Transnacia
La adjektiva termino transnacia (de la latina trans "preter" kaj natio "nacio") aŭ la substantivigo transnacieco rilatas al karakterizaĵoj kaj procezoj, kiuj etendiĝas trans la ŝtatajn limojn de nacioj kaj ankaŭ originas de neŝtataj aktoroj.
Politika scienco
[redakti | redakti fonton]En politika scienco, 'transnacia' rilatas al la fakto, ke rilatoj ekzistas inter membroj de loĝantaroj el malsamaj ŝtatoj, kontraste al internaciaj rilatoj, kiuj ekzistas inter ŝtatoj mem (kaj iliaj registaroj). Ekzemploj inkluzivas rilatojn inter neregistaraj organizaĵoj (NRO-oj) kaj religiaj komunumoj, aŭ pli ĝenerale, ĉiujn ekonomiajn kaj kulturajn rilatojn, kiuj ne estas mediaciitaj de ŝtatoj. Transnaciaj aktoroj estas do sociaj aktoroj, kiuj agas trans naciajn limojn. Ĉi tiuj povas inkluzivi transnaciajn organizaĵojn (ekzemple, helporganizaĵojn, entreprenojn). Sociaj retoj kaj sociaj movadoj (ekzemple, kritikistoj de tutmondiĝo) ankaŭ estas priskribitaj kiel transnaciaj se iliaj strukturoj ekzistas sendepende de ŝtata interveno en pluraj landoj.
Sociologio de migrado
[redakti | redakti fonton]En la sociologio de migrado, "transnacia migrado" rilatas al konduto, laŭ kiu migrantoj ne permanente forlasas unu landon kaj enmigras al alia, asimiliĝante en ĝian socion aŭ evoluigante sian propran subkulturon tie, sed anstataŭe moviĝas inter ĉi tiuj du landoj je pli-malpli oftaj intervaloj - vidu ankaŭ "transnaciismo".
Historiaj studoj
[redakti | redakti fonton]En historiaj studoj, "transnacia historio" rilatas al esplorperspektivo, kiu etendiĝas preter la nacio-ŝtat-ligita kaj limigita interpreto de historio ene de nacia historio.
Kulturaj studoj
[redakti | redakti fonton]En literaturaj studoj kaj kulturaj studoj, precipe anglaj plus usonaj kaj postkoloniaj studoj, tekstoj kaj kulturaj artefaktoj estas priskribitaj kiel "transnaciaj" se ili ne povas esti atribuitaj al ununura nacia kultura sfero, sed prefere ilia produktado kaj ricevo permesas transnacian efikon. Parte pro elmigrado, ekzilo, diasporo kaj transkulturigo, aŭtoroj kaj kulturaj praktikistoj pledas por transnacia kaj transloka kultura poetiko.
Juraj studoj
[redakti | redakti fonton]En juraj studoj, transnacia juro estas komprenata kiel juro inter aktoroj el malsamaj ŝtatoj, kiel ekzemple privataj individuoj kaj neregistaraj organizaĵoj (NRO-oj).
Literaturo
[redakti | redakti fonton]- Linda Basch, Nina Glick Schiller, Cristina Szanton Blanc: Nations Unbound: Transnational Projects, Postcolonial Predicaments, and Deterritorialized Nation-States (angle: "Nacioj Neligitaj: Transnaciaj Projektoj, Postkoloniaj Problemoj, kaj Senteritoriigitaj Nacio-Ŝtatoj")m eldonejo Routledge, Londono 2003, ISBN 2-88124-630-3 (angla; provlegaĵo en guglo-libroj).
- David Käbisch, Michael Wermke (eldoninoj): Transnationale Grenzgänge und Kulturkontakte: Historische Fallbeispiele in religionspädagogischer Perspektive (germane: "Transnaciaj limtransiroj kaj kulturaj kontaktoj: Historiaj kazesploroj el religia eduka perspektivo"), Evangelische Verlagsanstalt, Leipzig 2017, ISBN 978-3-374-04819-9.
- Jürgen Nowak: Homo Transnationalis: Menschenhandel, Menschenrechte und Soziale Arbeit (germane: "Homo Transnationalis: Homa kontrabandado, homaj rajtoj kaj sociala laboro"), eldonejo Budrich, Opladen et al. 2014, ISBN 978-3-86649-473-2.
- Mathias Albert (red.), Gesa Bluhm (red.), Jan Helmig (red.), Andreas Leutzsch (red.), Jochen Walter (red.): Transnational Political Spaces. Agents – Structures – Encounters (angle: "Transnaciaj politikaj spacoj. Agentoj – Strukturoj – Renkontoj"). Campus Verlag, 2009, ISBN 978-3-593-38945-5.
Fontoj
[redakti | redakti fonton]- La unua versio de la teksto kreiĝis la 6-an de novembro 2025, baze surbaze de la koncerna germanlingva teksto en la versio de tiu tago.