Vaŝintona Speciprotekta Konvencio

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Mapo de ŝtatoj kiuj akceptis la Vaŝingtonan Speciprotektan Konvencion.

La Vaŝingtona Specioprotekta Konvencio (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora (CITES) estas samtempe kontrakto kaj internacia organizo, kiu havas la deklaritan celon pri tia kontrolo de la internacia komerco, ke tio certigu la pluvivon kaj biodiverseco de la sovaĝaj besto kaj plantospecioj. La konvencia teksto estas nomata ankaŭ post loko de la unua subskribo (Vaŝingtono, 3-an de marto de 1973) Vaŝingtona Specioprotekta Konvencio. Ĝi estis tralaborita en 1979 en Bonn kaj en 1983 en Gaborone (Bocvano).

La Konvencio inkluzivas dispoziciojn kaj regulojn por komercado kun ne-membroj. Ĉiuj membroŝtatoj de la Unuiĝintaj Nacioj estas membroj de la traktato, escepte de Andoro, Korea Demokratia Popola Respubliko, Federaciaj Ŝtatoj de Mikronezio, Haitio, Kiribato, Marŝala Insularo, Nauro, Suda Sudano, Orienta Timoro, Turkmenio kaj Tuvalo. Observanto de UN, la Sankta Seĝo (Vatikano) ankaŭ ne estas membro. Feroaj Insuloj, aŭtonoma lando en la Reĝlando de Danio, ankaŭ estas traktata kiel ne-mmebro al CITES (dum la dana ĉeftero kaj Gronlando estas membroj de CITES).

Historio[redakti | redakti fonton]

Ĝi ekvalidis 1-an de julio de 1975 en la membroŝtatoj. La unua lando de EK estis Germanio en 1976. La 20-an de oktobro 2016, la konvencio iĝis valida por la 183-a membro (182 ŝtatoj kaj Eŭropa Unio), Tongo.

La internacia kontrakto (konvencio) reguligas la komercon kun la danĝerigitaj bestoj kaj plantoj same la produktaĵojn el ili. La konvencio entenas 3 listojn de la formorto-minacataj aŭ danĝerigitaj specioj:

  • Aldono I: Surlistigas la direkte minacatajn speciojn kaj malpermesas la komercon pri tiuj.
  • Aldono II: Surlistigas la ĉie protektobezonajn speciojn; por komerco kun tiuj necesas la eksporta kaj importa permesiloj kaj la konfirmilo pri nedamaĝigo de la aro.
  • Aldono III: Tiu ĉi listo entenas ĉiun besto- kaj plantospeciojn, por kiuj ekzistas diversaj reguloj, antaŭskriboj en la unuopaj landoj.