Abelbredado: Malsamoj inter versioj

El Vikipedio, la libera enciklopedio
[kontrolita revizio][kontrolita revizio]
Enhavo forigita Enhavo aldonita
Neniu resumo de redakto
Neniu resumo de redakto
Linio 12: Linio 12:


[[Abelonutra planto|Abelonutraj plantoj]] havas grandan signifon por la abelbredado.
[[Abelonutra planto|Abelonutraj plantoj]] havas grandan signifon por la abelbredado.
== Vivo de la kolonio ==

=== Specioj de dombestaj abeloj ===
=== Specioj de dombestaj abeloj ===
La dombestigitaj specioj estas principe ''[[Apis mellifera]] kaj [[Apis cerana]]'', same kiel ''[[Meliponini]]'', senpikila tribo vivanta en tropikaj regionoj. La abelo kaj la [[silkraŭpo]] estas la solaj insektoj kvalifikitaj kiel dombestaj. Estas neniu fiziologia diferenco inter la dombestaj kaj sovaĝaj abeloj ; estas nur terminologia punkto. Dombesta kolonio vivas sub homa protekto, kiam sovaĝa kolonio vivas per propraj rimedoj.
La dombestigitaj specioj estas principe ''[[Apis mellifera]] kaj [[Apis cerana]]'', same kiel ''[[Meliponini]]'', senpikila tribo vivanta en tropikaj regionoj. La abelo kaj la [[silkraŭpo]] estas la solaj insektoj kvalifikitaj kiel dombestaj. Estas neniu fiziologia diferenco inter la dombestaj kaj sovaĝaj abeloj ; estas nur terminologia punkto. Dombesta kolonio vivas sub homa protekto, kiam sovaĝa kolonio vivas per propraj rimedoj.


=== Evoluo de kolonio ===
=== Evoluo de kolonio ===
Abelkolonio konsistas el unika reĝino (virino), el multaj laboristinoj (virinoj), el haremo de virabeloj (viroj), kaj el ovaro (ovoj, [[larvo]]j kaj [[nimfo]]j). Nur unu kolonio loĝas en ĉiu abelujo.
Abelkolonio konsistas el unika reĝino (virina), el multaj laboristinoj (virinaj), el haremo de virabeloj (viraj), kaj el ovaro (ovoj, [[larvo]]j kaj [[nimfo]]j). Nur unu kolonio loĝas en ĉiu abelujo.


La loĝantaro de kolonio varias laŭ la sezonoj : ĝi estas pli granda dum la periodoj kiam la vivrimedoj abundas, de {{formatnum:30000}} ĝis {{formatnum:70000}} anoj, por kiel eble plej multe rikolti. Ĝi malkreskas en vintro al sesmil anoj, por minimumigi la konsumadon de proviantoj. Sed ĝi devas resti sufiĉe forta por rekreskigi la kolonion en printempo.
La loĝantaro de kolonio varias laŭ la sezonoj : ĝi estas pli granda dum la periodoj kiam la vivrimedoj abundas, de {{formatnum:30000}} ĝis {{formatnum:70000}} anoj, por kiel eble plej multe rikolti. Ĝi malkreskas en vintro al sesmil anoj, por minimumigi la konsumadon de proviantoj. Sed ĝi devas resti sufiĉe forta por rekreskigi la kolonion en printempo.

==== Reproduktado de la abeloj ====
===== Seksa reproduktado =====
Kiel individuoj, la abeloj posedas limigitan supervivan instinkton, ili ne hezitas oferi sin por defendi la kolonion (por ekzemplo, ili pikas eĉ se tio certigas al ili tujan morton). Nur la reĝinoj (virinaj) kaj la virabeloj (viraj) reproduktas sin kiel individuoj, laŭ seksa metodo. Tiu reprodukta maniero plibonigas genetikan miksiĝon. Sed la individuoj ne longtempe vivas : malpli ol unu jaro por la laboristinoj, kaj ĝis kvin jaroj por la reĝino.

