Trzcińsko-Zdrój

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search
Trzcińsko-Zdrój

Blazono

Blazono
Genitivo de la nomo Trzcińska-Zdroju
Provinco Okcidenta Pomerio
Distrikto Distrikto Gryfiński
Komunumo Komunumo Trzcińsko-Zdrój
Speco de komunumo Urbo-kampa
Urborajtoj Proksimume 1281
Koordinatoj 52° 58′ N, 14° 37′ O52.96666666666714.616666666667Koordinatoj: 52° 58′ N, 14° 37′ O
Areo 2,3 km²
Loĝantaro 2591 (en 2005)
Loĝdenso 2 048 loĝ./km²
Poŝtkodo 74-510
Telefona antaŭkodo 91
Aŭtokodo ZGR
TERYT 4324306084
Estro Zbigniew Leszek Kitlas
Titolo de estro Urbestro
Adreso de estraro Rynek 15
Poŝtkodo de estraro 74-510
Telefono de estraro 91 414-80-01
Fakso de estraro 91 414-81-03
Poŝto de estraro um@trzcinsko-zdroj.pl
Komunuma retejo http://www.trzcinsko-zdroj.pl
v  d  r
Information icon.svg

Trzcińsko-Zdrój estas urbo en Okcidenta Pomerio en Pollando.

La Pordego al Chojna en Trzcińsko-Zdrój
La panorama de la malnova urbo de Trzcińsko-Zdrój

Ĝi apartenas al komunumo Trzcińsko-Zdrój en distrikto Gryfiński.

Historio[redakti | redakti fonton]

Historia de Trzcińsko-Zdrój en la Mezepoko[redakti | redakti fonton]

La gentoj de okcident-slavoj, en la 9-a kaj 10-a jarcentoj
Supozata grandeco de la lando de la unua pola princo Mjeŝko la 1-a
Pollando dum la regado de Boleslavo la 3-a Kurbabuŝa
La plivastigo de la ordena ŝtato dum la jaroj 1260-1410

Probable komence tie estis la la setlejo de unu el la gentoj de slavoj nomataj Licicaviki. Tiu gento estis inter la riveroj Varta, Odro, Rurzyca kaj Myśla. La anoj de tiu gento el la 10a jc setligis ĉe la rivero Rurzyca. Osada rolniczo-rybacka ochraniana była wałem drewniano-ziemnym. Przebiega� tędy ważny szlak handlowy z Poznania przez Santok, Myślibórz, Trzcińsko i Chojnę aż do słowiańskich ziem wieleckich oraz grodów nadmorskich. Osada szybko się bogaciła, przyjmując charakter zwartej i umocnionej zabudowy. Do końca XII wieku, podobnie jak osady i grody, podlegała ośrodkowi władzy kasztelańskiej w Cedyni. Znaczny rozwój osady rozpoczął się po wprowadzeniu na tych terenach wiary chrześcijańskiej i utworzeniu w latach 1123-1124 diecezji lubuskiej. Pod koniec XII wieku na ziemie te przybywali mnisi różnych zakonów. W XIII wielu przybyły tu siostry zakonne z zakonu cystersek. W 1248 roku, podczas wizytacji zakonu templariuszy w Rurce, biskup kamieński Wilhelm nadał przywilej zbierania dziesięciny od ludności osady. W przywileju tym osada została nazwana Sconenvlete. Dzięki dogodnemu położeniu na skrzyżowaniu szlaków handlowych z Wielkopolski do Szczecina i z Pomorza do ziem wieleckich osada szybko się rozwijała. W połowie XIII wieku Trzcińsko i okolice weszły w skład Nowej Marchii, która oddzieliła Księstwo zachodniopomorskie od Polski. W kolejnych latach rozpoczęła się przebudowa osady. W centrum grodu został wybudowany dom kupiecki oraz kościół. Dom kupiecki zaczął wkrótce pełnić funkcje ratusza, uważanego obecnie za jeden z najstarszych i najlepiej zachowanych zabytków w Polsce. Data uzyskania praw miejskich nie jest dokładnie znana – pierwsza wzmianka o Trzcińsku jako mieście pojawiła się bowiem w 1281, gdy otrzymało prawa targowe. W 1296 roku miasto uczestniczyło w budowie domu handlowego w Baniach, pozostawiając sobie prawo do prowadzenia w nim wymiany i sprzedaży towarów. W XIV wieku miasto uzyskało prawo wywozu zboża, prowadzenia wolnego jarmarku oraz zwolnienie z opłat celnych w okresie Nowej Marchii. Miasto było także zwolnione od ceł (na stałe od 1356 roku). Dum la jaroj 1402-1454 la urbo apartenis al la Teŭtona Ordeno. En la jaro 1433 la urbon detruis husanoj, kaj en la jaro 1468 la princoj de Pomerio.

