Adolph Knigge

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Adolph Freiherr Knigge
Unua eldono de la kondutlernolibro famekonata.

Adolph (Franz Friedrich Freiherr von) KNIGGE - pseŭdonime i.a. Josephus Aloisius Maier, J. C. Meywerk, Melchior Spießglas - (naskiĝinta en la 14-a de februaro 1752 en Bredenbeck, mortinta la 6-an de majo 1796 en Bremen) estis germana verkisto. Li estis grava propagandisto de la iluminismo. Ĝis nun konata estas lia ofte malkorekte interpretita libro kun reguloj pri bona konduto kaj decaj kutimoj Über den Umgang mit Menschen (2 volumoj, 1788). Cetere jam pli ol 7 jardekoj antaŭ li lia samlandano Melissantes estis skribinta similan verkon...

Vivo[redakti | redakti fonton]

Laŭ la kutimo de nobelidoj li studis jursciencojn en Göttingen. Poste li deĵoris kiel asesoro en Kassel. En la 1777-a jaro li iĝis pro instigo de Johann Wolfgang von Goethe ĉambristo en Weimar, kiel li engaĝiĝis por la validigo de homaj rajtoj - kaj perdis la plejmulton de siaj havaĵoj. Inter 1780-84 li estis unu el la plej influaj kapoj de la Iluminatoj. Dum tiu tempo li publikigis sian membiografion Der Roman meines Lebens (4 volumoj, 1781-1783).

En 1788 aperis la duvoluma ensocia konduthelpilo Über den Umgang mit Menschen kiu tute ne estis, kiel oni ĝin taksas ofte, forma abodolibro por lerni bonajn manierojn. En 1790 li farigis Supera kapitano en Bremen.

Graveco[redakti | redakti fonton]

Knigge studis la filozofion de Thomas Hobbes, tradukis la verkon Confessions de Jean-Jacques Rousseau kaj evoluigis praktikan moralan filozofion. Liaj predikstilaĵoj Sechs Predigten gegen Despotismus, Dummheit, Aberglauben, Ungerechtigkeit, Untreue und Müßiggang (1783) verkitis kun la espero forigi la malvirtojn de superstiĉo, maljusteco kaj maldiligentemo. En la servo de moralo kaj raciismo estas ankaŭ liaj teatraĵoj kaj romanoj: Benjamin Nordmanns Geschichte der Aufklärung in Abyssinien (1790/91) transmetas la kritike priskribitajn cirkonstancojn de la propra lando en fremdan landon; por Die Reise nach Braunschweig (1792) modelis la ĝenro romano de delikatsento, antaŭ ĉio de Henry Fielding kaj Samuel Richardson.

Liaj malfruaj verkoj formulas melankolie la limigitajn eblecojn plibonigi la kondiĉojn de la homaro. La libro Reise nach Fritzlar im Sommer rakontas satire la vojaĝon de Johann Kaspar Lavater Kopenhagon estante samtempe parodio pri troa koketeco kaj singloremeco. Aliaj verkoj estas la romanoj Geschichte des armen Herrn von Mildenburg (3 volumoj, 1789/90) kaj Des seligen Herrn Etatsraths Samuel Konrad von Schaafskopf hinterlassene Papiere (1792) aŭ Theaterstücke (2 volumoj, 1779/80). Knigge ankaŭ komponis muzikaĵojn.

Fonto[redakti | redakti fonton]

Däschlein, Heribert: "Knigge, Adolph Franz Friedrich Freiherr von", en: Microsoft Encarta 2007, 2006 (DVD)

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]