Kogurja lingvo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo

La kogurja lingvo estis parolita en la malnova reĝlando de Kogurjo (37 a.K. – p.K. 668), unu el la Tri Antikvaj Regnoj de Koreio.

Klasifikado[redakti | redakti fonton]

Ekzistas iuj hipotezoj pri la klasifiko de la lingvo, sed ĉiuj ili estas diskutitaj kaj oni konsideras malfermitan problemon.[1]

La lingvon oni konas nur per malmultaj vortoj, la plejmulto de kiuj sugestas ke temas pri lingvo bopatriĝinta al la silla kaj influita sekve pro la tungus-manĉura lingvaro. Aliaj aŭtoroj partianoj de la altaja hipotezo kutimas klasifiki la kurgurjan lingvon en la altaja familio. La plimulto de koreaj specialistoj konsideras ke la lingvo de Kogurjo estis bopatriĝita al la altaja lingvaro. Krome oni renkontis gravajn similajn inter la lingvoj parolitaj en Baekje kaj en Kogurjo.

Fujea lingvaro[redakti | redakti fonton]

Iuj aŭtoroj proponis la nomitan fujean lingvaron kiu inkludus al la lingvoj de la ŝtatoj de Buyeo, Kogurjo, Baekje tiel kiel la malnova japana. La ĉinaj dokumentoj sugestas ke la lingvoj de Kogurjo, Buyeo, orienta Okjeo kaj Gojoseon estis similaj, kvankam la kogurja lingvo diferencis elstare de la lingvo de Malgal (Mohe). Iuj aŭtoroj indikas ke la lingvoj de Kogurjo, Baekje kaj Silla, similaj inter si (eble dialektoj) povus esti antaŭaj de la korea lingvo. Aliaj subtenas ke estus antaŭa de la japana lingvo.[2][3][4]

Leksika komparado[redakti | redakti fonton]

De la Kogurja lingvo apenaŭ oni konas ion. Nur estas disponebla listo de loknomoj kaj vortoj, de tiuj, kies prononcon ankaŭ ne oni konas kun ekzakteco.

La sekva tabelo komparas la figuran prononcon de tiuj terminoj, kun aliaj orientaj lingvoj:

Termino Kogurja lingvo Tjurka lingvaro Mongola lingvo Malnova Japana Japana lingvo Baekje lingvo Silla lingvo Meza korea lingvo Korea lingvo Tungus-manĉura lingvaro Jurĉena lingvo Manĉuroj Evenka lingvo
君主 kʌi / kai(皆)

kai-sɐ(皆次)

qaγan(可汗)

kagan

kaγan(可汗) ki1mi1 ("reĝo, imperiestro, monarko") kimi ("vi") ka(瑕)

kisi(吉支)
nirimɯ(君)

kan(干)

kɯm(今)
kahan

kɯi긔(王)

nim kɯm

nim kɯm
*** *** han ***
善射 jumong,chumo

(朱蒙,鄒牟)

*** jəmə ("noted bow"),

Jobe-Mergen

tomo ("shooter's tool")

tomo ("amiko, sekvanto")
tama ("bonega, grava, animo")
tuma ("konsileto")

tomoe (emblemo de tomo)

tomo-
tama
tsume ("ungo")

*** *** *** *** *** *** jolin-manga ,

julil-muəl(卓琳莽阿)

***
so (蘇)

sol (召尸, arĝento)

*** *** *** *** so

(所)

so 素 ("oro") *** sö ("metalo")

söh 쇳

*** *** sele ("fero")

šun ("suno")

sigūn ("suno")
nəi-miuət/namer

(乃勿)

*** *** namari namari *** *** *namɔr nap/납 *** *** *** ***
復舊土 ta mul(多勿) *** *** tabi (度: tempo; ajna-momente) tabi/tambi tamlo *** *** taɕi ("denove, nove")

tø- ("re-")
tam

*** *** tabu- (dividi) ***
北(背後) je(提)

jwat(絶)
椽那部,提那部,絶奴部,後部

arka ("back") hoina (布里亚特语 huainə)

utara
umara

tʃe ("back") se ("back, height") *** *** tuih tui

("malantaŭ")

xama *** amargi

amasi ("back")

