Antioĥo de Sirakuzo
Vidu ankaŭ: Deinomeno, la Maljuna, Gelono la 1-a, Hierono la 1-a (Sirakuzo), kaj Trazibulo de Sirakuzo| Ἀντίοχος ὁ Συρακούσιος (483 a.K.- 420 a.K.) Historio de Sirakuzo | ||
|---|---|---|
 Antioĥo de Sirakuzo verkis Historion pri Sirakuzo. | ||
| Persona informo | ||
| Naskiĝo | 483 a.K. en Sirakuzo, [[]] | |
| Morto | 420 a.K. en Granda Grekio | |
| Lingvoj | antikva greka vd | |
| Profesio | ||
| Okupo | historiisto  vd | |
| vd | Fonto: Vikidatumoj | |
Antioĥo de Sirakuzo aŭ latine:Antiochus Syracusanus estis antikva greka historiisto el la urbo Sirakuzo en Granda Grekio, agnoskita kiel unu el la plej fruaj kronikistoj de okcidenta greka historio. Aktiva en la kvina jarcento a.K., li verkis du gravajn verkojn: la Sicelica (Ιστορία τον Σικελίας), naŭlibra historio pri Sicilio, kiu etendiĝas de la mita reĝo Kokalo ĝis la frua kvina-jarcenta kongreso ĉe Gela[1], kaj "Pri Italio" ("Στην Ιταλία"), ununura libro detaliganta la fondojn de grekaj kolonioj en suda Italio, inkluzive de urboj kiel Elajo, Rhegium, Krotono, Herakleo, Metaponto kaj Tarentum.
Nur fragmentoj de ĉi tiuj tekstoj pluvivas, ĉefe konservitaj en pli postaj aŭtoroj kiel Strabono, kaj ili reflektas la metodon de Antioĥo kompili kaj selekti parolajn tradiciojn por garantio de lia kredindeco. Liaj skribaĵoj, kiuj verŝajne influis la raporton de Tucidido pri sicilia arkeologio, provizis fundamentajn rakontojn pri la antaŭhistorio de la regiono, tribaj migradoj (kiel tiuj de la Oenotrianoj, Opiĉio, Elimianoj, Italikoj kaj Sikulianoj), kaj koloniaj ekspansioj.
Malmulto estas konata pri lia persona vivo krom la raporto de Paŭzanio, ke lia patro estis viro nomita Ksenofano[2], eble la filozofo, kiu vojaĝis en la okcidento.
Biografio
[redakti | redakti fonton]
Frua Vivo kaj Edukado
[redakti | redakti fonton]Antioĥo de Sirakuzo, greka historiisto de Magna Grekio, verŝajne naskiĝis en la urbo Sirakuzo ĉirkaŭ la mezo de la 5-a jarcento a.K., ĉar li prosperis ĉirkaŭ 420 a.K. Malmulto alia estas dokumentita pri lia persona eduko, kun antikvaj raportoj provizantaj malabundajn detalojn pri liaj originoj en ĉi tiu grava sicilia urbo-ŝtato.
Li estas identigita en pluvivaj fontoj kiel la filo de Ksenofano, eble la migranta filozofo el Kolofono, kiu loĝis en la okcidenta greka mondo dum la malfrua 6-a kaj frua 5-a jarcentoj a.K. kaj ekzercis influon sur unuaj siciliaj intelektaj rondoj.
Ĉi tiu familia ligo, notita de Paŭzanio en lia Περιγραφή της Ελλάδας, substrekas la ligojn de Antioĥo al medio de filozofia kaj historia esplorado en Sicilio, kvankam konfirmo de la identigo restas necerta.
La urbo Sirakuzo, establita kiel dora greka kolonio en 734 a.K. fare de setlantoj el Korinto, kreskis laŭ potencan kulturan kaj politikan centron antaŭ la 5-a jarcento a.K., karakterizita per sia strategie insula loko, monumenta arkitekturo kaj kreskanta influo meze de kreskantaj streĉiĝoj kun Ateno.
Ĉi tiu medio, plena de konfliktoj implikantaj indiĝenajn sikulianojn kaj aliajn grekajn urboŝtatojn, antaŭis la dramecan atenan ekspedicion al Sicilio en 415-413 a.K., provizante la establadon por la fruaj jaroj de Antioĥo.
Neniuj registroj indikas, ke Antioĥo plenumis armeajn aŭ politikajn oficojn. Li estas konata nur kiel intelekta figuro dediĉita al historiografio ene de la vigla greka komunumo de Sirakuzo.
