Unuĉambra lernejo

Valapai- indiana lernejo, Kingman, Arizono, ĉ. 1900

La unuĉambra aŭ unuinstruista lernejo kaj ankaŭ simple lernejdomo, estas speco de lernejo en kamparaj regionoj kun malgranda nombro da lernantoj, kie unu aŭ du instruistoj instruas lernantojn de diversaj aĝoj kaj klasoj, de la unua jaro de antaŭlernejo ĝis la lasta jaro de bazlernejo, kaj kie knaboj kaj knabinoj povas kunhavi la saman klasĉambron. Unuĉambraj lernejoj ofte troviĝas en kamparaj regionoj aŭ malgrandaj vilaĝoj.

Kvankam unuĉambraj lernejoj jam ne estas uzataj en la plej multaj regionoj, kelkaj restas en evolulandoj kaj en kamparaj aŭ malproksimaj regionoj, kie manko de lernantoj kaj/aŭ instruistoj malfaciligas la organizadon de la eduka procezo laŭ aliaj manieroj.

Pedagogio

Leciono ĉe zemstvo-lernejo en la Rusia Imperio.

Tiu ĉi malpli strukturita lernejo postulis altnivelan pedagogian kapablon kaj estis plejparte bazita sur la ideoj de progresema edukado. Diversaj formoj de interna diferencigo de instruado estis nemalhaveblaj.  Samtempe, tamen, tiu ĉi tipo de lernejo ofertis la ŝancon labori pri temoj trans klasoj kaj fakoj  laŭ semajna plano  kaj tiel krei socian medion, en kiu pli maljunaj kaj pli junaj lernantoj estis integritaj en florantan kaj organikan socian sferon. Fronta instruado estis la escepto en la unuĉambra lernejo.  Prefere, sendependa laboro, memstareco kaj agado, diversaj ekzercoj kaj ripetado, ago-orientita lernado kaj vigla kunlabora lernado estis centraj al lerneja laboro, orientitaj al la vivoj kaj interesoj de la infanoj. Fakoj ne ludis dominan rolon, ĉar lerna enhavo estis ofertita en la formo de "integra instruado", transdonita holisme kaj spertece, kaj, kie eble, evoluigita sendepende.

Vasta gamo da instrumaterialoj, plejparte faritaj de la instruisto mem uzante la plej simplajn materialojn, ebligis individuan lernadon laŭ la propra ritmo. Estis tute imageble, ekzemple, ke sesaklasano kun malbonaj matematikaj kapabloj laborus kun kvaraklasanoj, kaj inverse. Eĉ infanoj kun lernado-malfacilaĵoj ne estis ekskluditaj, sed anstataŭe integritaj en la lernejan komunumon.

Aliflanke, ĉi tiu speco de lernejo ne estu idealigita historian retrospektivon, ĉar korpa puno kaj troa disciplino estis oftaj en la ofte tre grandaj klasoj, precipe antaŭ la Dua Mondmilito, pro la dominaj pedagogiaj tendencoj de la tempo. En la tuja postmilita periodo, ĉi tiu speco de lernejo ankaŭ estis ofte necesigita pro la detruo de lernejkonstruaĵoj kaj manko de instruistoj, kaj tute ne estis idealo. Pro ĉi tiuj malavantaĝoj, la ĝeneraligita forigo de unuĉambraj lernejoj en la 1950-aj jaroj estis vidata kiel progreso.