Dolarsigno

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search
Dolarsigno.

Dolarsignopesosigno ($) estas simbolo ĉefe uzita por indiki la diversajn peso- kaj dolar- unuojn de valuto ĉirkaŭ la mondo. Tiu simbolo povas interŝanĝe havi unu aŭ du vertikalajn strekojn. Notu ke dum la du-streka versio estas laŭvide identa al la nomita cifrão, ne temas pri la sama simbolo.

Origino[redakti | redakti fonton]

Dollar symbol evolution
Evoluo de la dolarsigno laŭ la plej bone dokumentita teorio (pinto) kaj unu alternativa hipotezo (fundo)

La signo unue estas atestita ĉe brita, usona, kanada, meksika kaj alia hispan-amerika komerca korespondado en la 1770-aj jaroj, rilatante al la hispan-amerika peso,[1][2] ankaŭ konata kiel "hispana dolaro" aŭ "peco de ok" en brita Nordameriko, kiu disponigis la modelon por la valuto kiun Usono poste adoptis en 1785 kaj la pli grandaj moneroj de la novaj hispan-amerikaj respublikoj kiaj ekzemple la meksika peso, peruaj ok-realaj kaj boliviaj ok-solaj moneroj.

La plej bone dokumentita klarigo rivelas ke la signo evoluis el la hispana kaj hispan-amerika skriba mallongigo- "pˢ" por pesoj. Studo antaŭ nelonge pri manuskriptoj de fino de la 18a jarcento kaj de komenco de la 19a jarcento montras ke la s iom post iom estis skribita super la p evoluigante proksime ekvivalente al la "$" marko.[3][4][5][6][7]

Alternativaj hipotezoj[redakti | redakti fonton]

Hispanaj pecoj de ok[redakti | redakti fonton]

Bildo de hispana kolonia reĝa arĝenta monero (1768), montranta la PTSI-stamposignon malsupre dekstre kaj maldekstre kvadrantojn kaj bildon de la Heraklaj Kolonoj ĉirkaŭantaj mondbildon.

Alia teorio estas ke la dolarsigno estis derivita aŭ inspirita el la stampomarko en la hispanaj pecoj de ok, kiuj estis monfaritaj en Potosí (en nuntempa Bolivio). La stampomarko, kunmetita de la literoj "PTSI" supermetitaj, montras fortan similecon al la unu-streka dolarsigno (vidu foton). La marko, kiu aperis sur arĝentaj moneroj monfaritaj de 1573 ĝis 1825 en Potosí, la plej granda stampejo dum la kolonia periodo, estintus vaste rekonita ĉie en la nordamerikaj kolonioj.

Kun du vertikalaj strekoj[redakti | redakti fonton]

Loupe.svg Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Cifrão.

Pluraj alternativaj teorioj rilatigas specife al la dolarsigno skribita kun du vertikalaj strekoj.

Hispana blazono[redakti | redakti fonton]

La Heraklaj Kolonoj ambaŭflanke en la blazono de Hispanio.

Ofta teorio diras ke la signo venas de la hispana blazono, kiuj montras la Heraklajn Kolonojn kun banderolo flirtanta inter ili. En 1492, Ferdinando la 2-a adoptis la simbolon de la Heraklaj Kolonoj kaj aldonis la latinan averton non plus ultra - elvokiva kun la signifo "nenio plia pretere", indikante "ke tio estas la fino de la (konata) mondo". Sed kiam Kristoforo Kolumbo venis al Ameriko, la legendo estis ŝanĝita al plus ultra - signifante "plia pretere".

La simbolo estis adoptita fare de Karolo la 5-a kaj estis parto de lia blazono reprezentanta la amerikajn havaĵojn de Hispanio. La simbolo poste estis stampita sur moneroj monfaritaj el oro kaj arĝento. Tiuj moneroj, prezentantaj la kolonojn ĉe du hemisferoj kaj ia "S" formanta rubandon ĉirkaŭ ĉiu, estis disvastigitaj ĉie en Ameriko, Eŭropo kaj Azio. Laŭ tiu teorio, borsistoj skribis signojn ke, anstataŭe dirado de dolaro aŭ peso, havis tiun simbolon farita permane, kaj tion en victurno evoluis en simpla S kun du vertikalaj strekoj.

Notoj[redakti | redakti fonton]

  1. Lawrence Kinnaird (July 1976). "The Western Fringe of Revolution", The Western Historical Quarterly 7(3), 259.
  2. "Origin of Dollar Sign is Traced to Mexico", Popular Science 116 (2): 59, 1930, ISSN 0161-7370, http://books.google.com/books?id=4ykDAAAAMBAJ&printsec=frontcover#PPA59,M1 
  3. Florian Cajori ([1929]1993). A History of Mathematical Notations (Vol. 2), 15–29.
  4. Arthur S. Aiton and Benjamin W. Wheeler (Majo 1931). "The First American Mint", The Hispanic American Historical Review 11(2), 198 and note 2 on 198.
  5. NUSSBAUM, Arthur. (1957) A History of the Dollar. New York: Columbia University Press. “The foreign coins remained in circulation [in the United States], and the more important among them, especially the Spanish (including the Mexican) dollars, were declared by Congress on February 9, 1793, to be legal tender. The dollar sign, $, is connected with the peso, contrary to popular belief, which considers it to be an abbreviation of 'U.S.' The two parallel lines represented one of the many abbreviations of 'P,' and the 'S' indicated the plural. The abbreviation '$.' was also used for the peso, and is still used in Argentina.”.
  6. Riesco Terrero, Ángel (1983). Diccionario de abreviaturas hispanas de los siglos XIII al XVIII: Con un apendice de expresiones y formulas juridico-diplomaticas de uso corriente. Salamanca: Imprenta Varona, 350. ISBN 84-300-9090-8
  7. Bureau of Engraving and Printing'What is the origin of the $ sign?' in FAQ Library. Alirita 14a de Decembro, 2010.

Bibliografio[redakti | redakti fonton]

  • Cajori, Florian (1993). A History of Mathematical Notations. New York: Dover (reprint). ISBN 0-486-67766-4. – contains section on the history of the dollar sign, with much documentary evidence supporting the "pesos" theory.
  • Cuhaj, George (2009). Standard Catalog of United States Paper Money. Krause Publications, 28th Ed. ISBN 0-89689-939-X.
  • Ovason, David (2004-11-30). The Secret Symbols of the Dollar Bill. Harper Paperbacks (reprint). ISBN 0-06-053045-6. [1]