Victor Goldschmidt
Victor Moritz GOLDSCHMIDT (naskiĝis la 27-an de januaro 1888 en Zuriko; mortis la 20-an de marto 1947 en Vestre Aker apud Oslo) estis norvega kemiisto, geokemiisto, geologo kaj mineralogo, kaj estas konsiderata unu el la fondintoj de la kampoj de geokemio kaj mineralogio.
Li evoluigis geokemian klasifikon de elementoj (d:Q588507) kaj proponis la leĝon de izomorfio (d:Q1536082), kiu estis nomita laŭ li. Li prezentis unu el la unuaj teorioj pri la konsisto kaj strukturo de la profundoj de la Tero, kaj la antaŭdiroj de Goldschmidt estis plej konfirmitaj. Li estis unu el la unuaj, kiuj kalkulis la konsiston de la supra kontinenta krusto [1].
Entute, li publikigis 200 sciencajn publikaĵojn.
Vivo
[redakti | redakti fonton]
Naskiĝis en Zuriko al juda familio. Liaj gepatroj, Heinrich D. Goldschmidt kaj Amelie Koehne, nomis sian filon laŭ la instruisto de lia patro, Viktor Mayer. La familio Goldschmidt translokiĝis al Norvegio en 1901, kiam Heinrich Goldschmidt akceptis postenon kiel profesoro pri kemio en Kristianio (la malnova nomo de Oslo) [2].
La unua scienca artikolo de Goldschmidt titoliĝis "Kontakta Metamorfismo en la Ĉirkaŭaĵo de Kristianio". En ĝi li unue aplikis la termodinamikan fazregulon al geologiaj objektoj.
En 1914, nur 26 jaraĝa, li fariĝis profesoro kaj direktoro de la Mineralogia Instituto de la Universitato de Kristianio (nun la Universitato de Oslo).
Lia serio de verkoj titolitaj " Geokemio de la Elementoj " ( Geochemische Verteilungsgesetze der Elemente ) estas konsiderata la komenco de geokemio. La laboro de Goldschmidt pri atomaj kaj jonaj radiusoj havis gravan influon sur kristala kemio.
Li laboris plejparte en Norvegio ĝis li nelonge translokiĝis al Göttingen en 1929, sed forlasis Germanion post kiam la nazioj ekregis [3]. Dum la germana okupado, Goldschmidt estis arestita la 26-an de oktobro 1942, sed baldaŭ antaŭ sia planita translokigo al la koncentrejo Aŭŝvico, li estis liberigita de la Norvega Rezisto kaj transportita al Svedio. Li poste translokiĝis al Anglio, kie liaj parencoj loĝis.
Post la milito li revenis al Oslo kaj mortis tie en la aĝo de 59 jaroj.
Lia ĉefa verko, Geokemio, estis redaktita kaj publikigita postmorte en Anglio en 1954.
Referencoj
[redakti | redakti fonton]- ↑ (1948) “Victor Moritz Goldschmidt. 1888–1947”, Obituary Notices of Fellows of the Royal Society 6 (17), p. 51–66. doi:10.1098/rsbm.1948.0019.
- ↑ (November 1997) “Victor Moritz Goldschmidt (1888–1947): A Tribute to the Founder of Modern Geochemistry on the Fiftieth Anniversary of His Death”, The Chemical Educator 2 (5), p. 1–26. doi:10.1007/s00897970143a. 101664962.
- ↑ (October 2006) “V. M. Goldschmidt: The British connection”, The Geochemical News 129, p. 14–31. Alirita 5 October 2018..
Vidu ankaŭ
[redakti | redakti fonton]- Goldschmidt klasifiko
- Goldschmidt Tolerema Faktoro
- Lanthanida kuntiriĝo
Eksteraj ligiloj
[redakti | redakti fonton]- Goldschmidt Konferenco
- Informoj pri Victor Goldschmidt en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)