(la artikolo de esperantisto Mariusz Borysiewicz, doktoriĝ-kandidato el Pomeria Akademio en Slupsko / Słupsk)

Historio de Trzcińsko-Zdrój de la 16a jc ĝis la 20a jc[redakti | redakti fonton]

Eŭropo dum la Napoleonaj Militoj kiuj daŭris de 1803 ĝis 1815 jaro

En la jaro 1538 la urbon ekposedis markgrafo Jana Kostrzyński, kiu alportis al la urbo Protestantismon.

Grandan detruon en la urbo alportis la Tridekjara milito (1618-1648), kiam la urbon invadis la armeo de la imperiestro en la jaro 1627 kaj poste la sveda armeo de la sveda reĝo Gustavo Adolfo en la jaro 1630. En la jaro 1807 dum la Napoleonaj militoj al la urbo venis la francoj kiuj batalis kun Prusio kaj Rusio.

La urbodomo
Curzon-linio kaj ŝanĝoj de la teritorio de Pollando post la Dua Mondmilito

Po tych wojnach przyszły lata gospodarczego rozwoju. W 1850 roku miasto posiadało cztery folwarki oraz 1860 ha gruntów rolnych i 600 ha łąk. Miasto bogaciło się również dzięki opłatom z młynów i rybołówstwa. Obwaro­wani miejskie przetrwały do końca XIX wieku, kiedy to przystą­piono do likwidacji fos i wałów. Na uzyskanych w ten sposób terenach założono ogródki działkowe. En la 18a jc oni tovis tie ŝlimtorfon, oni establigi tie unuan banejon kaj la unuan kuraclokon. Komencis venadi tien malsanuloj el la norda Eŭropo kaj la urbo ricevis la aldonnomon "fonto" (-Zdrój) t.e. kuracloko. Do II wojny światowej Trzcińsko było typowym miasteczkiem o funkcjach rolniczych. Połowę powierzchni miasta stanowiły pola uprawne. Post la fino de Dua Mondmilito Trzcińsko-Zdrój eniris Pollandon laŭ la decido de la Potsdama konferenco kaj ankaŭ laŭ la decidoj de la konferenco komenciĝis la procedo de translokiĝo de la germana popolo kaj anstataŭigo de ili per poloj de la centra Pollando kaj de orienta Pollando de post la Curzon-linio (vidu la apudan mapon). En la jaro 1948, pro la proksimeco de la milita fluarmeo de Sovetunio en Chojna, oni malestablis la kuraclokon en Trzcińsko.

(la artikolo de esperantisto Mariusz Borysiewicz, doktoriĝ-kandidato el Pomeria Akademio en Slupsko / Słupsk)

Bibliografio[redakti | redakti fonton]

  • Tadeusz Białecki, Z dziejów Ziemi Chojeńskiej, Szczecin: Instytut Zachodnio-Pomorski, 1969.
  • Marcin Kuna, Mury miejskie Trzcińska-Zdroju, „Rocznik Chojeński”, 2013, t. V, s. 113-137.