***
南(前方) kuan(灌)

(灌奴部)

kuzey,Ön (antaŭa flanko) *** kaɸo ("vizaĝo")

kan-(予: "antaŭ-")

kao ("vizaĝo")

kana-(叶: servi, o get one's wish)

久知下 (kujiha) *** *** kət ("aspekto") *** *** julergi ***
東(左) źwən,sun(順),

(順奴部)

doğu,sol ("maldekstra") źeü ,

źegün

a-dʒuma/a-duma ("oriento") azuma 得安 (dɯkan) *** *** ön ("maldekstra")

sae ("oriento")

źun *** dergi jun

jəgin ("maldekstra")

西(右) yən (涓),

(涓奴部)

batı ürüne ,

barun

yo- (善: "bona")

ya- (否: "ne, sordida")

yo-/i- ("bona, ĝusta, celkonforma, afabla")

iya/ya- ("malafabla")

*** *** *** orɯn ("dekstra")

parɯn ("dekstra")
hanɯi ("okcidenta")

xangid *** wargi anŋū ("dekstra")
*** taš cilaɣu(n) (古蒙古语)

culuu (喀尔喀蒙古)
šuluu(n) (布里亚特语)

isi ishi turak(珍惡) *** tōlh tōl *** *** tahan ("vojo el ŝtonoj") ***
巌,峴,岑 pa-・ιəi,pua-・ιəi*pàI,pa'i /pua-斤ei,*paxe

巴衣,波衣,波兮

*** *** [[wiktionary:岩#Noun|iɸa]] / [[wiktionary:巌#Noun|iɸaɸo]]

(eble senrelatita)

iwao ("granda roko, basa roko") *** *** pahoy (巌)巴衣,바회 pawi pax(石・崖)

(尼夫赫语)

*** wehe ***
土地 no

内/奴~弩/悩
nori
奴閭

*** ńurū nu/no (野: "lando") no no nu¨~nu¨ri/nε (世) *** nuri na (土地) na na(土地), noro(-n) ***
(nua) > na / no

內,那,奴,惱
ra(羅)

ili ulus (<*hulu-s<* bulu-s) nu/na(奴) *** puri (夫里) *** narah nara guru-n (< * buru-n) guru-n (< * buru-n) gurun ***
hol / holo

(忽)
kuru / kolo (溝婁,屈, 骨)

qol-γan küri-yen 'fence, hedge, device',/qol-γan koɸori (郡) kōri *** *** *** koɯl (邑, 郡)

kol

kur ~kur ~kuran *** kuran~ kuren (城, 柵: "castelo, citadelo")

golo (省: "provinco")

***
kabəl 加火 *** *** kaɸis- ("meza, helpo")

kaɸi ("ovo, rezulto, indo")

kais-

kai

*** *** kaβɔn

가ㅸㄴ

kaun(-de)

-gaus/-aus 가웃/아웃 ("duona")

*** *** *** ***
最大 māk (莫)

ma(馬)
makhara(莫何邏)
莫何邏繡支,莫何何羅支

*** *** ma- (prefikso, kiu signifas: "reala, granda, vera, perfekta")

makana- (truly beloved)

ma- ma *** *** mal-말

mad 맏 ("unua; la plej maljuna")

maŋga ("forta") *** maŋga ("difficult; tough, strong; somewhat more, somewhat better") maŋa ("forta")
主事者 makhaharaji

(莫何何羅支/太大兄)
~ji("knabo")

*** *** ma-

kakaɸu- (undertake, be under orders,hold)>*kagaɸu-
toto/titi (patro)
dʒidʒi ("avo")

ma-

kakaer- (hold)
chichi
jiji/ji-

*** kakgan

(角干)

mad

hal-
~ji ("knabo")

mad

hal-
~ji ("knabo")

*** *** *** ***
首領 makli-ji (莫離支)

~ji ("knabo")

baš ("kapo") *** ma-

kur-i ("to command, to manage")
dʒi ("avo")

ma-

kuri-(繰)
ji

*** malip-kan(麻立干)

hasə(河西)
(mari)

maruha(瑪樓下,抹樓下)
məri (kapo)

~ji ("knabo")
maru("ridge")

*** *** *** ***
süni (首泥) *** *** so1ra ("sky; tip, top, above (the trees, etc.)") sora ("ĉielo") *** *** sunɯrk 수늙 suri 수리 ("top of the head") *** *** šun ("suno")

sukdun ("aero")

