Liĥtenŝtejno

El Vikipedio

Bazaj informoj
Fürstentum Liechtenstein Princlando Liĥtenŝtejno

Nacia himno: Oben am jungen Rhein
Nacia devizo: "Für Gott, Fürst und Vaterland". (Germana por: Por Dio, Princo kaj Patrujo)

Ĉefurbo	Vaduzo
Oficiala(j) lingvo(j)	germana
Plej ofta(j) religio(j)	katolikoj (76 %)
Areo % de akvo	160 km² km² 0%
Loĝantaro	35.365 (2007)
Loĝdenso	221/km²
Horzono	UTC+1 UTC+2 (somere)
TTT	.li
Landokodo	LI
Telefona kodo	423
Politiko
Politika sistemo	Konstitucia monarkio
Ŝtatestro	Princo Hans Adam la 2-a.
Sendependiĝo	1806
Ekonomio
Valuto	Svisa franko

Liĥtenŝtejno estas memstara ŝtateto situanta inter la svisa kantono St. Gallen kaj la aŭstria provinco Vorarlberg, kiu disigas ĝin de Tirolo. Ĝi apartenas al la alemana lingvoregiono. De Svislando disigas ĝin la Rejno, sed ne estas limaj kontroloj.

[redaktu] Subdividoj

Mapo de Liĥtenŝtejno

Vidu ankaŭ : Komunumoj de Liĥtenŝtejno

La princlando Liĥtenŝtejno subdividiĝas en 11 komunumoj (germanlingve Gemeinden). Plejmultaj komunumoj nur konsistas el unu urbo aŭ vilaĝo. Kvin el ili troviĝas en la balotdistrikto Unterland ("malalta lando"), dum la ses aliaj komunumoj situas en la balotdistrikto Oberland ("alta lando").

Malalta lando (Unterland, norde): Eschen - Gamprin - Mauren - Ruggell - Schellenberg
Alta lando (Oberland, sude): Balzers - Planken - Schaan - Triesen - Triesenberg - Vaduzo

[redaktu] Politiko kaj ekonomio

La lando estas regata de la princo kaj de la popolo, kiuj havas egalan rangon. La popolo elektas parlamenton kaj ankaŭ rekte voĉdonas pri certaj decidoj. Estas devige voĉdoni. Interesa detalo estas la ekzisto de "vic-parlamentanoj", kiuj povas anstataŭi parlamentanojn dum foresto.

Liĥtenŝtejno nur en 1984 donis al virinoj la balot-rajton; en 1992 la leĝa egaleco de la seksoj estis metita en la konstitucion, kaj ĝis 1996 la leĝaro estis adaptita al tiu principo.

Liĥtenŝtejno havas doganan kaj valutan union kun Svislando, sed propran leĝaron. La juraj kaj impostaj kondiĉoj pri fondado de firmaoj estas favoraj, tial multaj firmaoj havas tie formalan filion ("leterkesta firmao"). Gravaj bankoj havas sian sidejon en Liĥtenŝtejno. La banka sekreto estas garantiata.

[redaktu] Religio

Liĥtenŝtejno estas tradicie rom-katolika; la konstitucio mencias la rom-katolikan eklezion kiel "landan eklezion". Ĝis 1997 la lando estis parto de la (plejparte svisa) episkopujo Koiro, kiu ekzistas jam de la 4-a jarcento. Je la 2-a de decembro 1997 la papo per buleo fondis novan ĉef-episkopujon "Vaduzo/Liĥtenŝtejno" kaj igis la liĥtenŝtejnanon Wolfgang Haas, antaŭe ĉefepiskopo de Koiro, ĝia episkopo.

Tiu decido, tre subita, okazis ne sen rezisto de la kredantaro, ĉar Haas estis tre malpopulara en Koiro, kaj oni riproĉis, ke la papo trudas lin al la liĥtenŝtejnaj eklezianoj.

Nun estas diskutate, ĉu la privilegia pozicio de katolikismo foriĝu el la konstitucio.

[redaktu] Eksteraj ligoj

Nacia Himno (en Esperanto)

www.liechtenstein.li, administracia

www.fuerstlichemomente.li, turisma ("fuerstliche Momente" signifas, germane, "princecaj momentoj")

[redaktu] El EdE

Liĥtenstejno [tiel]. Eŭropa ŝtateto (12.000 loĝantoj), kiu dufoje eldonis oficialajn poŝtkartojn kun E-a surskribo kaj trifoje E-lingvajn prospektojn. Kvazaŭ rekompence multaj E-istaj propistoj faris turisman reklamon por la princlando ankaŭ en multaj nacilingvaj gazetoj. Efektiviganto de tiu ĉi prop. maniero estas R. Kreuz.

Ŝtatoj en Eŭropo
Albanio \| Andoro \| Aŭstrio \| Belorusio \| Belgio \| Bosnio kaj Hercegovino \| Bulgario \| Ĉeĥio \| Danio \| Estonio \| Finnlando \| Francio \| Germanio \| Grekio \| Hispanio \| Hungario \| Irlando \| Islando \| Italio \| Kroatio \| Latvio \| Liĥtenŝtejno \| Litovio \| Luksemburgio \| Malto \| Moldavio \| Monako \| Montenegro \| Nederlando \| Norvegio \| Pollando \| Portugalio \| Respubliko Makedonio \| Rumanio \| Rusio \| San-Marino \| Serbio \| Slovakio \| Slovenio \| Svedio \| Svislando \| Turkio \| Unuiĝinta Reĝlando (Britio) \| Ukrainio \| Vatikanurbo
Dependaj teritorioj: Ferooj \| Ĝibraltaro