Centra Akademio de Respubliko Ĉinio
La Centra Akademio de Respubliko Ĉinio aŭ ofte nomata Academia Sinica [1] (ĉine 中央研究院, Pe̍h-ōe-jī Tiong-iang gián-kiù-īnn, pinjino : Zhōngyāng Yánjiùyuàn, signifante "centra esplorinstituto") nun estas la Nacia Akademio de Sciencoj de Tajvano. Ĝi estas ĉefe situanta en la Nangang Distrikto de Tajpeo.
Historio
[redakti | redakti fonton]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cc/AS_main_entrance.jpg/220px-AS_main_entrance.jpg)
Iniciatita de Li Shizeng, la Academia Sinica estis oficiale fondita la 9-an de junio 1928 en la Respubliko Ĉinio (kun filioj en Pekino kaj Ŝanhajo). Lia kunulo Cai Yuanpei, kiu estis la unua ministro pri edukado de la respubliko post la revolucio de 1911, iĝis ĝia prezidanto. En la maldormo de la civita milito kaj la invado de japanaj trupoj, la Academia Sinica moviĝis plurajn fojojn. Post kiam la komunistoj akiris kontrolon sur la kontinento en 1949, la Academia Sinica estis novvondita fare de la Respublikana registaro en Tajvano. En la jaroj de politika malstabileco kiuj sekvis, ilia evoluo progresis malrapide [2][3].
Nur unu monaton post la fondiĝo de la Ĉina Popola Respubliko, ĝia registaro fondis novan Ĉinan Akademion de Sciencoj (ĈAS, Ĉina Akademio de Sciencoj) en Pekino surbaze de la Academia Sinica kaj prirezignis la antaŭan nomon [4].
Academia Sinica en la intermilita periodo estis, interalie, gvidante en la esplorado de la arkeologio de Ĉinio, sub la gvidado de Direktoro Fu Sinian de la Sekcio de Historio kaj Filologio.
Misio
[redakti | redakti fonton]Male al la kontinenta akademio, kiu estas ekskluzive kunmetita de institutoj de la natursciencoj, la Academia Sinica ampleksas tri ĉefajn akademiajn sekciojn:
- Matematiko kaj Fizikaj Sciencoj
- Biologio
- Homaj Sciencoj kaj Sociaj Sciencoj
Aldone al scienca kaj humanisma akademia esplorado, la ĉefaj funkcioj de Academia Sinica inkluzivas la kreadon de gvidistoj kaj kunordigaj kanaloj, same kiel instigojn kun vido al levado de la akademiaj normoj de la lando.
Organizo - Esploraj institucioj
[redakti | redakti fonton]Ĝi apogas esploragadojn en vasta gamo de disciplinoj, intervalante de la fizikaj kaj matematikaj sciencoj ĝis la vivsciencoj, homscienco kaj sociosciencoj. En 2009, Academia Sinica atingis 19-an lokon inter la supraj 2000 esplorinstitucioj en la Webometrics Ranking of World Universities.
Academia Sinica ludas gravan rolon en la kampo de ĉinaj studoj. Ekzemple, arkeologiaj trovoj de esploristoj ĉe la Instituto de Historio kaj Filologio kondukis, en kombinaĵo kun skribaj dokumentoj, al virtuala reverkado de antikva ĉina historio, repuŝante la komencon de kio povas esti konsiderita ĉina historio de pluraj jarcentoj.
Nuntempe, 24 esplorinstitutoj kaj 7 esplorcentroj kun ~850 konstantaj esploristoj, ~100 teknikistoj, ~1000 postdoktoroj kaj ~2000 studentoj estas kunigitaj en la Academia Sinica [5].
|
|
|
Ekzistas pluraj subkontraktitaj institucioj: la Instituto de Atoma kaj Molekula Esplorado kaj la Instituto de Astronomio kaj Astrofiziko [6] situas sur la tereno de la Nacia Tajvana Universitato en Tajpeo, kaj la Centro por Aplikata Esploro havas branĉon en Nacia Universitato Chiao Tung. La establado de suda kampuso en Tainan estas planita [7][8].
Referencoj
[redakti | redakti fonton]- ↑ (2009-01-05) “A Science Academy Like No Other”, C&EN 87 (1). Alirita 2022-07-10..
- ↑ "Taiwan in Time: Reviving Academia Sinica", Taipei Times, 5 June 2022.
- ↑ (1984) “Between Autonomy and Planning: The Chinese Academy of Sciences in Transition”, Minerva 22 (1), p. 13–44. doi:10.1007/BF02207555. 21494880. Alirita 2022-07-10..
- ↑ Die Historie von CAS auf Basis der Academia Sinica. CAS. Arkivita el la originalo je 2012-06-24. Alirita 2012-06-20.
- ↑ Academia Sinica 2017. Arkivita el la originalo je 2018-02-09. Alirita 2018-02-08.
- ↑ Introduction to ASIAA. Alirita 2014-01-15.
- ↑ Academia Sinica Plans to Establish Branch in Tainan (2013-03-15). Arkivita el la originalo je 2014-01-16. Alirita 2014-01-15.
- ↑ Academia Sinica’s Southern Branch to be Set up in Tainan (2013-11-11). Arkivita el la originalo je 2014-01-16. Alirita 2014-01-15.
Eksteraj ligiloj
[redakti | redakti fonton]- Oficiala retejo (angle kaj ĉine)
- Tajvana internacia diplomiĝinta programo (TIGP)