***
dat/§ap (aŭ tar)

(達)

*** *** taka-/daka-("high") taka-/daka 達率 *** *** *** *** *** den ("high")

dekde- ("altiĝi")

***
tara / tal (達)
taγ ("montano") aɣula(n) (古蒙古语)

ūl (喀尔喀蒙古)
ūla (布里亚特语)
aulə(达斡尔语)

tara(多羅)

yama(山)/mure(山)/mori(森)

yama *** 督 tɔrɔ(山),

tara(多禮,多羅)
(土地)

moyh(山) me-뫼

tang,tal(土地)
tuk(丘)
orɯm (济州方言)

*** *** alin

tala(田地)
mulu ("ridge of mountain")

***
tu (吐)
töpü *** take2(岳)

tutu-mi
tum- (to stack, to pile, to gather)

take

tsutsumi
tsum-

*** *** *** 언덕 əntək

둑 tuk(堤)

*** *** do- ("haltigi") ***
樹木 kιənul / naro?

(斤乙)

i¨ ("arbaro")/i¨γac(树) *** ki2 / ke2 ~ ko2kunu-ki(a kind of oak)  ki

kunu-gi

*** *** 斤:nal(訓)/kɯn근 kɯru 그루 ("stump; unit for counting trees")

namu 나무 (树、树木)

*** *** *** ***
mi (米)

mie,moro(買,模盧)

*** mören(江, 海)

müren (沐漣) /moron (木連) (Khitanese)

mi1du/mi1/mi1n- mizu mi(彌) *** mɨl mul mu mu 沒 muke mū ("akvo")
泉(井) əɯl(於乙):井

iri(伊梨):泉

bul-a-q/bul-a-γ(喷泉、泉水) ɯs (水: "akvo") wi (井、水库、灌溉水塘) i *** ɯl(乙) umɯl ("bone") umul ("bone") eri~erri(小河、川)

(尼夫赫语)

*** üla (大河、江) ***
池沼 nemi / naymi

(内米)

*** namug ("marĉo") ? nami1 ("wave") nami mi(r)ji

(蜜地,彌知)

*** *** ? nɛnmul ("stream")

mos 못 ("pond")
nɯpʰ 늪 ("swamp")

namu, lamu ("maro, oceano, lago" 海) *** mūsa ("swamp") ***
kur(屈)

na(那)

köl("lago") *** kaɸa kawa nari(那利)

久麻那利

*** kɔrɔm 가람

nāyh 냏,내

karam 가람

nɛː

*** *** ula ***
padal

(波旦)

*** *** wata wada-tsu-mi ("La dio de maro") *** 波珍 padɔl padah~parʌl pada 바다 *** namu namu ***
huət-ts‘ii/ku ërtsi/k útsi< *kutui, >* kolci/ko-ts‘ii

(忽次/古次/串)

*** 훌츠qurc(喀尔喀蒙古)("skewer, spit" 串) kutu~kuti/kuti < *kutui kuchi *** *** koj 곶 ("skewer, spit; promontory" 串) kulrε (dialekto Jeju)

kul (dialekto South Jeolla)

*** *** *** ***
進入 ・ιi/*i

(伊)

*** ire-

ir- 进入 ir- *** *** ip(口)/ip(門戸) ir- ("alveni, veni")

ip

i-(入) *** ibe-("to get foward") ***
ʃιəu/*sü

*** *** zu ("new, present, developing, a gleam")

suga- ("freŝa")

suga-suga-s- *** say say (새) sɛ *** iche ice ***
ʃιəu/*sü

*** *** usi ushi *** *** ʃyo/쇼 so *** *** eje ("kastrita bovino") ***
o-sie/o-s^i¨ʌŋ

烏斯/烏生

*doŋuz > domuz *** usi ("bovo; catelo")

wi ("swine")

*** *o-nʲi

(猪耳)

*** totʰ twɛːji, toyaji (dialekto), tochi (dialekto) *** *** ulgiyan ("porko")

ulha ("doma besto")

***
鹿 kosya

(古斯也)

*** *** kuzika shika *** *** *** korani

고라니 ("Manchurian elk")
kōrɛŋi, korɛi (dialekto Gyeongsan)

*** *** kandahan ("a kind of deer") ***
*** *** mori~muri uma~muma uma *** *** mʌl/(馬) mal mori

(Nanai)

