Eŭropa Unio

El Vikipedio

Saltu al: navigado, serĉo
Eŭropa Unio
Flago de la EU
(Detale)
Moto: In varietate concordia
(latina: «Unuiĝinta en la diverseco»)
Situo de la EU
Membraj
Ŝtatoj
Aŭstrio, Belgio, Bulgario, Ĉeĥio, Danio, Estonio, Finnlando, Francio, Germanio, Grekio, Hispanio, Hungario, Irlando, Italio, Kipro, Latvio, Litovio, Luksemburgio, Malto, Nederlando, Pollando, Portugalio, Rumanio, Slovakio, Slovenio, Svedio, Unuiĝinta Reĝlando (Britio)
Konsilio Ĝenerala Sekretariejo: Bruselo
Komisiono Sidejo: Bruselo
Prezidanto: José Manuel Durão Barroso
Parlamento Sidoj: Strasburgo, Bruselo, Luksemburgo
Prezidanto: Hans-Gert Pöttering
Surfaco 4.632.318 km² (1-a de januaro 2007)
Loĝantaro 494.655.462 (2007)
Loĝantara denseco 115 loĝ./km²
Valuto Eŭro
Himno Odo al Ĝojo
Tago de Eŭropo 9-a de majo

La Eŭropa Unio estas organizo de ŝtatoj en Eŭropo; formas ĝin nun 27 membraj ŝtatoj. La Unio kreskadis el provoj instigi politikajn kaj ekonomiajn ligojn inter la eŭropaj nacioj por revivigi la regionojn post la detruado de la dua mondmilito, kaj por preventi tian militon en la estonteco.

Enhavo

[redaktu] Membroj

[redaktu] Fondintoj (1957)

[redaktu] Aliĝintaj dum 1973

[redaktu] dum 1981

[redaktu] dum 1986

[redaktu] dum oktobro 1990, okaze de la aliĝo de Germana Demokratia Respubliko al Federacia Respubliko Germanio

  • la teritorio de GDR

[redaktu] dum januaro 1995

[redaktu] dum majo 2004

[redaktu] dum januaro 2007

[redaktu] Eble aliĝontaj poste

[redaktu] Lingvoj

[redaktu] Oficialaj lingvoj

La lingvoj oficialaj de la institucioj de la Eŭropa Unio estas 23, nome:

[redaktu] Kromaj lingvoj uzataj traktate

La hispana registaro baldaŭ proponos la ekuzon de la kataluna, eŭska kaj galega lingvoj kiel duonoficialaj lingvoj en la estonta Eŭropa Konstitucio.

[redaktu] La ideo de Esperanto kiel oficiala lingvo

Esperanto estas helpa, neŭtra lingvo, do ne estas la lingvo de superrega ŝtato. Ĝi estas tiam tre bona aliancano de la egaleco de la eŭropaj lingvoj kaj ŝtatanoj. Pensfluo ekzistas (Piron 1994, Flochon 2000, Grin 2004) kiu konsideras, ke Esperanto povas esti laborlingvo kun aliaj lingvoj en la eŭropaj institucioj kaj poste lingvo internacia helpa inter la civitanoj. Tiu pensfluo ne estas ankoraŭ sufiĉe grava.

[redaktu] Valutoj

La ĉefa valuto estas la eŭro. La eŭro estas la oficiala valuto en 15 el la 27 membroŝtatoj de la Eŭropa Unio, nome en:

2, 10 kaj 20 eŭro-cendoj
2, 10 kaj 20 eŭro-cendoj

Aliaj unianaj landoj daŭre uzas la proprajn monvalutojn.