Historia Kunteksto kaj Kariero
[redakti | redakti fonton]La kvina jarcento a.K. en Sicilio estis markita de malstabila socipolitika pejzaĝo formita de daŭra greka koloniigo kaj teritoria ekspansio. Ekde la oka jarcento a.K., grekaj setlantoj establis polisojn laŭlonge de la sudaj kaj orientaj marbordoj de la insulo, kondukante al konkeroj kaj asimiliĝoj de indiĝenaj grupoj kiel la sikeloj, sikanoj kaj elimianoj, kiuj loĝis en la interno.
Ĉi tiuj dinamikoj instigis oftajn internajn konfliktojn (stazioj) ene de grekaj urboj, pelataj de aristokrata domineco kaj indigno de malfavorigitaj masoj, enmigrintaj kaj ne-grekaj, same kiel interpolisaj rivalecoj kaj eksteraj premoj de kartagaj invadoj kaj etruskaj minacoj.
Sirakuzo, kiel la plej elstara potenco, ekzempligis ĉi tiun turbulecon per siaj ekspansioj sub tiranoj kiel Gelono kaj Hierono (ĉ. 485–467 a.K.), kiuj pravigis konkerojn kiel defendojn kontraŭ ribeloj kaj eksterlandaj malamikoj, inkluzive de gravaj venkoj kiel Himero en 480 a.K. kontraŭ Kartago.
Ĉi tiu erao kulminis per kreskantaj streĉiĝoj kun la kontinenta Grekio, precipe la Atena Sicilia Ekspedicio de 415–413 a.K.[3], kiu reprezentis rektan minacon al la sirakuza hegemonio kaj ekigis vokojn por tut-sicilia unueco, kiel vidite en la konferenco ĉe Gela en 424 a.K.
Antioĥo de Sirakuzo aperis kiel unu el la plej fruaj historiistoj en ĉi tiu kunteksto, aktiva meze de la kvina jarcento a.K., verŝajne ĉirkaŭ 420 a.K., kaj verkis responde al ĉi tiuj eventoj por kreskigi lokajn patriotajn rakontojn.
Lia verko akordiĝis kun la sirakuzaj interesoj emfazante grekajn migradojn kaj fondaĵojn, dum marĝenigante indiĝenajn pretendojn al aŭtoktoneco, tiel pravigante politikojn de loĝantara transloĝigo kaj teritoria kontrolo, kiuj plimalbonigis konfliktojn sed plifirmigis la grekan dominecon.
Neniuj rektaj raportoj pluvivas pri lia persona kariero, vojaĝoj aŭ patroneco, sed lia historiografio sugestas profundan engaĝiĝon kun lokaj parolaj tradicioj kaj pli fruaj grekaj fontoj por konstrui okcidenten orientitan grekan identecon por Sicilio.
Kompare kun samtempuloj kiel Herodoto, kies Historioj fokusiĝis al tut-helenaj eventoj kiel la Persaj Militoj[4], Antioĥo prioritatigis lokajn siciliajn demandojn, altigante okcidentajn grekajn atingojn - kiel la samtempan kartagan minacon, kiu malhelpis Gelonon helpi kontraŭ Kserkso - por aserti la centrecon de Sicilio en pli larĝa greka historio.
Ĉi tiu regiona emfazo distingis la fruan sicilian historiografion de kontinentaj tradicioj, servante ideologiajn celojn ligitajn al sirakuza imperiismo prefere al universalaj rakontoj.
Gravaj Verkoj
[redakti | redakti fonton]La Sicelica
[redakti | redakti fonton]"La Sicelica"[5] reprezentas la plej signifan kontribuon de Antioĥo de Sirakuzo al historiografio, konsistanta el naŭlibra kroniko pri la historio de Sicilio ekde ĝiaj mitaj fundamentoj ĝis proksimume 420 a.K. La rakonto komenciĝas per legendaj antaŭgrekaj epokoj, inkluzive de la regado de Kokalo, la mita reĝo de la Sikanoj, kaj etendiĝas ĝis la alveno de indiĝenaj grupoj kiel la Sikanoj, Sikeloj kaj Elimioj, kiujn Antioĥo priskribas kiel la plej fruaj loĝantoj de la insulo antaŭ ol la eksteraj migradoj.
Ĉi tiu priraportado ampleksas fundamentajn mitojn implikantajn figurojn kiel Dedalo[6], kiu serĉis rifuĝon en Sicilio, kaj Heraklo, kies atingoj estas ligitaj al fruaj teritoriaj postuloj, miksante parolajn tradiciojn kun emerĝantaj historiaj registroj.
Centraj al la Historio pri la Sicilanoj (Sicelica) estas temoj de sicilia etnogenezo kaj la kompleksaj interagoj inter indiĝenaj loĝantaroj kaj koloniigistoj. Antioĥo detaligas la laŭgradan delokiĝon kaj asimiliĝon de la Sikanoj, Sikeloj kaj Elimianoj fare de grekaj setlantoj el Korinto, Megara kaj aliaj polisoj, same kiel feniciaj establoj en la okcidento, elstarigante konfliktojn, aliancojn kaj kulturajn interŝanĝojn, kiuj muldis la multkulturan identecon de la insulo.
