Suna Periodo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo

Suna periodo estas unu el 24 punktoj en tradicia orientazia luna kalendaro kiu egalas apartan astronomian eventon aŭ signifas kelkan naturan fenomenon. La punktoj estas interspacigitaj 15° dise laŭ la Ekliptiko kaj estas uzita de luna kalendaro resti samtempigita kun la sezonoj. Sunaj periodoj devenitaj el Ĉinio, tiame disvastigitaj al Koreio, Vjetnamio kaj Japanio. Tio ĉi estas elmontrita de la fakto ke tradicia ĉina hanziaj karakteroj por plejparto de la sunaj periodoj estas identaj.

Ĉar la sunrapido de 002 laŭ la ekliptiko varias dependanta sur la Tero-Suna distanco, la nombro de tagoj kiujn prenas la Suno por veturi inter ĉiu paro de sunaj periodoj varias iomete dum la jaro. Ĉiu suna periodo estas disigita en tri pentadoj (pentad - 候 hou). Ĉiu pentado konsistas de kvin tagoj (malofte ses), do estas 72 pentadoj en jaro.

Listo de sunaj periodoj[redakti | redakti fonton]

Longi-
tudo
Kutima
traduko
Ĉina
nomo ¹
Japana
nomo
Korea
nomo ²
Vjetnama
nomo
Dato ³ Rimarko
315° komenco de printempo 立春
lìchūn
立春
risshun
입춘 (立春)
ipchun
Lập xuân Feb 4
330° pluva akvo 雨水
yǔshuǐ
雨水
usui
우수 (雨水)
usu
Vũ thủy Feb 19 pli da pluvo ol neĝo
345° vekata de insektoj 驚蟄 (惊蛰)
jīngzhé
啓蟄
keichitsu
경칩 (驚蟄)
gyeongchip
Kinh trập Mar 6 lumigita. vekata de insektoj de Vintra dormo. Vidu la noton ĉe ĉina kalendaro#Suna periodo.
printempa ekvinokso 春分
chūnfēn
春分
shunbun
춘분 (春分)
chunbun
Xuân phân Mar 21 lumigita. Printempa divido (aŭ centra)
15° Sereno 清明
qīngmíng
清明
seimei
청명 (清明)
cheongmyeong
Thanh minh Apr 5 Serena Festo
30° grajna pluvo 穀雨 (谷雨)
gǔyǔ
穀雨
kokuu
곡우 (穀雨)
gogu
Cốc vũ Apr 20 lumigita. grajna pluvo: pluvaj helpoj, grajno kreskas
45° komenco de somero 立夏
lìxià
立夏
rikka
입하 (立夏)
ipha
Lập hạ majo 6
60° grajno sate 小滿 (小满)
xiǎomǎn
小満
shōviro
소만 (小滿)
soman
Tiểu mãn majo 21 grajnoj estas dikaj
75° grajno en aristo 芒種 (芒种)
mángzhòng
芒種
bōshu
망종 (芒種)
*mangjong
Mang chủ*ng Jun 6 lumigita aristo (barbo de grajno) kreskas
90° somera solstico 夏至
xiàzhì
夏至
geshi
하지 (夏至)
haji
Hạ chí Jun 21 lumigita somera antipodo (de alto de suno)
105° malgranda varmo 小暑
xiǎoshǔ
小暑
shōsho
소서 (小暑)
soseo
Tiểu thử Jul 7
120° granda varmo 大暑
dàshǔ
大暑
taisho
대서 (大暑)
daeseo
Đại thử Jul 23
135° komenco de aŭtuno 立秋
lìqiū
立秋
risshū
입추 (立秋)
ipchu
Lập thu Aug 8
150° limo de varmo 處暑 (处暑)
chǔ*shǔ
処暑
shosho
처서 (處暑)
cheoseo
Xử thử Aug 23 lumigita loĝas en varmo
165° blanka roso 白露
báilù
白露
hakuro
백로 (白露)
baekro
Bạch lộ Sep 8 densigita malsekecajn farojn rosa blanko
180° aŭtuna ekvinokso 秋分
qiūfēn
秋分
shūbulko
추분 (秋分)
chubun
Thu phân Sep 23 lumigita aŭtuna divido (aŭ centra)
195° malvarma roso 寒露
hánlù
寒露
kanro
한로 (寒露)
hallo
Hàn lộ Oct 8
210° frosta deveno 霜降
shuāngjiàng
霜降
sōkō
상강 (霜降)
sanggang
Sương giáng Oct 23 apero de frosto kaj deveno de malvarma temperaturo
225° komenco de vintro 立冬
lìdōng
立冬
rittō
입동 (立冬)
ipdong
Lập đông Nov 7
240° malgranda neĝo 小雪
xiǎoxuě
小雪
shōsetsu
소설 (小雪)
soseol
Tiểu tuyết Nov 22
255° granda neĝo 大雪
dàxuě
大雪
taisetsu
대설 (大雪)
daeseol
Đại tuyết Dec 7
270° vintra solstico 冬至
dōngzhì
冬至
tōji
동지 (冬至)
dongji
Đông chí Dec 22 lumigita vintra antipodo (de alto de suno)
285° malgranda malvarmo 小寒
xiǎohán
小寒
shōkan
소한 (小寒)
sohan
Tiểu hàn Jan 6
300° granda malvarmo 大寒
dàhán
大寒
daikan
대한 (大寒)
daehan
Đại hàn Jan 20
  1. Simpligis ĉinajn karakterojn estas montrita en krampoj se ili malsamas de la Tradiciaj ĉinaj karakteroj.
  2. Hanzio estas indikita en krampoj.
  3. Dato povas varii ene de ±1 taga gamo.

La "Kanto de Sunaj periodoj" estas uzita faciligi la parkerigon de jiéqì:

Ĉina Pinjino
春雨驚春清穀天

夏滿芒夏暑相連
秋處露秋寒霜降
冬雪雪冬小大寒
每月兩節不變更
最多相差一兩天
上半年來六、廿一
下半年是八、廿三

Chūn yǔ jīng chūn qīng gǔ tiān,

xià mǎn máng xià shǔ xiāng lián,
qiū chù lù qiū hán shuāng jiàng,
dōng xuě xuě dōng xiǎo dà hán.
měi yuè liǎng jié bù biàn gēng,
zùi duō xiāng chā yī liǎng tiān
shàng bàn nián lái liù, niàn yī
xià bàn nián shì bā, niàn sān

Regiona noto[redakti | redakti fonton]

En Japanio, la termino Setsubun (節分) originale plu-gvidita al la antaŭtagoj de Risshun (立春, 315°, la komenco de Printempo) Rikka (立夏, 45°, la komenco de Somero), Risshū (立秋, 135°, la komenco de Aŭtuno) kaj Rittō (立冬, 225°, la komenco de Vintro), sed nuntempe plejparte plu-gvidas al la tago antaŭ Risŝun. La nomo de ĉiu suna periodo ankaŭ plu-gvidas al la periodo de tempo inter tiu tago kaj la sekvanta suna periodo aŭ 1/24a de jaro.

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]