Tortoniano

ISO

Tortoniano
geologia aĝo etaĝo
Komenco	11630 000 jaroj "a.K.E." vd
Fino	7246-a jarmilo a.K.E. vd
Antaŭe	Serravallian vd
Poste	Mesiniano vd
Geografia situo	43° 35′ 14″ N, 13° 33′ 58″ O (mapo)43.58729213.5661724
Tortoniano (Tero) DEC i1

Geologiaj periodoj (simpligita)
komenco Antaŭ Nuno kaj longo de daŭro en mil. da jaroj (rondumitaj al entjeroj)

eono	erao	periodo	p	d
fanerozoiko	kenozoiko	kvaternaro	3	3
		neogeno	23	20
		paleogeno	66	43
	mezozoiko	kretaceo	145	79
		ĵurasio	201	56
		triaso	252	51
	paleozoiko	permio	299	47
		karbonio	359	60
		devonio	419	60
		silurio	443	24
		ordovicio	485	42
		kambrio	541	56
proterozoiko			2500	1959
arĥaiko			4000	1500
hadaiko			4600	600

La Tortoniano aŭ Tortonano estas en la geologia temposkalo epoko de la fina Mioceno kiu etendiĝis inter antaŭ 11.608 ± 0.005 mj kaj antaŭ 7.246 ± 0.005 mj (milionoj da jaroj). Ĝi sekvas la Seravalianon kaj estas sekvata de la Mesiniano.

Difino

La Tortoniano estis enmetita de la svisa stratigrafiisto Karl Mayer-Eymar en 1858. Ĝi estis nomigita laŭ la itala urbo Tortono en la regiono Piemonto.

Literaturo

• Gradstein, F.M.; Ogg, J.G. & Smith, A.G.; 2004: A Geologic Time Scale 2004, Cambridge University Press.
• Hilgen, F.; Abdul Aziz, H.; Bice, D.; Iaccarino, S.; Krijgsman, W.; Kuiper, K.; Montanari, A.; Raffi, I.; Turco, E. & Zachariasse, W.-J.; 2005: The Global boundary Stratotype Section and Point (GSSP) of the Tortonian Stage (Upper Miocene) at Monte Dei Corvi, Episodes 28, p. 6-17.
• Mayer-Eymar, K.; 1858: Versuch einer neuen Klassifikation der Tertiär-Gebilde Europa’s, Verhandlungen der Schweizerischen Naturforschenden Gesellschaft, Jahresversammlung 1857, p. 70–71 & 165–199.

Eksteraj ligiloj

• GeoWhen Database - Tortoniano
• Neogene timescale, ĉe retejo de subkomitato por stratigrafia informo de ICS
• Neogene timescale Arkivigite je 2006-05-18 per la retarkivo Wayback Machine ĉe retejo de norvega registrejo pri geologio kaj stratigrafio