La verko spuras la establon de ŝlosilaj grekaj kolonioj, kiel Naksoso kaj Sirakuzo ĉirkaŭ 734 a.K., emfazante kiel ĉi tiuj antaŭpostenoj transiris elde vundeblaj bazoj al prosperaj centroj meze de daŭraj streĉiĝoj kun indiĝenaj grupoj.
La historiografio de Antioĥo kulminas per la ascendo de Sirakuzo kiel la plej elstara potenco de Sicilio, kun detalaj raportoj pri la Deinomenidaj tiranoj Gelono kaj Hierono, kies regadoj (485–478 a.K. kaj 478–467 a.K., respektive) markis ekspansiojn kontraŭ la kartagaj fortoj kaj rivalaj grekaj urboj, inkluzive de la decida venko ĉe Ĥimero en 480 a.K.
Ĉi tiuj reprezentaĵoj montras por-sirakuzan antaŭjuĝon, glorante la sirakuzanan gvidadon kaj la koloniajn ambiciojn, samtempe malgravigante internajn tiranajn ekscesojn. Konstruante sian kronologion, Antioĥo uzis lokajn mitojn, reĝajn genealogiojn kaj nuntempajn raportojn, verŝajne influitajn de la etnografiaj verkoj de Hekateo el Mileto pri la okcidenta Mediteraneo, por teksi koheran templinion, kiu raciigas mitajn originojn en konfirmeblan historion.
Strukturo kaj Amplekso de la Historio
[redakti | redakti fonton]La Sicelica ("Σικελική") estis strukturita en naŭ libroj, aranĝitaj kronologie por kovri la historion de Sicilio ekde la prahistoriaj mitoj, komencante per figuroj kiel la legenda sikana reĝo Kokalo, ĝis eventoj en la 5-a jarcento a.K., finiĝante per la kongreso ĉe Ĝela en 424 a.K. Ĉi tiu progreso verŝajne inkluzivis etnografiajn deviojn en la fruaj libroj, detaligante la originojn kaj kutimojn de la indiĝenaj popoloj de Sicilio, kiel ekzemple la sikanoj kaj sikuloj, antaŭ ol transiri al rakontoj pri la grekaj setlejoj.
Geografie, la amplekso de la verko estis limigita al la helena Sicilio, fokusante sur la internaj evoluoj de la insulo, grekaj koloniigoj de polisoj kiel Korinto kaj Megara, kaj interagoj inter grekaj setlantoj kaj ne-grekaj loĝantaroj, dum intence ekskludante pli vastajn mediteraneajn aŭ panhelenajn demandojn. Ĉi tiu regiona emfazo distingis ĝin de pli universalaj historioj, prioritatigante lokan etnogenezon kaj politikajn rakontojn malprofite de vastaj geopolitikaj analizoj.
La metodologio de Antioĥo novigis per miksado de siciliaj parolaj tradicioj kun la raciiga aliro de ionia historiografio, selektante kredindajn versiojn de mitoj por emfazi politikajn eventojn kaj malgravigi etnografian troon. Pluvivaj fragmentoj sugestas koncizan, okazaĵo-centritan stilon, kun mallongaj, liniaj rakontoj, kiuj akre kontrastis kun la digresiaj esploroj de Herodoto.
Pluvivaj Fragmentoj
[redakti | redakti fonton]Ŝlosilaj Konservitaj Pasaĵoj
[redakti | redakti fonton]La pluvivaj fragmentoj de la verko "Sicelica" de Antioĥo de Sirakuzo provizas gravajn komprenojn pri la frua historio de Sicilio kaj suda Italio, konservita ĉefe per citaĵoj en pli postaj aŭtoroj kiel Dionizo de Halikarnaso kaj Strabono.
Ĉi tiuj eltiraĵoj, nombrante 23 entute laŭ la kolekto de Felix Jacoby, emfazas temojn pri indiĝenaj loĝantaroj, migradoj kaj greka koloniigo, ofertante miksaĵon da mitologiaj tradicioj kaj empiriaj detaloj pri loka geografio kaj eventoj.
Kvankam multaj fragmentoj estas mallongaj, ili montras la fokuson de Antioĥo rilate al konfirmeblaj rakontoj el la sirakuza popolscio, distingante lian verkon elde pli spekulativaj rakontoj.
Referencoj
[redakti | redakti fonton] | En tiu ĉi artikolo estas uzata traduko de teksto el la artikolo "Antiochus of Syracuse" en la angla vikipedio (Q580661). En historio de la alilingva artikolo troveblas la kontribuantoj. |