Fondita sur Roko. La Filozofio de Spinoza post Tri Jarcentoj

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Fondita sur Roko.
La Filozofio de Spinoza post Tri Jarcentoj
Fondita sur Roko. La Filozofio de Spinoza post Tri Jarcentoj
Aŭtoro Albert Goodheir
Eldonjaro 1977
Urbo Glasgovo
Eldoninto Eldonejo Kardo
Paĝoj 38
ISBN 0 905149 04 1
Information icon.svg
vdr

Fondita sur Roko. La Filozofio de Spinoza post Tri Jarcentoj [1] estas libro originale verkita en Esperanto. Ties aŭtoro estas Albert Goodheir. Eldonis ĝin Eldonejo Kardo el Glasgovo (Skotujo) en 1977.

Albert Goodheir tradukis sian studon anglen kiel Founded on a Rock, the Philosophy of Spinoza after Three Centuries (1977).

Recenzoj[redakti | redakti fonton]

Citaĵo
 Libroj originale verkitaj en Esperanto pri filozofiaj temoj ne abundas, kaj mi dubas, ĉu ekzistas io simila al ĉi tiu treege interesa kaj bonstila verketo. Mi lernis multe el ĝi.
La doktrino de Baruĥ (poste Benedikto) Spinoza, kiun la sinagogo de Amsterdam solene kondemnis kaj malbenis kaj kies tombo troviĝis en kristana preĝejo, estis nek ateismo (kvankam liaj malamikoj ofte atakis lin kiel ateiston) nek teismo nek deismo nek panteismo en la ordinara senco de tiuj vortoj, sed io, kion oni kelkfoje nomis panenteismo ("ĉio en Dio").
D-ro Goodheir tre bone klarigis la filozofion mem, ĝian historian influon kaj ĝian nuntempan signifon.
Mi trovis nur kelkajn faktajn eraretojn. Spinoza ne estis 24-jara, kiam la sinagogo forpelis lin, sed nur 23-jara (li naskiĝis en novembro 1632 kaj oni ekskomunikis lin en julio 1656). La menonitoj ne estas "Nederlanda protestanta sekto", sed tiu religia movado komenciĝi en Svisujo kaj poste ricevis sian nomon laŭ la frisa-nederlanda pastro Menno Simonis. Mi dubas, ke Spinoza "lernis la italan lingvon". Se li konis la verkojn de Giordano Bruno, ili povis esti latinlingvaj.
D-ro Goodheir verkas en bela kaj eĉ eleganta Esperanto. Kelkaj novaj vortformoj kaj vortkunmetoj, kiujn li uzas, ŝajnas al mi tre trafaj : "maljam", "la ĉiomo", "kontraŭfalo" (anstataŭ "seniluziigo").
Eble iu leganto trovos la entuziasmon de la aŭtoro iom troa. En la titolo li diras, ke la filozofio de Spinoza estas "fundita sur roko" kompare al aliaj doktrinoj, kiuj estas "domo konstruita sur sablo" (p. VII).
Laŭ Goodheir "Spinoza estas kritikanto, ne parto de la filozofia tradicio de la Okcidento". Mi memoras similajn dirojn de aliaj aŭtoroj pri Giordano Bruno, Nietzsche kaj Kierkegaard kaj emas pensi, ke ilia unikeco - kiel la unikeco de Spinoza - estas relativa, ne absoluta. Sed mi ne kverelos pri tio. Se d-ro Goodheir ne havus tiom da admiro por Spinoza, li ne estus verkinta ĉi tiun libron - kaj tio estus bedaŭrinda. 
— majo 1979, William Solzbacher, Esperanto, numero 881(5), paĝo 91

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. tiele literumita ĉe Sutton, Geoffrey 2008 : Original Literature of Esperanto, Mondial, paĝo 398