Universitato de Sarajevo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Universitato de Sarajevo
Konstruaĵo de la jura fakultato de la Universitato de Sarajevo, konstruita en la 1850aj jaroj.
Konstruaĵo de la jura fakultato de la Universitato de Sarajevo, konstruita en la 1850aj jaroj.
fondodato 2-a de decembro 1949
Situo
Geografia situo 43° 52′ 0″ N, 18° 25′ 0″ O (mapo)43.866718.4167Koordinatoj: 43° 52′ 0″ N, 18° 25′ 0″ O (mapo)
lando Bosnio kaj Hercegovino
retejo Oficiala retejo
Listoj
Membro de:
• Unuiĝo de Mediteraneaj Universitatoj
Asocio de Eŭropaj Universitatoj
• Asocio Universitata de Franclingvio vd
Universitato de Sarajevo (Bosnio)
Universitato de Sarajevo (Bosnio)
DEC
Universitato de Sarajevo
Universitato de Sarajevo
Map
Universitato de Sarajevo
vdr

La Universitato de Sarajevo (bosne, kroate kaj serbe: Univerzitet u Sarajevu / Sveučilište u Sarajevu / Универзитет у Сарајеву) estas la plej granda kaj plej malnova universitato inter la universitatoj de Bosnio kaj Hercegovino kaj ĝia sidejo estas en la urbo Sarajevo.

La universitato estis antaŭita en 1537 dum la otomana regado fare de islama madraso en la urbo de Sarajevo, alinome la hodiaŭa Sarajevo. Ĝi malfermis siajn pordojn en 1949 dum la komunisma reĝimo de Tito kaj de tiam ĝis 2014 aljuĝis bakalaŭron al entute 122 000 studentoj, magistron al 3 891 kaj doktorecon al aliaj 2 284 studentoj en 45 diversaj studkampoj. Aktuale en 2014, la universitato havas 20 fakultatojn, tri akademiojn kaj tri teologiofakultatojn kaj 30,866 studentojn. Ĝia fakultato inkluzivas pli ol mil instruistojn [1].

Historio [2][redakti | redakti fonton]

Otomana periodo, malfrua Mezepoko, frua moderna periodo[redakti | redakti fonton]

Antaŭ la establado de la universitato, institucioj de supera eduko funkciigis en Bosnio komencanta de la 16-a jarcento sub otomana patroneco. La unua - la madrasa kaj biblioteko nomitaj laŭ Gazi Khusrab Beg estis malfermitaj en Sarajevo en 1573 fare de Gazi Khusrab Beg. Ĝi estis komence islama lernejo [3].

Aŭstro-hungara periodo kaj la tagoj de Jugoslavio antaŭ kaj dum Dua Mondmilito[redakti | redakti fonton]

Nacia Muzeo de Bosnio kaj Herzegovina, de Aŭstrio-hungara periodo.

Post la aneksado de Bosnio fare de la Aŭstra-Hungara Imperio, la Akademio de Islama Juro ("Ŝario") estis fondita en 1887. En 1888 estis establita muzeo, poste la Nacia Muzeo de Bosnio kaj Hercegovino, kaj en 1890 la Katolika Seminario de la Ĉefepiskopujoj de Bosnio. En 1892, la ortodoksa kristano ("orienta kristanismo") seminario de Sarajevo ankaŭ spertis akademian ĝisdatigon. Nuntempe la Nacia Muzeo estas filiigita institucio de la universitato, dum la Fakultato de Katolika Teologio estas integrita parto de ĝi.

En 1940 la Fakultato de Agrikulturo kaj Silviculture estis establita kaj en 1944 la Fakultato de Medicino.

Komunisma periodo - Jugoslavio gvidata de Tito kaj liaj posteuloj[redakti | redakti fonton]

En 1946, la Fakultato de Medicino estis remalfermita, la Fakultato de Juro kaj la Kolegio de Eduko estis malfermitaj, kaj en 1948 la Fakultato de Agrikulturo kaj Silviculture estis remalfermitaj. En 1949, inĝenieristikfakultato estis aldonita. La 2-an de decembro 1949, la unua rektoro estis nomumita kaj la universitato estis oficiale establita. En 1952, la fakultatoj de filozofio kaj ekonomiko estis establitaj. En la dua fazo de la evoluo de la institucio (1955-1969), kromaj fakultatoj estis malfermitaj kaj postbakalaŭraj studoj ankaŭ estis lanĉitaj. La tria fazo en la jaroj 1970-1982 vidis plian evoluon kaj plialtiĝon de la nivelo de studoj, inkluzive en la kampo de internacia rekono. La Universitato de Sarajevo kontribuis al la starigo de fratinaj universitatoj en la urboj Banjaluko, Mostar kaj Tuzla. En la kvara etapo (1982-1992), scienca esplora aktiveco estis apartigita ene de sciencaj institutoj ekster la universitato. Ĉi tiu reformo rilatis al la kunordigo inter instruado kaj esplorado. kaj kaŭzis malaltiĝon de la eduka nivelo kaj teknologian stagnadon de la institucio. La institucio estis inundita kun studentoj, la efikeco de eduko malpliiĝis kaj en kelkaj kampoj ekzistis troo de diplomiĝintoj.

La milito en Bosnio kaj Hercegovino kaj la sieĝo de Sarajevo[redakti | redakti fonton]

En la kvina etapo en la historio de la moderna institucio (1992-1995), la milito kaj la sieĝo de la urbo kaŭzis la detruon de konstruaĵoj kaj ekipaĵoj. Samtempe, dum la jaroj de la sieĝo, la instruistoj kaj studentoj persistis en siaj laboroj kaj studoj, kiuj simbolis la reziston al barbareco kaj la lukton por suvereneco, libereco kaj demokratio.

