Berkeley (Kalifornio): Malsamoj inter versioj

Salti al navigilo Salti al serĉilo
sen resumo de redaktoj
[nekontrolita versio][nekontrolita versio]
e (roboto aldono de: is:Berkeley, Kaliforníu)
Neniu resumo de redakto
Berklio (angle: Berkeley [berkbərk'li]) estas urbo en la norda [[Kalifornio]] ([[Usono]]). Berklio situas ĉe la orienta flanko de la [[Golfo de San-Francisko]] en la [[Kantono Alameda]]. Ĝi havas 102,743 loĝantojn. <ref> American FactFinder. United States Census Bureau[http://factfinder.census.gov/servlet/DTTable?_bm=y&-geo_id=16000US0606000&-ds_name=PEP_2006_EST&-mt_name=PEP_2006_EST_G2006_T001]
</ref> [[Dosiero:Berkeley in Alameda County.png|thumb|280px | Berklio situas en la Kantono Alameda.]] [[Dosiero:Berkeley-map.jpg|thumb|280px | Berklio lokiĝas je 37°52′13″N 122°16′05″W]]
 
 
== Historio ==
La indiĝenaj loĝantoj de la regiono estis la Ohlonea (angle: Ohlone) popolo. En [[1772]] la hispana ekspedicio de Pedro Fages esploris la areon. En [[1820]] Luis Maria Peralta ricevis de la hispana reĝo donacon de lando, porcio de kiu nun ampleksas Berklion. Urbeto nomita Ocean View (esperante: Mara Vidaĵo) estis tie ek de [[1853]]. En [[1866]] la urbo estis nomita laŭ la irlanda filozofo [[George Berkeley]] ([[1685]]-[[1753]]). La urbo de Berkeley estis leĝe establita en 1878.
 
BeklioBerklio rapide kreskis kiam multaj homojhomo fuĝis tien post la San Franciska Tertremo en [[1906]]. En [[1923]] fajro detruis preskaŭ 600 konstuaĵojn en la norda parto de Berklio. Dum la dua mondmilito multaj homoj venis al Berklio por labori en la militaj industrioj de la regiono.
 
La 1960aj jaroj estis periodo de studentaj protestoj kaj la [[Hipio|hipia]] kulturo. Post kiam la universitato malpermesis politikajn agadojn en [[1964]], reage eksplodis la Liberparolada Movado (angle: Free Speech Movement [fri spiĉ muv’ment]). Estis protestoj i.a. kontraŭ la [[Vjetnama milito]] kaj [[deviga militservo]], kaj por savi Popolan Parkon (angle: People's Park [piplz park]) (parketo kreita fare de la komunumo, kie la universitato planis konstrui aŭtohaltejon).
 
En [[1991]] granda fajro en la montetoj de Berklio kaj [[Oakland (Kalifornio)|Oakland]] brulis 1520 akreojn (6.2 km²) da lando, mortigis 25 homojn kaj vundis 150 aliajn, kaj detruis aŭ difektis 3,469 loĝejojn. <ref> Conflagration Overview. Virtual Museum of the City of San Francisco. [http://www.sfmuseum.org/oakfire/overview.html] </ref>
== Geografio kaj Klimato ==
Berklio lokiĝas je {{coor dms|37|52|18|N|122|16|29|W|city}}, kaj havas areon de 10.5 kvadrataj mejloj (27 km²). <ref> U.S. Gazeteer. United States Census Bureau. [http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/places2k.html#places] </ref> De la golfbordo la tereno grade altiĝas orienten al la Berkliaj Montetoj. La plej alta pinto en la montetoj super Berklio estas Grizzly Peak [Grizli Pik], 1754 futojn (535 m) alta, nomita laŭ la ursoj kiuj loĝis en la areo ĝis la lasta estis mortita en la 1860-aj jaroj.
 
Strawberry Creek ([stra'beri krik], esperante: Fraga Rivereto) estas la ĉefa akvofluejo en Berklio. Du forkoj komencaskomenciĝas en la Berkliaj Montetoj, kunfluas ĉe la universitata tereno, kaj de tie fluas okcidenten ĝis la Golfo de San-Francisko.
 
La [[Tertremo|tertrema]] faŭlto Hayward [he'ŭard] pasas sub la urbo.
 
Berklio havas moderan mediteranean klimaton, kun varmaj, sekaj someroj kaj pluvaj vintroj. La temperaturojn mildigas la oceanaj fluoj de la [[Pacifika Oceano|Pacifiko]]. Berklio ricevas meze 22 colojn (559 mm) da pluvo jare, plejparte inter Novembronovembro kaj Martomarto.
== Transporto ==
'''Aŭtobusoj:'''
La busoj de [http://www.actransit.org/ AC Transit] servas Berklion, [[Oakland (Kalifornio)|Oaklandon]], kaj partojn de [[Kantono Alameda]] kaj [[Kantono Contra Costa]]. AC Transit ankaŭ havas “transgolfajn” linejojn kiuj iras al la urboj [[San Francisco (Kalifornio)|San Francisko]], San Mateo kaj Palo Alto.
kaj [[Kantono Contra Costa]]. AC Transit ankaŭ havas “transgolfajn” linejojn kiuj iras al la urboj [[San Francisco (Kalifornio)|San Francisko]] , San Mateo, kaj Palo Alto.
 
La plej proksima stacio de la tutlanda aŭtobusa kompanio [http://www.greyhound.com/home/|Greyhound] estas en Oakland.
 
'''[[Metroo]]:'''
[[BART (fervojo)|BART]] ligas Berklion okcidente al [[San Francisco (Kalifornio)|San Francisko]] kaj la [[Flughaveno San-Francisko|San-Franciska Flughaveno]]; norde al Richmond; oriente al [[Orinda (Kalifornio)|Orinda]], [[Lafayette (Kalifornio)|Lafayette]], [[Walnut Creek (Kalifornio)|Walnut Creek]], Concord, kaj ĝis Pittsburg; kaj sude al [[Oakland (Kalifornio)|Oakland]] kaj ĝis [[Fremont (Kalifornio)|Fremont]] kaj Dublin/Pleasanton.
 
'''Biciklado:'''
 
'''Fervojo:'''
La plej proksimaj stacioj de la usona fervojo [http://www.amtrak.com AMTRAK] estas en Emeryville, Richmond, kaj Oakland.
 
'''Flughavenoj:'''
Sennoma uzanto

Navigada menuo