Ateno

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Ateno
greke: Αθήνα
ĉefurbo
Athens montage.jpg
Oficiala nomo: Αθήνα
Lando Flago de Grekio  Grekio
Duoninsulo Balkano
Provinco Atiko
Prefekturo Prefekturo Ateno
Historiaj regionoj Antikva Grekio, Helena civilizo
Situo Ateno
 - koordinatoj 37°58′00″N 23°43′00″E  /  37.966667°N, 23.716667°O / 37.966667; 23.716667 (Ateno)
Plej alta punkto 338
Plej malalta punkto 70
Areo 38,964 km² (3 896,4 ha)
 - de aglomeraĵo 411,717 km² (41 172 ha)
 - de metropolo 2 928,717 km² (292 872 ha)
Loĝantaro 745 514 (2001)
 - de aglomeraĵo 3 130 841
 - de metropolo 3 686 371
Denseco 19 133,41 loĝ./km²
 - de aglomeraĵo 7 604 loĝ./km²
 - de metropolo 1 259 loĝ./km²
Fondo 782 a.K.
Horzono OET (UTC+2)
 - somera tempo OEST (UTC+3)
Poŝtkodo 10x xx, 11x xx, 120 xx
Telefona antaŭkodo 21
Aŭtokodoj Yxx, Zxx, Ixx (krom ZAx kaj INx)
Situo de Ateno enkadre de Grekio
ButtonRed.svg
Situo de Ateno enkadre de Grekio
Situo enkadre de Eŭropo
ButtonRed.svg
Situo enkadre de Eŭropo
Commons-logo.svg Vikimedia Komunejo: Athens
Retpaĝo: www.cityofathens.gr
Akademio de Ateno

Ateno (greke Αθηναι [athinaj]), aŭ grekece Atenoj, estas la nuna ĉefurbo de Grekio. Nuntempe, en Ateno vivas proksimume 4 milionoj da loĝantoj.

La regiono de kaj ĉirkaŭ la urbo nomiĝas nun Atiko, (samkiel dum la antikva epoko) kaj Ateno estas la regiona centro. La urba haveno Pireo estas nun aparta urbo: Ateno kaj Pireo estas du el la entute kvar provincaj distriktoj de Atiko.

La internacia flughaveno de la urbo estas nomata laŭ Eleftherios Venizelos. Ekzistas metroo.

La civito Ateno estis dum la antikva epoko unu el la unuaj demokratioj, kaj estis tre grava centro de la helena civilizo.

Etimologio[redakti | redakti fonton]

La nomo de la urbo venus, laŭ iuj, de la Hindeŭropa radiko ath- = kapo, supro, ĉar Akropolo, sur la samnoma monteto, estas la "fundamanta kerno" de la urbo. Tio klarigas la mito pri la nasko de diino Atena, kiu eliris tute armita el la kapo de Zeŭso.

Antikve, la nomo estis Ἀθῆναι / Athễnai (plurala vorto)[1]. En moderna lingvo, Αθήνα / Athína estas la oficiala urba nomo.

Geografio[redakti | redakti fonton]

Ateno situas sur duoninsulo inter montoj kaj marbordo.

Klimato[redakti | redakti fonton]

La klimato estas semiarida (Klimata klasifiko de Köppen: BSh). La meza pluvkvanto situas je 376 milimetroj.[2]

Loĝantaro[redakti | redakti fonton]

Ateno estas la ĉefa urbo de Grekio, kun 3,7 milionoj da loĝantoj en 2001, tio estas ĉirkaŭ unu triono de la entuta loĝantaro de Grekio

Antikva tempo : 300 000/400 000 da loĝantoj (estimado)
Jaro 1853 : 30 600
1879 : 65 500
1896 : 123 000
1925 : 443 000
2001 : 3 761 810

Urba morfologio[redakti | redakti fonton]

Ateno kuŝas sur ebenaĵo Atiko, inter montoj Aegialo okcidente, monto Parneso (Πάρνηθα) norde, Likavito (Λυκαβηττός) nord-oriente, Himeto (Υμηττός) oriente, kaj la Sarona Golfo sud-okcidente.

Pro tiuj naturaj limoj, la urbo ne povos pligrandigi, kaj estas trafita de problemoj de polucio.

La antikva urbo estis konstruata ĉe la piedo de monto Akropolo (ἀκρόπολις)

Vizitindaĵoj[redakti | redakti fonton]

La urbo estis ejo de la 1-aj modernaj 1-aj modernaj Olimpikoj en 1896, de la interaj Olimpikoj de 1906 kaj gastigis la Someran Olimpikon dum 2004.

Historio[redakti | redakti fonton]

La diino de Ateno estis Atena.

Sankta Paŭlo predikis al atenanoj pri "nekonata dio".

Famuloj[redakti | redakti fonton]

En Ateno mortis Memos Makris greka-hungara skulptisto kaj hungara historiisto Géza Alföldy.

Partneraj urboj[redakti | redakti fonton]

Ateno havas partnerajn rilatojn kun la sekvaj urboj:

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. Laŭ Tucidido la pluralo estas postsigno de la kuniĝo de urboj kiuj iĝis Ateno.
  2. Climate-charts.com - Ateno

Esperanto kaj Ateno[redakti | redakti fonton]

En Ateno dum la jaro 1976 okazis la 61-a UK de Esperanto.

Panoramo[redakti | redakti fonton]

Panoramo de Ateno
Magnify-clip.png
Panoramo de Ateno

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]