Vikipedio:Elstaraj artikoloj
El Vikipedio
La elstaraj artikoloj estas la plej informplenaj kaj bonstilaj artikoloj de la esperantlingva Vikipedio. Ekzistas striktaj kriterioj por elstaraj artikoloj. Legu ankaŭ Vikipedio:Ne plu elstaraj artikoloj. Fakte, la elstaraj artikoloj konstituas etan elekton: inter la 98 761 artikoloj de nia enciklopedio, nur 156 estis akceptitaj en la liston de elstaraj artikoloj, tio estas proksimume 0,16%. Por aligi artikolon al la listo de elstaraj artikoloj, ĝi devas plenumi ĉiujn kriteriojn por elstaraj artikoloj. Se vi trovas, ke iu artikolo jam plenumas ĉiujn ĉi kriteriojn, sed ankoraŭ ne estas listigita kiel elstara artikolo, proponu ĝian listigon ĉi tie. Elstaraj artikoloj estas bonaj kandidatoj por la artikolo de la semajno, kiu aperas sur la ĉefpaĝo. Estus bone, ke ni klopodu por traduki Esperanten nacilingvajn artikolojn elektitajn tie kiel «elstaraj artikoloj». Estus ankaŭ bone, ke ni traduku nacilingve niajn brilaĵojn. |
||||||||||||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
Siddhartha Gautama aŭ Gautama Budho (sanskrite: Devanāgarī सिद्धार्थ गौतम; palie: Siddhattha Gotama) estis spirita gvidanto de antikva Hindio kaj fondinto de budhismo. La titolo Budho estis donita al Siddhattha Gotama (palie) aŭ Siddhartha Gautama (sanskrite), kiun Budhismo konsideras la sammâsambuddha de nia epoko. Oni ne certe scias precize kiam li vivis; kelkaj diras ĉ. 563-483 a.K.; laŭ oficiala budhisma kronologio, oni festis la 2500-jaran datrevenon de lia morto en 1956. Laŭ budhisma tradicio, li naskiĝis en la ĝardeno Lumbini (nepale Rummindei), nun en la suda parto de Nepalo, proksime al la barata landlimo, kaj mortis 80 jarojn poste en Kusinâra (palie) aŭ Kuŝinagar (sanskrite). 16-jara, laŭ la tradicio, li edziĝis al Yasodhara, kaj havis filon, Râhula. Siddhartha foriris de la reĝa palaco je la aĝo de 29, kaj vivis dum ses jaroj kiel senhejma asketo, serĉante solvon al la problemo de homa sufero. Finfine, li "vekiĝis", aŭ alivorte trovis la grandan lumiĝon (maha-bodhi) sub la bodhi-arbo en Buddha Gayâ. Li instruis al siaj disĉiploj sian doktrinon - la "Meza Vojo" inter la ekstremoj de asketismo kaj hedonismo. Legu pli... |
Islama arkitekturo ensumigas tre ampleksan regionon de arkitekturo, nome kaj historie, kaj geografie. Kvankam oni parolas pri la islama arkitekturo sole en senco de religiaj konstruaĵoj, ĝi ensumigas ankaŭ profanajn konstruaĵojn. En la islaman arkitekturon tiel viciĝas la konstruaĵoj konstruitaj post la estiĝo de Islamo (622) ĝis nuntempo, sur teritorio priregata fare de tiu ĉi religio. Nuntempe la muslimaj religiaj konstruaĵoj troviĝas tra la tuta mondo. Ne eblas percepti la islaman arkitekturon kiel tutaĵon, sed necesas distingi la historiajn epokojn kaj unuopajn centrojn. La influo de la regionaj centroj estas plie substrekita per la fakto, ke Korano diference de Biblio nenie difinas aspekton nek regulojn de konstruigo de templo. La unuopaj centroj tiel povis ligi al la lokaj tradicioj, nome kaj el vidpunkto de konvena materialo kaj el vidpunkto de konstruaj teknikoj. Kiel la plej tipa ŝatata elemento eblas konsideri kupolon kaj diversajn specojn de arkoj. Bazaj tipoj de la konstruaĵoj estas moskeoj, araba domo kun fermita dispono, korto kaj apartigita porvirina kaj porvira partoj, ivanoj, fortikaĵoj kaj pontoj. Legu pli... |
