Saltu al enhavo

Mioceno

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Mioceno
geologia epoko
serio Redakti la valoron en Wikidata
Komenco 23030 000 jaroj "a.K.E." vd
Fino 5333-a jarmilo a.K.E. vd
Antaŭe oligoceno vd
Poste plioceno vd
vdr
Prahistoriaj epokoj
H   Latena Ferepoko   Protohistorio
  Halŝtata Ferepoko
Ferepoko
  Malfrua Bronzepoko  
  Meza Bronzepoko
  Frua Bronzepoko
Bronzepoko
    Ĥalkolitiko    
  Neolitiko Prahistorio
Mezolitiko / Epipaleolitiko.
P     Malfrua Paleolitiko  
    Meza Paleolitiko
    Frua Paleolitiko
  Paleolitiko
Ŝtonepoko

Mioceno estas la kvara periodo de la terciara epoko. Ĝi daŭris de 26 ĝis 7 milionoj da jaroj (inter oligoceno kaj plioceno).

La vorto Mioceno estis enkondukita de la skota geologo Charles Lyell en 1847, kaj devenas de la greka μείων meiōn (= malpli) kaj καινός kainos (=nova).

Dum Mioceno Ameriko plu malproksimiĝis de Eǔropo kaj Afriko, kaj Nordameriko disigis de Sudameriko. Dum parto de tiu epoko, Mediteraneo fermiĝis kaj eble eĉ sekiĝis.

Pluraj montoĉenoj plialtiĝis dum Mioceno: Andoj, Alpoj, Himalajo, Orientafrikaj montaroj, ktp.

Plantoj kaj bestoj

[redakti | redakti fonton]
Proconsul, homoideo (homsimila primato) vivinta en Mioceno

Ĝia flaŭro estis komence en Eŭropo subtropika kun filikoj, palmoj, tropikaj plantoj. Pli poste dominis la laŭrfoliacoj, poste la falfoliaj plantoj. En tiu periodo estiĝis multaj karboj el la formortintaj plantaj organikaj materialoj (bruna karbo).

En tiu epoko elevoluis la parhufuloj, pluevoluis la ranoj kaj la vostaj amfibioj, kavkornuloj. Aperis la homsimilaj primatoj.