Eŭropa Unio

[redakti] Oficialaj lingvoj

La lingvoj oficialaj de la institucioj de la Eŭropa Unio estas 23, nome:

[redakti] Kromaj lingvoj uzataj traktate

La hispana registaro atingis en 2005 la ekuzon de la kataluna, eŭska kaj galega lingvoj kiel duonoficialaj lingvoj. Same ekde 2008 la skotgaela kaj la kimra estas duonoficialaj lingvoj sekve de peto de Britio. La koncernaj ŝtatoj pagas la aldonajn kostojn, ekzemple por la tradukado de oficialaj EU-dokumentoj kiel leĝoj k.s.

[redakti] Esperanto en EU

Esperanto estas helpa, neŭtra lingvo, do ne estas la lingvo de superrega ŝtato. Ĝi estas tiam tre bona aliancano de la egaleco de la eŭropaj lingvoj kaj ŝtatanoj. Pensfluo ekzistas (Piron 1994, Flochon 2000, Grin 2004) kiu konsideras, ke Esperanto povas esti laborlingvo kun aliaj lingvoj en la eŭropaj institucioj kaj poste lingvo internacia helpa inter la civitanoj. Tiu pensfluo nuntempe ne estas tre grava.

[redakti] Diversaj eblaj kategorioj de lingvoj

Eŭropa Unio havas multajn diversajn kategoriojn de lingvoj. Aldone al oficialaj kaj laboraj lingvoj ekzistas proceduraj lingvoj de unuopaj institucioj, relajsaj lingvoj por interpretado, duonoficialaj lingvoj (ekz. la skotgaela), lingvoj de minoritatoj regionaj (ekz. la sarda) aŭ disaj en pluraj EU-landoj (ekz. la jida) kaj lingvoj de enmigrintoj (ekzemple la turka). Krom la multon postulanta ideo de oficialeco de Esperanto ekzistas la ideo havi por Esperanto statuson de oficiale rekonita lingvo de EU, kies evoluon EU sekvas, aŭ statuson similan al duonoficialeco. En duonoficiala lingvo oni rajtas komuniki kun instancoj de EU kaj ricevos respondon en tiu lingvo inkluzive de tradukoj de leĝaj aŭ similaj tekstoj. Tiun relative novan statuson havas ĝis nun kelkaj lingvoj de Hispanio kaj de Britio, kies ŝtatoj pagas la aldonajn kostojn. Ŝajnas, ke statuso simila al tiu de duonoficialeco, do de komunika lingvo kun la EU-instancoj, ne kreas multajn aldonajn kostojn, se oni ne tradukas leĝajn tekstojn; tradukado de ekzemple la slovaka al procedura lingvo de EU kaj reen supozeble kostas simile kiel tradukado de Esperanto al procedura lingvo kaj reen.

[redakti] La Esperanto-propono laŭ la kompreno de EU-Komisiono

Laŭ la kompreno de la EU-Komisiono la propono de Esperanto signifas havi ĝin kiel unusolan oficialan EU-lingvon. Ekzemple la Ĝenerala Direkcio por Tradukado skribis en oktobro 2008: "Esperanto, aŭ la latina, estas ofte proponata kiel la sola, tut-Eŭropa lingvo, kiun EU devus akcepti (...).^[1]"

La Esperanto-parolantoj tiurilate havas malsamajn poziciojn. Multaj ne deziras Esperanton kiel solan oficialan lingvon. Ili volas - almenaŭ dum la venontaj jardekoj - konservi la uzadon de la oficialaj EU-lingvoj en la EU-institucioj kaj en kontakto kun la civitanoj. Plurfoje aperis tekstoj apogantaj la lingvan diversecon de EU.

Aliflanke ofte Esperanto-parolantoj parolas pri la multekosta lingva servo de EU^[2]. Tiujn kostojn redukti helpe de Esperanto eblas en la kadro de la EU-institucioj nur, se oni forigas la tradukadon de kaj al naciaj lingvoj. Krome la Esperanto-parolantoj multe aplaŭdis la raporton Grin, kie multpaĝe prezentiĝas modelo kun Esperanto kiel sola oficiala EU-lingvo; vidu sube.

[redakti] Esperanto kiel sola oficiala lingvo en EU

Tiun eblecon sur multaj paĝoj diskutas Francois Grin en sia raporto "L'enseignement des langues étrangères comme politique publique" (Fremdlingvo-instruado kiel publika politiko). Laŭ li per tiu modelo la EU-landoj krom Britio povus ŝpari ĉ. 25 miliardojn da eŭroj jare; grandparte temas pri la pagoj por lingvolernaj restadoj en Britio. La eblecon de "sinarkia reĝimo" kun Esperanto kiel sola oficiala lingvo li studis jam en 2004 en Coûts et justice linguistique dans l'élargissement de l'Union européenne.