|||||||||||||||||||||||||
|
Ŝtatoj: Ĉeĥio - Ĉeĥoslovakio - Eritreo - Francio - Kanado - Kolombio - Sud-Afriko Regionoj: Bohemio - Ĉeĥa Silezio - Goao - Guangxi - Kantabrio - Karpata Rutenio - Luzacio - Moravio - Silezio Urboj: Antverpeno - Bjalistoko - Bratislavo - Budapeŝto - Fortalezo - Gento - Jalto - Kalgario - Nov-Orleano - Parizo Urbetoj: Levens - Šilheřovice Naturo: Vercors (montomasivo) |
Prahistorio kaj arkeologio: Arkeologio - Çatal Höyük Antikvo: Antikva epoko - Biblioteko de Aleksandrio - Imperiestraj Forumoj - Mumio Mezepoko: Inkaa imperio - Jerusalema reĝlando - Krucmilitoj - Marko Polo Moderna epoko: Granda incendio de Londono - Lisbona tertremo en 1755 - Ludoviko la 14-a - Charlotte Stuart - Tokugawa Ieyasu 19-a jarcento: Batalo de Waterloo 20-a jarcento: Kemal Atatürk - Batalo ĉe Suomussalmi - Edvard Beneš - Berlina muro - Dua mondmilito - Klement Gottwald - Hispana Enlanda Milito - Emil Hácha - Václav Havel - Gustáv Husák - Komfortulinoj - Koncentrejo Mauthausen-Gusen - Carl Gustaf Emil Mannerheim - Tomáš Garrigue Masaryk - Ludvík Svoboda - Unua mondmilito Regione: Franca Teksaso - Historio de Brazilo - Historio de Slovakio - Historio de Unuiĝinta Reĝlando |
|||||||||||||||||||||||||
|
Etnoj kaj demografio: Asmatoj - Danioj - Sveda elmigrado al Usono Lingvoj: Eŭska lingvo Esperanto: Esperanto - Antoni Grabowski - Charles Lemaire - Monato - Frederic Pujulà i Vallès - L. L. Zamenhof Sociologio: Homa komunumo Edukado: Valdorfa lernejo Aliaj: Henri Grouès - Infanlaboro - Kolombopoŝto - Necesejoj en Japanio - Nutrotabuo |
Literaturo: Aradia - Pío Baroja - Krimo kaj puno - Oroonoko - Patro Goriot - Arthur Rimbaud - Pavel Jozef Šafárik - Sagao de Hrafnkell - Mary Wollstonecraft Pentrarto kaj skulpturo: Henri de Toulouse-Lautrec - Rinocero de Dürer - Diego Velázquez - Leonardo da Vinci - John Michael Wright Muziko: Ludwig van Beethoven - Bekfluto - Figurita baso - Historio de ventra danco - Klasika epoko - Marilyn Manson (grupo) - Mezepoka muziko - Orgenfajfilo Kino: Der Schatz im Silbersee - Johnny Depp Arkitekturo: Islama arkitekturo - Monumento de Libereco (Rigo) |
|||||||||||||||||||||||||
|
Religio: Arkeo de Noa - Babismo - Bahaa kredo - Borobuduro - Tenzin Gyatso - Historio de kristanismo - Monto Sankta Mikaelo - Preĝejo de la Plej Sankta Triunuo (Fulnek) - Rastafaria movado - Ritualo - Siddhartha Gautama Mitologio: Atlantido - Reĝo Arturo |
Sportoj: Aikido - Arta sketado - Basbalo Ludoj: Kio? Kie? Kiam? - Ŝako - Vajango |
|||||||||||||||||||||||||
|
Aŭtomobilo - Historio de tankoj - Saŭno - Tanko - Titanic |
Kemio: Diamanto Biologio: Bonsajo - Ekologia premsigno - Menstruo Bestoj: Delfenoj - Hejma kato - Narvalo - Rano - Rekordoj de mamuloj - Tiranosaŭro Geologio: Geologia temposkalo - Vulkano Matematiko: Matematika pruvo - Nombro Pi - Polusa koordinata sistemo Astronomio: Galaksio - NASA - Projekto Apollo |
|||||||||||||||||||||||||