===== Senseksa reproduktado =====
Reĝino ankaŭ kapablas je [[partenogenezo]], tio estas ke ĝi kapablas demeti vivdonajn ovojn sen antaŭa fekundigo. Tiuj nefekundigitaj ovoj ĉiam naskas virabelojn (viraj) kiuj posedas la saman genetikan heredaĵon de sia patrino.

== Vidu ankaŭ ==
== Vidu ankaŭ ==
* [[Agrikulturo]]
* [[Agrikulturo]]

Kiel registrite je 19:58, 5 okt. 2016

Mielo-serĉanto prezentita en malnovaj prahomaj pentraĵoj de antaŭ 8000 jaroj proksime al Valencio (Hispanio).
Fumigado de abelio
Filtrado de mielo

Abelbredado estas la bredado de abeloj fare de homoj. Precipe abelbredado estas por preni de abeloj mielon kaj abelan vakson. Ĝi ofte ankaŭ celas poleni plantojn por pligrandigi rikoltojn.

Por abelbredado la abelistoj konstruas specialajn abelujojn kie la abeloj loĝas. La laborabeloj serĉas nektaron en floroj ĉirkaŭ la abelujo kaj portas ĝin al la abelujo kie ili konservas ĝin en sesedraj ĉeloj faritaj el vakso. En moderna abelkesto la abelisto aranĝas forpreneblajn kadrojn. La laborabeloj konstruas ĉelojn en ili kaj enmetas mielon en la ĉelojn.

Abelonutraj plantoj havas grandan signifon por la abelbredado.

Vivo de la kolonio

Specioj de dombestaj abeloj

La dombestigitaj specioj estas principe Apis mellifera kaj Apis cerana, same kiel Meliponini, senpikila tribo vivanta en tropikaj regionoj. La abelo kaj la silkraŭpo estas la solaj insektoj kvalifikitaj kiel dombestaj. Estas neniu fiziologia diferenco inter la dombestaj kaj sovaĝaj abeloj ; estas nur terminologia punkto. Dombesta kolonio vivas sub homa protekto, kiam sovaĝa kolonio vivas per propraj rimedoj.

Evoluo de kolonio

Abelkolonio konsistas el unika reĝino (virina), el multaj laboristinoj (virinaj), el haremo de virabeloj (viraj), kaj el ovaro (ovoj, larvoj kaj nimfoj). Nur unu kolonio loĝas en ĉiu abelujo.

La loĝantaro de kolonio varias laŭ la sezonoj : ĝi estas pli granda dum la periodoj kiam la vivrimedoj abundas, de 30 000 ĝis 70 000 anoj, por kiel eble plej multe rikolti. Ĝi malkreskas en vintro al sesmil anoj, por minimumigi la konsumadon de proviantoj. Sed ĝi devas resti sufiĉe forta por rekreskigi la kolonion en printempo.

Reproduktado de la abeloj

Seksa reproduktado

Kiel individuoj, la abeloj posedas limigitan supervivan instinkton, ili ne hezitas oferi sin por defendi la kolonion (por ekzemplo, ili pikas eĉ se tio certigas al ili tujan morton). Nur la reĝinoj (virinaj) kaj la virabeloj (viraj) reproduktas sin kiel individuoj, laŭ seksa metodo. Tiu reprodukta maniero plibonigas genetikan miksiĝon. Sed la individuoj ne longtempe vivas : malpli ol unu jaro por la laboristinoj, kaj ĝis kvin jaroj por la reĝino.

Senseksa reproduktado

Reĝino ankaŭ kapablas je partenogenezo, tio estas ke ĝi kapablas demeti vivdonajn ovojn sen antaŭa fekundigo. Tiuj nefekundigitaj ovoj ĉiam naskas virabelojn (viraj) kiuj posedas la saman genetikan heredaĵon de sia patrino.

Vidu ankaŭ

Aliaj projektoj

Ŝablono:Projekto Ŝablono:Projekto

Eksteraj ligiloj