La parlamentanino Margareta Handzlik, Renato Corsetti (UEA) kaj Seán Ó Riain (EEU) sendis en majo 2006 leteron al ĉiuj EU-parlamentanoj, en kiu ili citis la raporton de Grin. La teksto asertas: "Per pli justa sistemo EU ŝparus minimume € 25 miliardojn jare!" La letero ne entenas la proponon, ke Esperanto fariĝu sola oficiala lingvo de EU. Ĝi kontraste asertas, ke en sia raporto Grin "proponas komparon inter tri eblaj scenaroj:

1. la angla kiel sola lingvo;
2. la multlingveco;
3. la elekto de Esperanto kiel interna laborlingvo en la EU-organoj."

Tio ne kongruas kun la raporto, kie Grin komparis kiel trian scenaron Esperanton, kiun ĉiu EU-civitano lernu kiel unuan fremdlingvon^[3]. Ne estas klare laŭ la letero kaj la raporto de Grin, kiel eblus ŝpari sumon de 25 miliardoj en EU, se oni enkondukus Esperanton nur kiel internan lingvon; ja la EU-instancoj elspezas por lingvaj servoj nur ĉ. 1 miliardon da eŭroj. Johan Derks, eksa kasisto de EEU, kritikis la leteron en Libera Folio ("Ŝoka misinformo").

[redakti] Opinio en Bruselo: "Esperantistoj estas fanatikuloj"

Tiu supozata celo de Esperanto-parolantoj estas verŝajne parta kaŭzo, ke tre multaj EU-oficistoj kontraŭas Esperanton. Aldoniĝas la insistemo de kelkaj mesaĝoj al EU-instancoj. Áron Lukács raportas sur retpaĝo eldiron de EU-oficisto pri la ĉi-tema etoso en Bruselo: "Kiam Esperanto ekvenas en iu interparolo, eĉ la plej malfermaj kaj saĝaj homoj forturniĝas kaj fermas siajn orelojn... Tio estas pro la forumoj kaj aliaj tro fortaj, sencelaj (do, nur por-Esperantaj) agadoj. Ili pensas (kaj tio estas la ĝenerala sento) ke esperantistoj estas fanatikuloj... Ili neniam subtenos programon por Esperanto, ĉar lau ili tio ne estas grava aŭ esenca..."^[4].

[redakti] Monunuo

2, 10 kaj 20 eŭro-cendoj

Eŭrozono 2009

La ĉefa monunuo estas la eŭro, kiu oficiale uzatas en 16 el la 27 membroŝtatoj de la Eŭropa Unio:

• Aŭstrio (ekde 1999)
• Belgio (ekde 1999)
• Francio (ekde 1999)
• Germanio (ekde 1999)
• Grekio (ekde 2001)
• Finnlando (ekde 1999)
• Hispanio (ekde 1999)
• Irlando (ekde 1999)
• Italio (ekde 1999)
• Respubliko Kipro (ekde 2008)
• Luksemburgo (ekde 1999)
• Malto (ekde 2008)
• Nederlando (ekde 1999)
• Portugalio (ekde 1999)
• Slovakio (ekde 2009)
• Slovenio (ekde 2007)

La aliaj 11 uniaj landoj daŭre uzas siajn historiajn monvalutojn.

[redakti] Simboloj

Detale ĉe Eŭropaj simboloj

• Eŭropa flago
• Eŭropa himno: eltiraĵo el la Simfonio 9-a de Ludwig van Beethoven, ankaŭ alnomata Himno al Ĝojo.

[redakti] Eŭropunia juro

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Eŭropunia juro

[redakti] Konstitucio

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Eŭropa Konstitucio

[redakti] Institucioj kaj organoj

Eŭropa Parlamento 

Balote elektata por 5 jaroj de la popolo de EU, ĝi situas en Strasburgo, Bruselo kaj Luksemburgo. La plenkunsidoj okazas ĉefe en Strasburgo. Ĝi kontribuas al la leĝfaro de la Eŭropa Unio kun la Konsilio de la Eŭropa Unio kaj alportas demokratan kontrolon al la funkciado de EU.

Eŭropunia Konsilio 

Ĝi konsistas el estraranoj (ministroj) de la membroŝtatoj, kiuj kunvenas laŭ fakaj temoj.

Eŭropa Konsilio 

Ĝi konsistas el la registarestroj de la membroŝtatoj, escepte por Francio, kiun reprezentas la ŝtatestro. Ne konfuzenda kun la Konsilio de Eŭropo, internacia organizo sidanta en Strasburgo.

Eŭropa Komisiono 

Ĝiaj membroj estas elektataj de la estraroj de la membroŝtatoj. La Eŭropa Komisiono estas la motoro de la funkciado de la eŭropuniaj institucioj. La eŭropa komisiono situas en Bruselo.

Eŭropa Kortumo 

Revizora Kortumo 

Eŭropa Centra Banko 

Situas en Frankfurto. Ĝi estas la eldona banko de la eŭro, la komuna valuto de 12 membroj de EU. Ĝi celas regi la inflacion ene de Eŭrolando.

Ekonomia kaj Socia Komitato 

Komitato de regionoj 

Eŭropa Banko de investoj 

Eŭropa Ombudsmano 

Eŭropa pacperanto 

[redakti] Enmigrado

[redakti] Laŭleĝa enmigrado (2005)

(Kiel enmigrintoj estas inkluditaj bulgaroj kaj rumanoj kiuj eniris en EU januare de 2007.)

