Turkia korilo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Vikipedio:Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion
Turkia korilo
Turkia korilo en la natura kreskejo en la subadriaj sudorientaj Dinaraj Alpoj
Turkia korilo en la natura kreskejo en la subadriaj sudorientaj Dinaraj Alpoj
Biologia klasado
Regno: Plantoj Plantae
Divizio: Angiospermoj Magnoliophyta
Klaso: Dukotiledonoj Magnoliopsida
Ordo: Fagaloj Fagales
Familio: Betulacoj Betulacoj
Subfamilio: Coryloideae
Genro: korilo Corylus
Specio: Turkia korilo Corylus colurna
Aliaj Vikimediaj projektoj
Information icon.svg
vdr

La turkia koriloturkia avelarbo (Corylus colurna) estas plantospecio el la genro Corylus (avelarboj) ene de la familio Betulacoj (Betulaceae). Ĝia natura disvastigejo estas de sudorienta Eŭropo kaj Malgrandazio trans suda Kaŭkazio kaj Kaŭkazio ĝis Himalajo.

Priskribo[redakti | redakti fonton]

La turkia korilo kreskas kiel somerverda arbo kaj atingas alton ĝis 20 m. La planto formas tigon kaj piramidforman arbokronon. La alternestarantaj kaj duliniaj folioj havas tigon. La folioplato estas korforma, pinta kaj loba kaj duoble segiltenta.

La fruktoj staras dense kune kaj ĉirkaŭita de nur iom pli longa involukron. Ili kreskas en malsupra Aŭstrio, Hungarujo kaj en Banato en arbararoj. La nuksoj estas pli malgrandaj kaj pli malmolaj, ol la aliaj specioj. Kompare al la ordinara korilo (Corylus avellana) tiu specio havas iom pli malgrandajn nuksojn.

matura, jam faliĝinta fruktaro de arbo de la arba korilo

La kromosomnombro estas 2n = 28.

Bildaro[redakti | redakti fonton]

Devenado[redakti | redakti fonton]

La Turkia korilo kreskas nature en sudorienta Eŭropo ĝis norda Irano. Ĝi bone kreskas en socioj de arbaroj de Quercus pubescens.

ĉe la natura kreskejo en „monta miksarbo kun blanka abio“ en Orjen, Montenegro
Turkia korilo kiel apudstrata arbo

Uzado[redakti | redakti fonton]

La nuksoj estas manĝeblaj kaj volonte estas uzataj por baki (nuksa kuko). Ili havas agrable mildan guston. La ligno estas helbruna kaj taŭgas por fari meblojn kiaj skulptaĵojn.

Por la fortikeco kaj la maldika kresko la Turkia korilo estas uzata kiel stratarbo.

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Literaturo[redakti | redakti fonton]

  • R. Alteheld: Die Baumhasel (Corylus colurna L.): Monographie einer Baumart. In: Werner Koch (Hrsg.): Baumkunde, Band 1. IHW-Verlag, Eching 1996, ISBN 3-930167-15-8.
  • T. Pauls: Die Baumhasel (Corylus colurna L.) - mehr als ein Alleebaum. In: Mitteilungen der Deutschen Dendrologischen Gesellschaft 91 (2006): S. 191–199, ISSN 0070-3958.
  • Die Baumhasel auf waldwissen.net.

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]