Post 1996[redakti | redakti fonton]

Komence de 1996 komenciĝis la postmilita rekonstrua periodo. Menciindas la iniciato konstrui novan kampuson de la universitato. La universitato ankoraŭ ne revenis al sia plena potencialo de antaŭ la milita konflikto. La universitato bezonas la restarigon de la studentdormejoj, la ekipaĵon kaj la aldonon de fakultatanoj. Multaj el la fakultatanoj kiuj laboris tie ne revenis. Bosnio kaj Hercegovino havas 11 altlernejojn kaj ekzistas neniu unuigita programo por supera eduko kaj tial la Bolonja Procezo en la kampo de eduko estas aplikata diversmaniere. La restaŭra procezo estis subtenata de la Asocio de Eŭropaj Universitatoj, la Konsilio de Eŭropo kaj la Eŭropa Unio kaj aliaj internaciaj organizaĵoj kaj institucioj.

Organizo[redakti | redakti fonton]

La Universitato de Sarajevo havas partnerecajn interkonsentojn kun pli ol 120 universitatoj en Eŭropo, Usono, Kanado kaj Mezoriento [4][5].

Aktuale en 2018, la universitato havas 32 fakultatojn, akademiojn kaj altlernejojn, dividitajn en ses akademiajn blokojn kaj plurajn aliajn studprogramojn.

  • Sarajevo Lernejo de Ekonomiko kaj Komercadministracio
  • Akademio de Belartoj de Sarajevo
  • Sarajevo Akademio de Prezentartoj
  • Fakultato de Arkitekturo
  • Fakultato de Elektrotekniko
  • Fakultato de Kriminologio
  • Fakultato de Politika Scienco
  • Fakultato de Sporto kaj Fizika Eduko
  • Fakultato de Transportado kaj Komunikado-Inĝenierado
  • Fakultato de Farmacio
  • Fakultato de Filozofio
  • Fakultato de Civila Inĝenierado
  • Fakultato de Mekanika Inĝenierado
  • Fakultato de Medicino
  • Muzika Akademio de Sarajevo
  • Kolegio de Edukaj Sciencoj
  • Fakultato de Agrikulturo
  • Sarajevo Fakultato de Juro
  • Fakultato de Scienco kaj Teknologio
  • Fakultato de Natursciencoj kaj Matematiko
  • Fakultato de Dentokuracado
  • Fakultato de Silvikulturo
  • Fakultato de Veterinara Medicino
  • Fakultato de Sansciencoj
  • Fakultato de Islamaj Studoj
  • Fakultato de Katolika Teologio
  • Fakultato de Publika Administrado
  • Instituto de Historio
  • Instituto por la Studo de Krimoj Kontraŭ Homaro kaj Internacia Juro
  • Instituto de Genetika Inĝenierado kaj Bioteknologio INGEB
  • Instituto de Orientalismo en Sarajevo
  • Sarajevo Studenta Centro
  • Instituto por Socia Esploro

Famaj fakultatanoj[redakti | redakti fonton]

  • Haris Silajdžić - bosnia politikisto, funkciis kiel Prezidanto kaj Ĉefministro de Bosnio kaj Hercegovino
  • Danis Tanović - bosnia kinoreĝisoro
  • Sulejman Tihić - bosnia politikisto
  • Frederic Finci - bosni-brita filozofo kaj eseisto

Famaj eks-studentoj[redakti | redakti fonton]

  • Dritan Abazović, montenegra politikisto, Ĉefministro de Montenegro
  • Alija Iztbegoviĉ, bosnia politikisto, la unua prezidanto de sendependa Bosnio kaj Hercegovino
  • Bakir Izetbegović, bosnia politikisto
  • Sven Alkalai - bosnia diplomato
  • Jasmila Zhvanić - bosnia kinoreĝisoro
  • Aleksandar Hamon, bosni-amerika verkisto
  • Sulejman Tihić - bosnia politikisto, funkciis kiel prezidanto de Bosnio kaj Hercegovino
  • Maya Sar - bosnia kantisto
  • Frederic Finci - bosni-brita filozofo, eseisto kaj aktoro
  • Zdarbko Čulić - bosnia kantisto
  • Radovan Karadžić - bosnia serba politikisto kaj poeto, unua prezidanto de Serba Respubliko en Bosnio, juĝita pro krimoj kontraŭ la homaro dum la Bosnia Milito
  • Zelko Kumšić - kroata politikisto de Bosnio kaj Hercegovino, funkciis kiel prezidanto de Božaniv kaj Hercegovino

Galerio[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. Univerzitet u Sarajevu - O Univerzitetu (bosne). Alirita 26 April 2017.
  2. A History of the University of Sarajevo. City of Sarajevo (19 May 2010). Arkivita el la originalo je 2015-09-10. Alirita 10 June 2012.
  3. . Saraybosna'da 476 yıldır yaşayan medrese! (Sarajevo Celebrates 476 Years of its Medresa!). Haber7. Alirita 11 November 2013.
  4. University of Sarajevo – DEPARTMENT FOR INTERNATIONAL COLLABORATION. Arkivita el la originalo je 2017-05-05. Alirita 27 April 2017.
  5. University of Sarajevo - INFO - International agreements (bosne) (.pdf). Alirita 27 April 2017.

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]