Seksa selekto
El Vikipedio
Seksa selekto, koncepto enkondukita de Charles Darwin en sia verko de 1859 La origino de specioj, estas grava elemento de lia teorio pri natura selekto. La seksa formo de selekto
| “ | ... dependas, ne el lukto por la ekzisto, sed el lukto inter maskloj por posedo de inoj; la rezulto ne estas la morto por la nesukcesa konkurencinto, sed malmultaj aŭ neniu idoj.[1] | ” |
| “ | ... kiam la maskloj kaj la inoj de iu animalo havas la samajn ĝeneralajn kutimojn ... sed diferencas laŭ strukturo, koloro, aŭ ornamo, tiaj diferencoj estis ĉefe kaŭzataj de seksa selekto.[2] | ” |
Liaj ekzemploj de seksa selekto inkludas ornamajn plumjn de pavoj, paradizeoj, la kornoj de cervoj (masklaj cervoj), kaj la hararo de virleonoj.
Darwin grande etendis sian komencan tri-paĝan traktadon pri Seksa Selekto en la verko de 1871 The Descent of Man and Selection in Relation to Sex. Tiu 900-paĝa, du-voluma verko inkludas 70 paĝojn pri seksa selekto ĉe homa evoluo, kaj 500 paĝojn pri seksa selekto ĉe aliaj animaloj.[3] Resume, dum natura selekto rezultas el la lukto por survivado, seksa selekto eliras el lukto por reproduktiĝi.
Koncepto [redakti]
Ekzemplo: la ĝirafo [redakti]
Moderna Interpretado [redakti]
Kriterioj por reprodukta sukceso [redakti]
Ekzemplo: interseksa selekto [redakti]
Eksponencia kresko ĉe ina prefero [redakti]
Ekzemplo: enseksa selekto [redakti]
Seksa dimorfismo [redakti]
Seksa selekto kiel ilo de natura selekto [redakti]
Ebloj kaj variantoj de la teorio [redakti]
Ĉe homoj [redakti]
Historio kaj aplikado de la teorio [redakti]
Kritikaro [redakti]
Notoj [redakti]
- ↑ Darwin, Charles (1859). La origino de specioj (1a eldono). Ĉapitro 4, paĝo 88. "Kaj tio kondukas min diri kelkajn vortojn pri kion mi nomigas Seksan selekton. Tio dependas ..." http://darwin-online.org.uk/content/frameset?viewtype=side&itemID=F373&pageseq=12
- ↑ Darwin, Charles (1859). La origino de specioj (1a eldono). Ĉapitro 4, paĝo 89. http://darwin-online.org.uk/content/frameset?viewtype=side&itemID=F373&pageseq=12
- ↑ Miller, Geoffrey (2000). The Mating Mind. Anchor Books, a division of Random House, Inc. (First Anchor Books Edition, April 2001). New York, NY. Anchor ISBN 0-385-49517-X
Referencoj [redakti]
- Andersson, M (1994) Sexual selection. Princeton University Press. ISBN 0-691-00057-3
- Cronin, Helena (1991) The ant and the peacock: altruism and sexual selection from Darwin to today. Cambridge University Press.
- G. Arnqvist & L. Rowe (2005) Sexual conflict. Princeton University Press
- Darwin, C (1871) The Descent of Man and Selection in Relation to Sex. John Murray, London.
- Eberhard, WG. (1996) Female control: Sexual selection by cryptic female choice. Princeton, Princeton University Press.
- Fisher, RA (1930) The Genetical Theory of Natural Selection. Oxford University Press, ISBN 0-19-850440-3, Chapter 6 Memeoid.net
- (1981) "Models of speciation by sexual selection on polygenic traits" 78 (6): 3721–5. COI:10.1073/pnas.78.6.3721."Models of speciation by sexual selection on polygenic traits" (PDF)
- Miller, GF (1998) How mate choice shaped human nature: A review of sexual selection and human evolution. In: C. Crawford & D. Krebs (Eds.) Handbook of evolutionary psychology: Ideas, issues, and applications. Lawrence Erlbaum, pp. 87–129
- Miller, GF (2000) The Mating Mind: How sexual choice shaped the evolution of human nature. Heinemann, London. ISBN 0-434-00741-2
- Rosenberg, J. & Tunney, R.J. (2008). Human vocabulary use as display. Evolutionary Psychology, 6, 538-549
- Lodé, Thierry (2006) La guerre des sexes chez les animaux. Eds Odile Jacob. ISBN 2-7381-1901-8
Plia legado [redakti]
- Judson, Olivia (2003) Dr.Tatiana's Sex Advice to All Creation: Definitive Guide to the Evolutionary Biology of Sex. ISBN 978-0-09-928375-1
- Jolly, Allison (2001) Lucy's Legacy - Sex and Intelligence in Human Evolution. ISBN 978-0-674-00540-2
- Diamond, Jared (1997) Why is Sex Fun? The Evolution of Human Sexuality. ISBN 978-0-465-03126-9
Eksteraj ligiloj [redakti]
- Sexual Selection: Stanford University
- The Great Debate: Sexual Selection
- An Introduction to Sexual Selection: University of Siegen
- Intralocus Sexual Conflict Diminishes the Benefits of Sexual Selection
- A New Interpretation of Natural Beauty and Sexual Selection
- Review of GF Miller's The Mating Mind
- Why Sex Evolved
