Irigacia sistemo de Turpan

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Karez-Muzeo Turpan
La kanato-akvo-sistemo konsistas el reta aro de interkonektitaj kanatoj.
Modelo de la Kanato-sistemo, Karez-Muzeo Turpan

La irigacia sistemo de Turfan estas subtera sistemo por la akvoprovizado (irigacio) de la urbo Turpan en Xinjiang, Ĉinio.

Irigaciaj sistemoj, nomitaj Karez-irigaziaj sistemoj jam ekzistis en la okcidenta Han-Dinastio. Ili ekzistas i.a. en Turpan, Hami (Kumul) kaj Kutscha (Kuqa). La Persa vorto kanatoKarez; ĉine Kan'erjing ĉine) nomigas horizontale en la monton fositaj tuneloj aŭ horizontalaj putoj.

En la turpan-valo troviĝas pli ol 100 de tiuj. Per tiu sistemo oni povas uzi la subteran akvon, kiu devenas de la fandita neĝo de la Tianshan-montaro. La profundeco de puto estas ĝis 70 m kaj la longeco de subtera kanalo ĉ. 10 km.[1] La Kanaloj de la irigacia sistemo de Turpan havas longecon de entute ĉ. 5000 km.[2]

Kune kun la Granda Ĉina Muro kaj la Granda Kanalo de Ĉinio oni nomigas la sistemon "la tri homfaritajn grandajn konstru-projektojn" (sanda gongcheng ĉine) bezeichnet.

Kun la nomo Kan'erjing dixia shuili gongcheng ĉine ĝi estas listigita ekde 2006 en la listo de la monumentoj de Ĉinio (6-1077).

vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. http://www.china-tour.net/de/ueber%20china/stadt_fuehrer/Antike%20Seidenstrasse/turpan.htm
  2. http://www.travelchinaguide.com/attraction/xinjiang/turpan/karez.htm
42.87266666666789.397658333333