Valerio Valento
| Valerio Valento | |||||
|---|---|---|---|---|---|
 Multaj bizancaj militoj okazis dum la Romia Orienta Imperio, kie Licinio, kun la helpo de Valerio Valento, iĝis imperiestro.
| |||||
| Persona informo | |||||
| Naskiĝo | 300 en Romia Imperio | ||||
| Morto | 317 en Batalo de Mardia, nuna Bulgario | ||||
| Mortis pro | hommortigo  vd
| ||||
| Ŝtataneco | Roma regno vd
| ||||
| Profesio | |||||
| Okupo | reganto vd
| ||||
| |||||
| vd | Fonto: Vikidatumoj | ||||
Aŭrelius Valerius Valens (300-mortis baldaŭ post la 1-a de marto 317, dum la Batalo de Mardja), malofte listigita kiel Valento la 1-a, estis nelonge romia imperiestro de ekmalfrua 316 ĝis frua 317. Li estis proklamita imperiestro fare de Licinio, imperiestro de la Oriento, dum lia milito kontraŭ Konstanteno la 1-a, imperiestro de la Okcidento.
Biografio
[redakti | redakti fonton]En 316 Valento tenis la pozicion de "dux limitis" ("duko de la limo") en Dakio. La 8-an de oktobro, Konstanteno la Granda, kiu kontrolis la okcidenton, gajnis superfortan venkon ĉe la Batalo de Cibalae kontraŭ Licinio, lia kun-imperiestro en la Oriento. La batalo foje estas datita al 314, sed nuntempaj fontoj indikas, ke ĝi okazis en 317.
Licinio fuĝis al Sirmium, kie, kun la helpo de Valento, li estris duan armeon. Licinio donis al Valento la rangon de aŭgusto (imperiestro), probable por anstataŭigi Konstantenon en la Okcidento. Literaturaj fontoj nomas Valenton nur kiel cezaro (ŝajna heredanto), sed numismatika evidenteco klare indikas, ke li estis aŭgusto. Valento adoptis la nomon "Valerius", kiel estis kutime inter la tetrarkoj.
Laŭ Petrus Patricius, Konstanteno estis kolerigita de la novaĵo pri la promocio de Valento:
"La imperiestro klarigis la amplekson de sia kolero per sia vizaĝa esprimo kaj per la tordiĝo de sia korpo. Preskaŭ nekapabla paroli, Konstanteno diris: 'Ni ne venis al ĉi tiu nuna stato de aferoj, nek ni batalis kaj triumfis de la oceano ĝis kie ni nun alvenis, nur por ke ni rifuzu havi nian propran bofraton kiel kunreganton pro lia abomena konduto, kaj por ke ni neu lian proksiman parencecon, sed akceptu tiun fian sklavon [t.e. Valento] kun li en imperian kolegion".
Post la nedecidita malvenko de Licinio ĉe la Batalo de Mardja fine de 316 aŭ komence de 317, Konstanteno ankoraŭ estis en la domina pozicio, el kiu li povis devigi Licinion rekoni lin kiel la plej altrangan imperiestron. Laŭ la Origo Constantini Imperatoris, "Valento estis ordonita reveni al sia antaŭa privata posteno; Kiam tio estis farita, paco estis finita de ambaŭ imperiestroj, kun la kondiĉo ke Licinio tenu la Orienton, Azion, Trakion, Mezion kaj Malgrandan Cition."
La packontrakto estis finpretigita ĉe Serdiko baldaŭ antaŭ la 1-a de marto 317, la dato kiam la filoj de Konstanteno, Konstanteno la 2-a kaj Konstancio la 1-a estis faritaj cezaroj kune kun la filo de Licinio, xxxLicinio la 2-a. Ĉu tio estis parto de la interkonsento estas nekonata, sed Licinio ankaŭ ekzekutis Valenton. Multe pli poste, Licinio provos levi alian generalon, Martinianon, kiel kun-imperiestron. Tamen, tio havis same malmulte da sukceso, rezultante en la malvenko kaj ekzekuto de Licinio.