Turkisbrova momoto
 | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
_Copan_2.jpg) E. s. apiaster, Honduro | ||||||||||||||
| Biologia klasado | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
| Eumomota superciliosa (Sandbach, 1837) | ||||||||||||||
| Konserva statuso | ||||||||||||||
 | ||||||||||||||
Aliaj Vikimediaj projektoj | ||||||||||||||
La Turkisbrova momoto[1] (Eumomota superciliosa) estas buntkolora mezgranda specio de birdo en la momota familio Momotedoj. Ĝi estas la nura specio en la genro Eumomota.
Ĝi loĝas en Mezameriko, de sudorienta Meksiko (ĉefe la duoninsulo Jukatano) ĝis Kostariko, kie ĝi estas ofta kaj ne konsiderata minacata. Ĝi vivas en sufiĉe malfermaj vivejoj, kiel ekzemple arbarrandoj, galeriaj arbaroj kaj arbustaroj. Ĝi estas pli rimarkebla ol aliaj momotoj, ofte ripozante sur malfermaj lokoj kiel dratoj kaj bariloj. De tiuj ripozlokoj ĝi serĉas predon, ekzemple insektojn kaj malgrandajn reptiliojn.
Ĝi demetas blankajn ovojn (3–6) en neston situantan ĉe la fino de longa nestotunelo en terbordo, aŭ foje en ŝtonminejo aŭ nesalakva puto.
Ĝia nomo devenas de la turkisa koloro de ĝia frunto. Ĝi estas la nacia birdo kaj de Salvadoro kaj de Nikaragvo, kie ĝi estas konata respektive kiel torogoz kaj guardabarranco (ravingvardiano).[2][3]
La birdo longas 34 cm kaj pezas 65 g. Ĝi havas plejparte grizbluan korpon kun ruĝbrunaj dorso kaj ventro. Estas brilblua strio super la okulo kaj nigra makulo kun blua bordo ĉe la gorĝo. La flugilplumoj kaj la supra flanko de la vosto estas bluaj. La pintoj de la vostoplumoj havas la formon de rakedoj, kaj la senkovraĵaj plumtigo-partoj estas pli longaj ol ĉe aliaj momotoj. Kvankam oni ofte diras, ke momotoj forŝiras la plumerojn de sia vosto por krei tiun rakedo-formon, tio ne estas vera; la plumeroj estas malforte ligitaj kaj defalas pro frotado kontraŭ surfacoj kaj pro rutina plum-prizorgado. [4]
Male al la plej multaj birdospecioj, ĉe kiuj nur la maskloj montras ellaboritajn trajtojn, la turkisbrova momoto havas tiun eksterordinaran voston kun spatelaj pintoj ĉe ambaŭ seksoj. Esploroj indikas, ke la vosto evoluis por plenumi malsamajn funkciojn ĉe la du seksoj. Maskloj uzas siajn vostojn kiel seksajn signalojn, ĉar maskloj kun pli longaj vostoj havas pli grandan sukceson ĉe pariĝado kaj reproduktado.[5] Krom tiu funkcio, ambaŭ seksoj uzas la voston por montraĵo, kiu konsistas el svingado de la vosto tien kaj reen kiel pendolo.[6] Tiu sving-montrado okazas en kunteksto senrilata al pariĝado: ambaŭ seksoj plenumas ĝin en ĉeesto de predanto, kaj oni supozas, ke ĝi donas avantaĝojn favoratajn de natura selektado, ĉar ĝi komunikas al la predanto, ke oni rimarkis ĝin kaj ke persekutado ne kondukos al kapto. Tiu speco de interspecia komunikado estas nomata signalo por malinstigi persekutadon.[7]
La voĉo estas nazeca, krakanta kaj vaste aŭdebla.
La turkisbrova momoto estas bone konata birdo en sia disvastiĝa areo. Ĝi ricevis plurajn lokajn nomojn, interalie guardabarranco ("ravin-gardisto") en Nikaragvo, torogoz en Salvadoro (laŭ sia voĉo) kaj pájaro reloj ("horloĝ-birdo") en Jukatano, pro sia kutimo svingi la voston kiel pendolo. En Kostariko ĝi estas konata kiel momoto cejiceleste aŭ per la multe malpli flata nomo pájaro bobo ("malsaĝa birdo"), pro sia emo permesi al homoj proksimiĝi tre al ĝi sen forflugi.
Bildaro
[redakti | redakti fonton]
Turkisbrova momoto en majaaj ruinoj de Joya de Cerén en Salvadoro
_Copan_3.jpg)
_Copan.jpg)
_(5772394206).jpg)
Referencoj
[redakti | redakti fonton]- Fry, Fry kaj Harris, Kingfishers, Bee-eaters and Rollers (1992) ISBN 0-7136-1410-8
- ↑ Ornitologia taksonomio.
- ↑ (19 November 1999) “Decreto Legislativo No 735 del 21 de octubre de 1999”, Diario Oficial (es) 345 (216), p. 6. Alirita 22a de Julio 2017.. Arkivigite je 2022-04-01 per la retarkivo Wayback Machine
- ↑ (25a de Junio 2012) “Ley No. 795 que declara al guardabarranco, ave nacional de Nicaragua”, Diario Oficial (es) (118). Alirita 22a de Julio 2017..
- ↑ (2007) “Dishonest 'preemptive' pursuit-deterrent signal? Why the turquoise-browed motmot wags its tail before feeding nestlings”, Animal Behaviour 73 (6), p. 965–970. doi:10.1016/j.anbehav.2006.10.020. 6828682.
- ↑ (2007) “Racketed tail of the male and female turquoise-browed motmot: male but not female tail length correlates with pairing success, performance, and reproductive success”, Behavioral Ecology and Sociobiology 61 (6), p. 911–918. doi:10.1007/s00265-006-0320-z. 8966707.
- ↑ (2006) “Predator-elicited visual signal: why the turquoise-browed motmot wag-displays its racketed tail”, Behavioral Ecology 17 (4), p. 547–553. doi:10.1093/beheco/arj064.
- ↑ (2007) “Lack of melanized keratin and barbs that fall off: how the racketed tail of the turquoise-browed motmot Eumomota superciliosa is formed”, Journal of Avian Biology 38 (2), p. 139–143. doi:10.1111/j.2007.0908-8857.04055.x.
- Fogden, Susan C. L.. (2005) A Photographic Guide to Birds of Costa Rica. New Holland. ISBN 978-1-84330-960-4.
- Howell, Steve N. G.. (1995) A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-854012-0.
- Ridgely, Robert S.. (1989) A Guide to the Birds of Panama with Costa Rica, Nicaragua and Honduras. Princeton University Press. ISBN 978-0-691-02512-4.
Eksteraj ligiloj
[redakti | redakti fonton]- esploro fare de Troy G. Murphy Arkivigite je 2010-06-03 per la retarkivo Wayback Machine ĉe Trinity University, Texas
- Turkisbrova momoto en Natura Rezervejo Lageto Apojo, Nikaragvo
| ||||||||||||||||||