• Pli ol 15 % (de la loĝantaro) jene:
  • Latvio 482,000
  • Estonio 245,000
• El 3,1 % al 7 % jene:
  • Germanio 5,075,900
  • Francio 2,186,000
  • Hispanio 2,300,700
  • Britio 1,982,200
  • Italio 1,931,300
  • Grekio 742,900
  • Aŭstrio 553,500
  • Danio 197,600
  • Luksemburgo 24,500
• El 1 % al 3 % jene:
  • Pollando 684,000
  • Nederlando 466,000
  • Belgio 271,200
  • Svedio 269,000
  • Nederlando 466,000
  • Belgio 271,200
  • Portugalio 186,800
  • Ĉeĥio 167,000
  • Irlando 95,000
  • Finlando 72,100
  • Slovenio 42,900
  • Kipro 39,200
• Malpli ol 1 % jene:
  • Hungario 61,600
  • Rumanio 31,400
  • Litovio 30,800
  • Bulgario 21,800
  • Malto 4,000

[redakti] Eksterleĝa enmigrado

Laŭ la Eŭropa Komisiono estas ĉirkaŭ 8,000,000 de senpaperuloj en la EU. Laŭ la landoj oni povas aresti ilin dum diversaj maksimaj tempoperiodoj jene:

• Senlime en Estonio, Finlando, Litovio, Danio, Nederlando, Britio kaj Svedio.
• Sen datumoj el Bulgario kaj Rumanio.
• Ĝis limo de:
  • 20 monatoj en Latvio,
  • 18 monatoj en Germanio kaj Malto.
  • 12 monatoj en Pollando,
  • 10 monatoj en Aŭstrio,
  • 8 monatoj en Belgio,
  • 6 monatoj en Hungario, Ĉeĥio, Slovakio kaj Slovenio,
  • 3 monatoj en Grekio kaj Luksemburgo,
  • 2 monatoj en Portugalio kaj Irlando,
  • 40 tagoj en Hispanio kaj Italio kaj
  • 32 tagoj en Kipro kaj Francio.^[5]

[redakti] Programoj kaj politikoj

• Komuna Eŭropunia Agrikultura Politiko aŭ KAP (longtempe la ununura Eŭropunia politiko)
• Programo Phare - programo por helpi aliĝontajn landojn
• Programo Comenius - prilingvaj edukaj interŝanĝoj (kiuj ŝajnas preteratenti tion, kion diris antaŭvidante Esperanton!)

[redakti] Retaj ligiloj

 oficiala TTT-ejo de Eŭropa Unio; Detalaj informoj pri la Eŭropa Unio estas disponeblaj en ĉiuj oficialaj lingvoj de EU.

 EEU - La Eŭropa Esperanto-Unio kaj Brusela Komunikad-Centro

 Marko Naoki Lins: EŬROPO: Bruselo-Babelo: lingvo-kulturo en Eŭropa Unio el Monato (2003/4, p.17)

[redakti] Notoj

1. ↑ En: EUROPEAN COMMISSION, Directorate-General for Translation DGT.02 - Communication and Information: "WHAT DOES MULTILINGUALISM MEAN IN THE EUROPEAN UNION?", 6 p. (Eŭropa Komisiono, Ĝenerala Direkcio por Tradukado DGT.02 - Komunikado kaj Informado: Kion signifas multlingvismo en la Eŭropa Unio?). La citita duonfrazo troviĝas en ĉapitro 8, WHY NOT ADOPT A SINGLE OFFICIAL LANGUAGE FOR THE EUROPEAN UNION? (Kial ne akcepti solan oficialan lingvon por la Eŭropa Unio?) Kp. la foruman diskuton ĉe EsperantoLand.
2. ↑ Ekzemple sur [1] Dan Van Herpe komparas, ke EU elspezas 800 milionoj da eŭroj por tradukado, dum UK havas neniujn tradukajn kostojn; tradukis la paĝon Germain Pirlot.
3. ↑ Raporto Grin, p.96
4. ↑ Ekolingvo
5. ↑ El País, 8 de majo de 2008, “Fracasa la directiva europea para los ‘sin papeles’”. Laŭ datumoj de la Eŭropa Komisiono, Katolika Universitato de Loveno.

[redakti] Vidu ankaŭ

Rilataj artikoloj troviĝas en Portalo pri Eŭropo

• Afrika Unio
• Eŭropmoto
• Eŭroposkeptikismo
• Lingvoj en la Eŭropa Unio

Membroŝtatoj de la Eŭropa Unio

 Aŭstrio •  Belgio •  Britio •  Bulgario •  Ĉeĥio •  Danio •  Estonio •  Finnlando •  Francio •  Germanio •  Grekio 
 Hispanio •  Hungario •  Irlando •  Italio •  Kipro •  Latvio •  Litovio •  Luksemburgo •  Malto •  Nederlando 
 Portugalio •  Pollando •  Rumanio •  Slovakio •  Slovenio •  Svedio

Iamaj aliĝontoj:  Kroatio •  Respubliko Makedonio •  Turkio