Podestà

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Portreto de Podestà de Lodewijk Toeput.
La Palaco de Podestà en Florenco, nune la muzeo Bargello.

Podestà ([podeˈsta]) estas la nomo donita al kelkaj altaj funkciuloj en multaj Italaj urboj apartenantaj al la fino de la Mezepoko. Ĉefe ĝi signifas la estron de la magistrato de urboŝtato, nome simile al similaj postenojn en aliaj urboj kiuj uzis aliajn nomojn, ekz. rettori ("rektoroj"), sed ĝi povus signifi ankaŭ lokan administranton, kiu estis la reprezentanto de la Sankta Romia Imperiestro. Nuntempe, Podestà estas la titolo de urbestro en Ital-parolantaj municipoj de Graubünden en Svisio.

Etimologio[redakti | redakti fonton]

La termino derivas el la Latina vorto potestas, signifanta povon. Estas iom simila derivaĵo por la araba termino Sultano: origine signifanta ankaŭ "povon" aŭ "aŭtoritaton", ĝi finfine iĝis la titolo de persono tenanta povon.[1]

Itala historio[redakti | redakti fonton]

La unua dokumentita uzado de podestà estis en Bolonjo en 1151, kiam ĝi estis aplikita al Guido di Ranieri di Sasso of Canossa, alportita el Faenza por esti rettore e podestà, notite en nombraj dokumentoj.[2]

Vidu kelkajn[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. Estas nekaraktera frua uzado de potestas en tiu senco, en Juvenalo, Satiro X, 99-101, kiel bildo de magistratano en malgranda urbo, juĝisto pri pezoj kaj mezuroj.
  2. Savioli, Annali Bolognesi I, 225-31, noted by Born 1927:864 note 80.

Bibliografio[redakti | redakti fonton]

  • Brouwer, J.H., J.J. Klama, W. Kok, and M. Wiegersma, eds., Encyclopedie van Friesland, (Amsterdam: Elsevier, 1958) s.v. Potestaat van Friesland
  • Encyclopaedia Britannica 1911: "Frisians"
  • Janet Hongyan Woo, "Tension in Siena : Site Selection and Room Arrangement of Piazza Pubblico"
  • Burckhardt, Jacob, The Civilization of the Renaissance in Italy: "The State as a Work of Art", trad. 1878
  • A. M. H. J. Stokvis, Manuel d'histoire, de généalogie et de chronologie de tous les états du globe depuis les temps les plus reculés jusqu'à nos jours; vol. iii
  • Westermann, Großer Atlas zur Weltgeschichte (Germane)
  • WorldStatesmen - Turkio
  • William Francis Thomas Butler, Lombard Communes: A History of the Republics of North Italy (1982)