*** morin ***
・ιo-sie ,

nərə-si
(於斯)

*** *** wono2 ono *** *** *odzgɔy

(烏子蓋) ("ax")
nɔlh 날ㅎ ("blade")

nal (칼)날 ("blade")

nas ("sickle; scythe")
tōkki ("hakilo")

*** *** anjikū ("hakileto") ***
nərə-si, ə-si,

(於斯)

*** osy/esy 阿斯(寬大:gererous, tolerant)

nalai

naras-u ("roll, to level off")

os-u ("transcend, surpass")
e-si ("right, wide, noble, enough")

naras-u("to level off")

os-u("to transcend, to press, to push")

*** *** 어위 (< *어쉬) nəlbɯn 넓은

nəlb
nərɯn

*** očo 我撮(寬) ončo (廣: "wast") ***
nərəgi

əji(於支)

*älig > el ("mano") *** tadamgi(arm)

atʃi (piedo, promenado, pluvo, mono)

ashi *** *** nʌlgɛ narɛ, nalgɛ 날개 *** *** asχa ***
・ιo-sie/*es

(於斯)

*** *** yo2ko2(横)/yo2k-(避) yoko/yokeru *** *** əs/엇 əs *** *** *** ***
tan/tuən/t‘ən

(旦,頓,呑)

*** *** tani tani *** *** tʌn~tuʌn("vilaĝo", 村) *** *** *** *** ***
niəŋ-biuʌt

仍伐

*** *** ina-ɸo("ear of rice")

mi2("fruit, seed, grain")
nebar-("stickiness of rice")

inaho

nebar-

*** *** pyə("rice plant; unhulled rice") nuy("grains of unhulled rice amongst hulled rice") *** *** *** ***
kuət-・ιəi

(骨衣)

*** *** kata- ("tough, firm") katai ("tough, stiff") *** ka¨cʰɔ¨l kəcʰɯl- (荒) kəchil-

kud-

*** *** kata- ("malmoligi, firmigi") ***
ka-ʃιi

(加尸)

kerci-("tondi, tranĉi, to dig trenches") *** kar- ("to plow") kar- *** *** karai(木[木+欠]・鍬, kal-(plow)

kal(刀)

kal- gerbe-("rompi")

(Nanai)

*** halhan(犂先)/halhan~halgan(犂[金+華]) gerbe- ("rompi")
ka-(・a)

(加阿)

kera *** ha("edge, blade")kari("edge") ha

kari

*** *** kʌs *** *** kaja-("to cut")

huwesi-("cutter, small blade")

***
toŋ-pιuəi

(冬非)

*** *** tubura(丸)/maro(丸: "rondo") tsubura *** *** tuŋgɯl-(圓) tuŋgɯl-(圓} *** *** torho-("to roll,to circle") ***
anʃi, anʒip, ɣwando

(安市,安十,丸都)

*** ənduhə (达斡尔语) azi ("reason, value") aji (taste) *** *** *** al 알 (x)elū- *** umhan

muheren

elū
tor (廻) *** *** tar- (足る: "enough, lasta, to reach") tarir- *** *** tʌri tari 다리 *** *** juru(numeral for something pair up) ***
tʰjʌr (鐵) *** *** *** *** *** *** tʌri tʰʌr 털 *** *** *** ***
biar/bιεt

(別)

*** *** ɸe *** *** *** pʌl *** *** *** fe ("eks-, pasinta") ***
pιu-sie/pιu-so

(扶蘇/扶蘇)

*** *** matu matsu bu(扶,負)

so(蘇)

*** sol(松)/pos(樺) sol,sonamu,so *** *** bahiya("pine cone") ***
bιuk-sie/puk

(伏斯)

*** *** ɸuka-si/puka- fuka- *** *** kiph u·n kiph-

puk ("profunde")

*** *** *** ***
yia-ʃιi

(也尸)

*** *** itatʃi (mustelo) itachi (mustelo) *** *** yezï ~ yezɣ-

("vulpo")

yəu ("vulpo")

여시yəsi (dialekto)

*** *** *** ***
ιi-bιuʌt

(伊伐)

*** *** iɸa("residences")

iɸa-udo/iɸa-ɸito("familio, genealogio")
iɸawi/iɸewi("domiciles, domoj")

i-ba-sho("one's whereabouts" sho is a loan word) *** *** *** iut (隣) *** *** imiya- ("to gather") ***
sat

