Centralizismo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo

Centralizismo estas organiza formo de ŝtatoorganizaĵo, laŭ kiu la decidoj estas alprenitaj en ununura centro.

Laŭ la difino en la konstitucia juro, la decidoj estas alprenitaj en la ĉefurbo de ŝtato organizita laŭ "subteritorioj", kiuj dependas finance kaj decidpove de la landa nivelo. Tiuj ĉi "subteritorioj" estas nur simplaj relajsoj, kiuj aplikas loke la decidojn de la centro kaj informas la centron pri la lokaj aferoj.

Ŝtatoj[redakti | redakti fonton]

Centralizismaj ŝtatoj[redakti | redakti fonton]

Nuntempe en Eŭropa Unio estas organizitaj centralize Grekio, Luksemburgo kaj Portugalio. Tion povas klarigi la fakto, ke tiuj landoj estiĝis el ununura historia kultura identeco.

Ankaŭ Francio estas centralizisma ŝtato, kvankam ĝi estiĝis el pluraj historiaj identecoj ĝis nun malmulte agnoskitaj.

Alikole en la mondo oni povas nomi Japanion.

Malcentralizismaj ŝtatoj[redakti | redakti fonton]

Male de la centralizismaj ŝtatoj, pluraj ŝtatoj en Eŭropa Unio elektis alian formon, ekz. Germanio, Britio kaj Hispanio. Ili dividiĝas en landojn (Länder) en Germanio, en naciojn (nations) en Britio kaj aŭtonomajn komunumojn en Hispanio, en kantonojn en Svisio.

Organizaĵoj[redakti | redakti fonton]

Centralizismo povas esti ankaŭ la organiza formo de politika aŭ sindikata organizaĵo. La esprimon "demokratia centralizismo" uzis lenin-komunismaj partioj.