Antonimo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo

Antonimo (de Helena antonymos "kontraŭnoma") aŭ "mal-vorto" estas semantika inverso aŭ "mal-senco" de alia vorto: nigra - blanka, ega - eta, tago - nokto.

Esperanto havas propran sufikson mal- por esprimi antonimojn: granda - malgranda. Kio estas malo, kelkfoje estas filozofia demando: Kiel ekzistas tago kaj nokto, ekzistas ankaŭ du seksoj, sed ĝenerale oni ne konsideras viron inverso de virino (malgraŭ la slangaĵo malino). Simile, malŝtono por plejmultaj homoj ne havus sencon, sed eble bone kongruas kun ia filozofia mondokoncepto.

Listo[redakti | redakti fonton]

Kelkaj homoj malŝatas la prefikson mal-, kaj provas forigi ĝin uzante neologismojn. Pri tiu temo vidu de Claude Piron: La Bona Lingvo. Jen listeto de tiaj anstataŭigantaj vortoj. Notu ke la du kolonoj ne cent-elcente sinonimas:

malabsoluta - relativa
malaktiva - pasiva
malalta[1] - basa
malami, malamegi[1] - hati
malamika[1] - inamika
malantaŭ - post
malataki - defendi
malbela, malbelega[1] - hida
malblanka - nigra
malbona[1] - mava, maligna
malbonaŭgura[1] - sinistra
malbrua - silenta, trankvila
maldekstra[1] - liva
maldekstrulo[1] - goŝisto
maldemandi - respondi
maldieso - bemolo
maldika[1] - minca
maldormi[1] - vigili
maleleganta - plumpa
malesperi - desperi
malesti - manki
malfacila[1] - dificila
malfacilaĵo[1] - hiko
malfermi - ovri
malfermita[1] - aperta
malfizika - mensa
malforta[1] - febla, fragila
malfrostiĝi - degeli
malfrua[1] - tarda
malgranda[1] - eta, pita
malgrasa - magra
malĝoja - trista
malhela[1] - sombra
malhelpi[1] - ĝeni, obstakli, preventi
malinkluzive - ekskluzive
malino - viro
maljuna / malnova - olda, arkaika, antikva
malkaŭzo - rezulto
malkomedio - tragedio
malkonfirmi[1] - dementi
malkonkordo[1] - diskordo
malkonstrui - detrui
malkredi - dubi
malkuraĝa[1] - kovarda
mallaborema, maldiligenta[1] - pigra
mallarĝa[1] - streta
mallaŭdi[1] - skoldi, riproĉi, akuzi
mallaŭta - softa
mallertulo[1] - ŝlemilo
malliberejo[1] - prizono
mallonga[1] - kurta
malmaksimuma - minimuma (estu plej malgranda[1])
malmajoritato - minoritato (estu malplimulto[1])
malmajusklo - minusklo
malmaĵora - minora
malmanĝi - feki
malmemori - forgesi
malmodesta - aroganta
malmoligi[1] - hardi
malmorgaŭ - hieraŭ
malmulta[1] - poka
malmultekosta[1], malkara - ĉipa
malneto[1] - brutto
malnorda - suda
malnovega[1] - arĥaja
malofta[1] - rara
malokcidenta - orienta
malokupita - libera
malortodoksa[1] - heterodoksa
malpermesi[1] - plonki, prohibi
malplena[1] - vaka, vakua
malpli[1] - men
malplus - minus
malpostuli - liveri
malpreciza[1] - svaga
malprofana[1] - sankta, sakrala
malprofunda - madala
malproksima[1] - dista, lontana, fora
malproduki - konsumi
malpublika - privata
malpura - sordida
malpurega[1] - dirta
malpuŝi - tiri
malriĉa - paŭpera
malsaĝa - stulta
malsama - diferenca
malsano[1] - morbo
malsaniĝo[1] - kaheksio
malsanulo - paciento
malsekura - danĝera, riska
malsomero - vintro
malsolida - likvida
malspeciala - ĝenerala
malsupra - infra
malsupren[1] - sob, suben
malsupreniri - descendi
malŝpari - disipi
maltrans[1] - cis
maltrinki - pisi / urini
malurba - kampara
malutili[1] - noci
malvagino - peniso
malvarma - frida
malvarmeta[1] - friska
malvera - falsa
malvivanta - morta
nemalbonulo[1] - inocento

Notu: Ofte uzataj estas ĉi-supraj dikliteraj vortoj ŝpareme.
Interese estas, ke la vorto "fridujo" estas vaste uzata en la ĉiutaga lingvaĵo, dum "frida" restas tre malmulte uzata ekster literaturaj tekstoj.

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]