(薩)

*** *** sai, see, zai, zae

(dialektaj japanaj vortoj por "icicle" aŭ "ice on the branches of trees or on the surface of a body of water")

*** *** *** səri səri *** *** juhe ***
ka-tʃιe

(加支)

*** *** kati/katʃin(brown/lush), katute (en la pasinteco) katʃte *** *** *** kəch-(蕪)

kis- ("lush, overgrown with weeds, overrun with plants")

*** *** *** ***
ko-・ιəi

(古衣)

qoγu *** kukuɸi1~kubi1("cigno") kukui/kugui ("cigno") *** *** kohay

kon

koni *** *** gaha("birdo, korako")

gasha("granda birdo")

***
群落 ul (于尸) uruk ("clan") ulus ("popolo, nacio, tribo, horde") udi ("klan,o familio; the standing of one's family, the social status of one's family, lineage, naskiĝo; familia nomo") uchi("min, domo, familio") *** *** ul("relations; relatives; kinsfolk; clan")

uri ("ni, nin; la koreanoj, la korea popolo")

*** *** *** urse ("popolo")

uce("entrance")

***
kʌi-ʃιi

(皆尸)

*** *** ki1 ("fang; tusk") *** *** *** *** *** *** *** *** ***
pii-lιεt

(比烈)

biri *** ɸi1ra- (比良: flat, level)

taira("flat")

hirata-

taira

*** *** *** pʌl *** *** ba("field, district")

pile-("to confirm, to criticize")
tehere-("to flat, to be equal")

***
母親 ya chi

(也次)

Ana *** ɸaɸa("patrino")/oya("parenco") haha, oya *** *** 어Plantilla:古韓語

əzi

어미əmi

아매,에마 ame,ema(norda dialekto)

*** eniyen a ja ***
嬰兒 gιəu-sie / kus / kyus

(仇斯)

koto(儿子,匈奴語)

kız (女孩、女儿)
O'gul

*** ko1 (子) kodomo *** *** *** koma(童)

koma-(小-)

*** omo jui ("infano") kuŋa ("ido")
komok

(功木)

*** *** kuma kuma koma *** kom kōm *** *** *** ***
u-sie-həm

(烏斯含)

tawïsγan *** usagi1 / wosagi1 usagi *** *** thos-gi 톳기 tho-ggi 토끼 *** *** *** ***
見面 pʌk/*pak

(伯)

bak-("vidi, rigardi; trovi") *** mak- (設: "to obtain, to prepare, to make")

ɸak- (別: "vidi, scii, kompreni")>*wakar-
ɸakar- (諮・計: "to consult, to talk, to obtain")

mōker-

wakar-
hakar-

*** *** poizʌp- ("to humbly show oneself, to meet (an honored person)") po-("to see, to look")/ poyp-("to have an audience with, to meet (an honored person)")

pak

*** baka- ("to look for, to seek, to search") baha-("to get, to obtain") baka-("trovi")
ma

(馬)

*** *** ma- ("truely, really") ma- *** *** modir- mōjir- ("harsh; severe; cruel") *** manga(難:hard) maŋga(堅、難: "hard") maŋa
心/胸 kιo-sιi

(居尸)

göğüs kökün ko2ko2ro2("koro")/koro("mem") kokoro *** *** *** kogäŋi (核心)/ kasʰɯm (胸、心) *** *** huhun (乳、乳房) ***
mai-tʃιi

(買尸)

*** maŋgirsun(野蒜) mi1ra(韮) nira ("ajla ŝenoprazo") *** *** manʌl

(蒜)

manɯl *** *** maca ("ajla ŝenoprazo") ***
tsʌm

(斬)

*** *** tukene("radiko, nodo, junto") tʃukene *** pul?(根) pulhuy(根) ppuri tʃamγ(根株)

(尼夫赫语)

*** da ***
kɯl/kιən-ʃιi

(斤尸)

*** *** kak-(to write)

kuk-/*kurum-(to collect, to form, to bind)
ko2to2("vorto, elparolo, lingvo")

kak-

kukur-/kurum-
koto

*** *** kɯl kɯl *** herse hergen ***
ko-ʃie

(古斯)

