Saltu al enhavo

Yehuda Bauer

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Yehuda Bauer
Persona informo
יהודה באואר
Naskiĝo 6-an de aprilo 1926 (1926-04-06)
en Prago,  Ĉeĥoslovakio
Morto 18-an de oktobro 2024 (2024-10-18) (98-jaraĝa)
en Jerusalemo
Lingvoj anglahebreaĉeĥaslovakagermanajidafrancapolakimra vd
Ŝtataneco Israelo Redakti la valoron en Wikidata vd
Alma mater Kardifa Universitato - Bakalaŭro de Artoj
Hebrea Universitato de Jerusalemo - historiografio (–1960) Redakti la valoron en Wikidata vd
Profesio
Okupo historiisto
verkisto
universitata instruisto Redakti la valoron en Wikidata vd
Laborkampo Holokaŭstostudo, historio, historio de Judoj kaj Holokaŭsto Redakti la valoron en Wikidata vd
Aktiva en Jerusalemo vd
Doktoreca konsilisto Israel Halpern vd
vd Fonto: Vikidatumoj
vdr

Jehuda BAUER (hebree יהודה באואר; la 6-an de aprilo 1926 – la 18an de oktobro 2024) estis ĉeĥenaskita israela historiisto kaj unu el la plej elstaraj scienculoj pri la Holokaŭsto. Li estis profesoro de Holokaŭstaj Studoj ĉe la Instituto Avraham Harman de Nuntempa Judismo ĉe la Hebrea Universitato de Jerusalemo [1].

La patro de Bauer estis inĝeniero kaj lia patrino estis modokreanto. Kiel cionistoj, la familio, kiu prepariĝis por elmigri dum jaroj kaj ricevis siajn elirvizojn en 1938, finfine elmigris al Palestino tra Pollando, Rumanio kaj Turkio, forlasinte ilian hejmlandon ĵus en la tago kiam la germanoj invadis la "cetero de Ĉeĥio" [2].

Martin (Jehuda) frekventis mezlernejon en Ĥajfo, iĝis membro de la Palmaĥ kaj, interrompita per batalado en la Araba-Israela Milito en 1948, studis historion en Kardifa Universitato en Kimrio. Poste li laboris interalie kiel laktisto en Kibuco Shoval, sed samtempe finis sian akademian karieron kaj doktoriĝis pri historio ĉe la Hebrea Universitato de Jerusalemo en 1960 kun studoj pri la brita mandato en Palestino. Li tiam instruis ĉe la Institute for Contemporary Jewry ĉe la Hebrea Universitato; iĝis tie profesoro pri holokaŭsto-studoj.

Li estis alvojaĝanta profesoro en Universitato Brandeis, Universitato Yale, Kolegio Richard Stockton kaj Universitato Clark. Bauer ankaŭ estis membro de la partio Mapam. Li fondis redaktiston de la ĵurnalo Holocaust and Genocide Studies kaj servis sur la redakcio de la Encyclopaedia of the Holocaust (Jad Vaŝem 1990). En 2001 li iĝis membro de la Israela Akademio de Sciencoj kaj Homaroj.

Bauer estis direktoro de la Internacia Centro por Holokaŭsto-Studoj ĉe Jad Vaŝem de 1996 ĝis 2000 kaj estis scienca konsilisto tie. Li ankaŭ estis honora prezidanto de la Specialtrupo por Internacia Kunlaboro en Holokaŭsta Eduko, Memoro kaj Esplorado [3][4].

En 1998, Yehuda Bauer parolis al la Germana Bundestag okaze de la memortago por la viktimoj de la nacisocialismo kaj diris interalie: „La terura afero pri la Ŝoao ne estas, ke la nazioj estis malhomaj; La terura afero estas, ke ili estis homoj – kiel vi kaj mi.” [5]

En intervjuo publikigita en la Neue Zürcher Zeitung en 2019, li estas citita dirante: "Inter la publiko formiĝis vidoj tute malĝustaj. Ekzemple, multaj homoj kredas, ke Hitlero planis la holokaŭston ekde la unua mondmilito, sed la holokaŭsto evoluis: en 1940, la germanoj ankoraŭ ne sciis, ke ili murdos la judojn. Estas terure malfacile instrui ĉion ĉi al la publiko."  Bauer parolis pli detale al la ĵurnalisto Anja Reich pri la holokaŭsto: "En 'Mein Kampf' estas eĉ ne vorto pri ĝi [la ekstermado de la judoj]. La decido murdi la judojn, la t.n. Fina solvo de juda demando, devenas nur de 1941 [6].

Bauer publikigis pli ol 40 librojn pri la holokaŭsto kaj antisemitismo. Lia frua esplorado temigis judan reziston al Naziismo, kaj en lia pli posta laboro li turnis sin al pli grandaj temoj de antisemitismo kaj la historia signifo de la holokaŭsto. Li faris precipe valoran kontribuon al la studo kaj analizo de la reago de Jiŝuv al informoj pri la sorto de judoj en Nazia Germanio kaj okupataj landoj - li skribis kaj publikigis la librojn "Diplomatio kaj la metroo", 1963, pri tio; "De Diplomatio ĝis Rezisto", 1970, "Fuĝo kaj Savo", 1970; hebree briĥa) kaj Usonon (libro en la angla pri la agadoj de la Joint dum 1939-45 - "Thy Brother's Keeper", 1974; "American Jewry and the Holocaust", 1981.

En la lastaj jaroj de lia vivo, li estis aktive implikita en organizado de kontraŭagado al antisemitismo, ludis gravan rolon en la kreado de la Internacia Holokaŭsta Memoro-Alianco kaj helpis evoluigi funkcian difinon de antisemitismo.

Referencoj

[redakti | redakti fonton]
  1. "Prominent Holocaust historian Yehuda Bauer dies at 98", The Times of Israel, 18 October 2024.
  2. Dalia Karpel 'History professor Yehuda Bauer: 'Netanyahu doesn't know history' at Haaretz 21 February 2013.
  3. Problems of Contemporary Antisemitism. Arkivita el la originalo je July 5, 2003. Alirita 2003-07-05 . . Lecture by Yehuda Bauer, 2003. Jewish Studies at UC Santa Cruz
  4. (2022) “From a Global War of Narratives to a Binational Framework”, Society 59 (1), p. 3–11. doi:10.1007/s12115-022-00666-3. 246859888. “Yehuda Bauer, one of the architects and supporters of the IHRA definition, has argued in various op-ed articles that the mere demand for the Right of Return is in itself a prelude to genocide and therefor is essentially antisemitic. Hence this definition, which has been adopted by many states world-wide, including the USA, criminalizes the essence of Palestinian narrative as antisemitic.”. 
  5. Anja Reich : Historiisto Yehuda Bauer: Ne estas kiel 1933 - sed ĝi estas danĝera. En: Berliner Zeitung . la 21-an de oktobro 2018 , alirita la 19-an de oktobro 2024 (intervjuo).
  6. "Nazi Scheme Not Born at Wannsee, Israeli Holocaust Scholar Claims", London Jewish Chronicle, 23 January 1992.

Eksteraj ligiloj

[redakti | redakti fonton]