Paramito

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo

Paramito (pāramitā पारमिता en sanskrito; en palia lingvo: pāramī पारमी ; tibete pha rol tu phyin pa ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་) laŭvorte signifas "perfekteco". En budhismo pāramitā markas moralecojn, kiuj estas disvolvigataj per bodhisatvo dum nekalkuleblaj vivoj kaj kiuj kondukas al realigo de budheco.

BUDHISMAJ
PERFEKTECOJ
 
10 perfektecoj
dana
ŝila
nekkhamma
pannja
virija
khanti
saĉĉa
adhitthana
metta
upekkha
   
 6 perfektecoj 
dana
ŝila
kŝanti
virja
dhjana
praĝnja
 
Koloraj listeroj en la listoj kongruas.

En theravada tradicie estas indikataj dek moralecoj (nomoj en palie):

  1. dana : malavaremo, donado sin mem
  2. ŝila : moralemo, ĝusta traktado
  3. nekkhamma : abstinemo
  4. pannja : saĝeco, enrigardo
  5. virija : energiemo, persistemo, klopodemo
  6. khanti : pacienco
  7. saĉĉa : verdiremo, honesteco
  8. adhitthana : energiemo, decidemo
  9. metta : afablemo
  10. upekkha : trankvilemo

En mahajana budhismo, en kiu la paramitoj havas multe pli gravan rolon, Praĝnaparamita sutro kaj Lotosa sutro nomigas ses moralecojn (nomoj en sanskrito):

  1. dana : malavaremo, donade sin mem
  2. ŝila : moralemo, ĝusta traktado
  3. praĝnja : saĝeco, enrigardo
  4. kŝanti : pacienco
  5. virja : energiemo, persistemo, klopodemo
  6. dhjanasmriti : koncentriĝo

Pli posta Daŝabhumika sutro citas pluajn kvar:

7. upaja : kapablemo
8. pranidhana : promeso, decidemo
9. bala : spiritforto
10. ĝnjana : sciemo

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]