*** gas kusiro2("bracelet") kushiro *** *** kusɯl ("jewel") kusɯl *** γun gu ***
dzei〈tsei〉-ts‘ii

斉次/濟次

*** *** tʃuk-(透), tʃuki(隙) suki ("chink, gap, vulnerable point") *** *** *** t’ul-(透), tɯm(隙)*** *** *** *** ***
kap,kap-pii

甲,甲比

qapca("gorge, ravine"), qapi¨γ("Gate") *** kaɸi1 ("gorge, strait, narrow valley") kubomi *** *** *** kul (穴) *** *** *** ***
mir, mil

(密)
siet/s^ïei
(悉/史)

bis(5) gurav mi1 mi *** mil sei/səih 셋 sʰet̚ *** ilan ilan ***
ütsi,uci,üc,

uca,uchha
(于次,弓次)

üç(3) tabun itu itsu *** *** tasul (打戌) tasət

닷 tah

dügün sunja sunja ***
nan-・ιən,

nanən,nanun,
nanin
(難隠)

Yeti *** nana nana *** *** (n)ìlgɯp(一急) (n)ìlgúp nadan nadan nadan ***
tək,duk

(德)

on

toquz(9)

arav to2/to2wo tō- *** *** *** 열 yəl(10)

온on(100)
즈믄chɯmun(1000)

juwa juwan juwan ʒuwan
*kəmər, kəmhək

(今勿)

Qara *** kuro1 kuro *** *** kəm-/검- 검 kʌm *** *** kara ***
nə γei

ʃιi-lap
(奈兮 / 尸臘)

Aq *** sira(白) shiro *** *** hʌy-(白) hʌy-

hin
hayan

*** *** šara- ("blankiĝi")

šeyen ("blanka")
šanggiyan ("blanka")

***
s^a-bιuk

s^a-pιuəi-kιən
sa(i)puk, sa(i)pikon
sapi
沙伏, 沙非斤

Qyzyl *hulaɣan > ulaan so2ɸo<*so2po/so2ɸo(赭,朱)/sa(接頭語) *** supi(赤鳥) sapi(泗沘) sitpɯk(赤) 붉은pulgɯn

시뻘건sippəlgən ("plena ruĝa")
seppəlgən
bug(bulg)

*** *** fulgiyan ***
kweyru/kuət *** *** ki2-~ kú- ki(iro) *** *** *** *** *** *** suwayan ***
puruk/bιuʌt-lιək

(伐力)

*** *** mido midori *** *** phɯrɯn ("blua, verda") pharan

phurɯn ("blua, verda")
parah

*** *** *** ***

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]

Notoj[redakti | redakti fonton]

  1. Journal of Inner and East Asian Studies, 2, Decembro 2005
  2. Fan Ye, Book of the Later Han, volume 85; the Dongyi Liezhuan
  3. Wei Shou, Book of Wei, volume 100; the Liezhuan 88, the Wuji
  4. Li Dashi, History of Northern Dynasties, volume 94; the Liezhuan 82, the Wuji

Bibliografio[redakti | redakti fonton]

  • Beckwith, C. I. (2004). Koguryo, the language of Japan's continental relatives: an introduction to the historical-comparative study of the Japanese Koguryoic languages with a preliminary description of Archaic northeastern Middle Chinese. Brill's Japanese studies library, v. 21. Bostono: Brill. ISBN 90-04-13949-4
  • Beckwith (2006). "Methodological Observations on Some Recent Studies of the Early Ethnolinguistic History of Korea and Vicinity." Altai Hakpo 2006, 16: 199-234.
  • Beckwith (2006). "The Ethnolinguistic History of the Early Korean Peninsula Region: Japanese-Koguryoic and Other Languages in the Koguryo, Paekche, and Silla Kingdoms." Journal of Inner and East Asian Studies, 2006, Vol. 2-2: 34-64.
  • Beckwith (2007): Koguryo, the Language of Japan's Continental Relatives: An Introduction to the Historical-Comparative Study of the Japanese-Koguryoic Languages, with a Preliminary Description of Archaic Northeastern Middle Chinese. Brill Academic Publishers, 2004. ISBN 90-04-13949-4. Second edition, 2007. ISBN 90-04-16025-5
  • http://thomaspellard.ryukyu.googlepages.com/reviewkoguryro.pdf

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

Japane[redakti | redakti fonton]

Angle[redakti | redakti fonton]