | redakti fonton]- ↑ Thomas Stephen Szasz biography – psychiatrist, libertarian, renegade to psychiatry. FTR books (October 19, 1951). Arkivita el la originalo je August 15, 2002. Alirita September 26, 2011 .
- ↑ (13 September 2012) “In Memoriam – Thomas Stephen Szasz, MD”, Psychiatric Times. Alirita 26 July 2014..
- ↑ . Kaddish for Thomas Szasz. szasz.com. Arkivita el la originalo je 14 December 2019. Alirita 2 December 2019 .
- ↑ . Dr. Thomas Szasz dies at 92; psychiatrist who attacked profession. Los Angeles Times (September 17, 2012).
- ↑ . Dr. Thomas Szasz, Psychiatrist Who Led Movement Against His Field, Dies at 92 (September 11, 2012). Arkivita el la originalo je November 1, 2012.