[redaktu] Simboloj

Detale ĉe Eŭropaj simboloj

[redaktu] Eŭropunia juro

Pli detalajn informojn legu en jena artikolo : Eŭropunia juro

[redaktu] Konstitucio

Pli detalajn informojn legu en jena artikolo : Eŭropa Konstitucio

[redaktu] Institucioj kaj organoj

Eŭropa Parlamento 
Balote elektata por 5 jaroj de la popolo de EU, ĝi situas en Strasburgo, Bruselo kaj Luksemburgo. La plenkunsidoj okazas ĉefe en Strasburgo. Ĝi kontribuas al la leĝfaro de la Eŭropa Unio kun la Konsilio de la Eŭropa Unio kaj alportas demokratan kontrolon al la funkciado de EU.
Eŭropunia Konsilio 
Ĝi konsistas el estraranoj (ministroj) de la membroŝtatoj, kiuj kunvenas laŭ fakaj temoj.
Eŭropa Konsilio 
Ĝi konsistas el la registarestroj de la membroŝtatoj, escepte por Francio, kiun reprezentas la ŝtatestro. Ne konfuzenda kun la Konsilio de Eŭropo, internacia organiizo sidanta en Strasburgo.
Eŭropa Komisiono 
Ĝiaj membroj estas elektataj de la estraroj de la membroŝtatoj. La Eŭropa Komisiono estas la motoro de la funkciado de la eŭropuniaj institucioj. La eŭropa komisiono situas en Bruselo.
Eŭropa Kortumo 
Revizora Kortumo 
Eŭropa Centra Banko 
Situas en Frankfurto. Ĝi estas la eldona banko de la eŭro, la komuna valuto de 12 membroj de EU. Ĝi celas regi la inflacion ene de Eŭrolando.
Ekonomia kaj Socia Komitato 
Komitato de regionoj 
Eŭropa Banko de investoj 
Eŭropa Ombudsmano 
Eŭropa pacperanto 

[redaktu] Enmigrado

[redaktu] Laŭleĝa enmigrado (2005)

(Kiel enmigrintoj estas inkluditaj bulgaroj kaj rumanoj kiuj eniris en EU januare de 2007.)

  • Pli ol 15 % (de la loĝantaro) jene:
    • Latvio 482,000
    • Estonio 245,000
  • El 3,1 % al 7 % jene:
    • Germanio 5,075,900
    • Francio 2,186,000
    • Hispanio 2,300,700
    • Britio 1,982,200
    • Italio 1,931,300
    • Grekio 742,900
    • Aŭstrio 553,500
    • Danio 197,600
    • Luksemburgo 24,500
  • El 1 % al 3 % jene:
    • Pollando 684,000
    • Nederlando 466,000
    • Belgio 271,200
    • Svedio 269,000
    • Nederlando 466,000
    • Belgio 271,200
    • Portugalio 186,800
    • Ĉeĥio 167,000
    • Irlando 95,000
    • Finlando 72,100
    • Slovenio 42,900
    • Kipro 39,200
  • Malpli ol 1 % jene:
    • Hungario 61,600
    • Rumanio 31,400
    • Litovio 30,800
    • Bulgario 21,800
    • Malto 4,000

[redaktu] Eksterleĝa enmigrado

Laŭ la Eŭropa Komisiono estas ĉirkaŭ 8,000,000 de senpaperuloj en la EU. Laŭ la landoj oni povas aresti ilin dum diversaj maksimaj tempoperiodoj jene:

  • Senlime en Estonio, Finlando, Litovio, Danio, Nederlando, Britio kaj Svedio.
  • Sen datumoj el Bulgario kaj Rumanio.
  • Ĝis limo de:
    • 20 monatoj en Latvio,
    • 18 monatoj en Germanio kaj Malto.
    • 12 monatoj en Pollando,
    • 10 monatoj en Aŭstrio,
    • 8 monatoj en Belgio,
    • 6 monatoj en Hungario, Ĉeĥio, Slovakio kaj Slovenio,
    • 3 monatoj en Grekio kaj Luksemburgo,
    • 2 monatoj en Portugalio kaj Irlando,
    • 40 tagoj en Hispanio kaj Italio kaj
    • 32 tagoj en Kipro kaj Francio.[1]

[redaktu] Programoj kaj politikoj

[redaktu] Retaj ligiloj

Komunejo
La Vikimedia Komunejo havas dosierojn rilatajn al
[1] sub la gloso European Union
• oficiala TTT-ejo de Eŭropa Unio; Detalaj informoj pri la Eŭropa Unio estas disponeblaj en ĉiuj oficialaj lingvoj de EU.
• EEU - La Eŭropa Esperanto-Unio kaj Brusela Komunikad-Centro
• Marko Naoki Lins: EŬROPO: Bruselo-Babelo: lingvo-kulturo en Eŭropa Unio el Monato (2003/4, p.17)

[redaktu] Notoj

  1. El País, 8 de majo de 2008, “Fracasa la directiva europea para los ‘sin papeles’”. Laŭ datumoj de la Eŭropa Komisiono, Katolika Universitato de Loveno.

[redaktu] Vidu ankaŭ

Aliaj lingvoj