Minimuma paro
El Vikipedio
Minimuma paro estas du malsamsignifaj vortoj, kies diferencon estigas ŝanĝo de ununura fonemo. Se la signifo restas sama, la ŝanĝita sono simple estas alofono aŭ ne-distingipova vario de la alia. Trovante minimumajn parojn de iu lingvo oni do ankaŭ trovas ties fonemojn.
Enhavo |
[redakti] Fonema minuma paro
Jen listo da minimumaj paroj en esperanto:
| vorto 1 | vorto 2 | malsamo inter |
|---|---|---|
| vino | fino | voĉa kaj senvoĉa konsonantoj. |
| kanto | ganto | |
| celo | ĉelo | alveola kaj postalveola konsonantoj. |
| flago | frago | /l/ kaj /r/, kiu ne ekzistas en pluraj lingvoj |
| aĵo | aĝo | frikativa kaj afrikata konsonantoj. |
| kraŝo | kraĉo | |
| baro | varo | ploziva kaj frikativa konsonanto |
| tango | sango | |
| reno | Rejno | diftongaj kaj simplaj vokaloj |
| ero | Eŭro |
[redakti] Suprafonemaj minimumaj paroj
[redakti] Longeca minimuma paro
Tiaj paroj ne ekzistas en esperanto, sed ekzistas en aliaj lingvoj en kiuj vokallongeco kaj/aŭ konsonantlongeco gravas:
Minimuma paro el konsonanta longeco:
| lingvo | vorto 1 | vorto 2 | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| ortografio | IFA | Signifo | ortografio | IFA | Signifo | |
| hungara | megy | [mɛɟ] | iri | meggy | [mɛɟː] | grioto |
| japana | 来た | [kita] | alvenita | 切った | [kitːa] | tranĉita |
| latina | ānus | [aːnʊs] | ringo | annus | [anːʊs] ? | jaro |
| itala | fato | [ˈfaː.t̪o] | destino | fatto | [ˈfat̪̚.t̪o] | fakto |
| pala | [ˈpala] | ŝpato | palla | ['palːa] | pilko | |
Minimuma paro el vokala longeco:
| lingvo | vorto 1 | vorto 2 | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| ortografio | IFA | Signifo | ortografio | IFA | Signifo | |
| aŭstrala angla | ferry | [feɹi] | pramo | fairy | [feːɹi] | feino |
| bid | [bɪd] | aŭkcio | beard | [bɪːd] | barbo | |
| germana | Bann | [ban] | anatemo | Bahn | [baːn] | irejo |
| Fülle | [fʏlə] | abundeco | fühle | [fyːlə] | plena | |
| japana | 少女 | [ɕoːdʑo] | knabino | 処女 | [ɕodʑo] | juna virino |
| 月 | [ʦɯki] | luno | 通気 | [ʦɯːki] | aeroblovo | |
| bretona | kannañ | [kaːnɑ̃] | lavi | kannañ | [kaːnɑ̃] | kanti |
| mel | [mɛl] | mielo | mell | [mɛːl] | artiko | |
[redakti] Streĉa minimuma paro
| lingvo | vorto 1 | vorto 2 | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| ortografio | IFA | Signifo | ortografio | IFA | Signifo | |
| portugala | andarão | [ãdaˈɾãw] | paŝos | andaram | [ãˈdaɾãw] | paŝis |
| itala | copíi | [ko'pi] | infanoj | cópii | [ˈkopi] | kopioj |
| nederlanda | voorkómen | [foːrˈkoːmə] | preventi | vóórkomen | [ˈfoːrkoːmə] | okazi |
