Luksemburgo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri la urbo Luksemburgo. Por aliaj signifoj vidu la paĝon Luksemburgo (apartigilo).
Luksemburgo
luksemburge: Lëtzebuerg, france: Luxembourg, germane: Luxemburg
urbo
Luxembourg Fortress from Adolphe Bridge 02 c67.jpg
Luksemburgo
Flag of Luxembourg (city).png
Flago
Blason ville lu Luxembourg-ville.svg
Blazono
Lando Flago de Luksemburgio  Luksemburgio
Distrikto Distrikto Luksemburgo
Kantono Kantono Luksemburgo
Konata loko Fortikaĵo Thüngen
Riveroj Alzette, Pétrusse
Situo Luksemburgo
 - koordinatoj 49°36′42″N 06°07′48″E  /  49.61167°N, 6.13°O / 49.61167; 6.13 (Luksemburgo)
Plej alta punkto
 - alteco 402 m s. m.
Plej malalta punkto
 - alteco 230 m s. m.
Areo 51,46 km² (5 146 ha)
Loĝantaro 91 857 (31.12.2009)
Denseco 1 785,02 loĝ./km²
Orogenenezo
montariĝo
Luksemburgia plataĵo
Fondita 4-a jarcento
 - urbaj rajtoj 1244
Urbestro Paul Helminger
Horzono MET (UTC+1)
 - somera tempo MEST (UTC+2)
LAU 2 LU00011001
Loko de Monda heredaĵo de UNESCO
Nomo City of Luxembourg: its Old Quarters and Fortifications
Tipo de heredaĵo kultura heredaĵo
Jaro 1994 (#18)
Numero 699
Regiono Eŭropo
Kriterioj iv
Situo enkadre de Luksemburgio
ButtonRed.svg
Situo enkadre de Luksemburgio
Situo enkadre de Eŭropo
ButtonRed.svg
Situo enkadre de Eŭropo
Commons-logo.svg Vikimedia Komunejo: Luxembourg City
Retpaĝo: www.vdl.lu
La urbocentro
La malnova urbo
La stacidomo de Luksemburgo nokte

Luksemburgo estas la ĉefurbo de la grandduklando Luksemburgo. Ĝi havas ĉirkaŭ 92 000 loĝantojn kaj troviĝas ĉe la kunfluejo de la riveroj Alzette kaj Pétrusse. Ĝiaj anoj nomas ĝin en la loka lingvo (luksemburga) simple d' Stad [ĉtat] = la urbo.

Ĝia urbestro estas de 1999 Paul Helminger.

Historio[redakti | redakti fonton]

La urbo evoluis en la 10-a jarcento el kastelo konstruita en 963 de la ardena grafo Sigfrido sur roko Bock' [bok]. La kastelo staris sur la restaĵoj de romia kastelo nomata Lucilinburhuc (= kasteleto).

Fine de la 12-a jarcento oni konstruis urbomuron ĉirkaŭ areo de 5 ha. En 1244 grafino Ermesinde de Namur-Luksemburgio garantiis al la bazarejo urbajn rajtojn.

En 1354 Luksemburgo iĝis duklando.

En 1815 la Viena kongreso igis ĝin suverena grandduklando.

Geografio[redakti | redakti fonton]

La urbo dividiĝas en 24 kvartalojn: Beggen, Belair, Bonnevoie/Bonneweg-Nord-Verlorenkost, Bonnevoie-Sud/Bonneweg-Süd, Supra Urbo, Cents, Cessange/Cessingen, Clausen, Dommeldange/Dommeldingen, Eich, Stacidomo, Gasperich, Grund, Hamm, Hollerich, Kirchberg, Limpertsberg, Merl, Mühlenbach, Neudorf-Weimershof, Pfaffenthal, Pulvermühl, Rollingergrund-Belair-Nord kaj Weimerskirch.

La urbocentron karakterizas la profunda valo de Pétrusse, kiu disigas la Supran Urbon de la Stacidoma Kvartalo. Ĝi estas rezervita al piedirantoj.

Eŭropa ĉefurbo[redakti | redakti fonton]

Luksemburgo estas naskiĝurbo de unu el la fondintoj de Eŭropa Unio, Robert Schuman, kaj unu el la tri oficialaj sidejoj de Eŭropa Unio, sidejo de ties jenaj jurisdikciaj kaj financaj institucioj:

En 1995 kaj en 2007 Luksemburgo estis Eŭropa Kultura Ĉefurbo.

Loĝantaro[redakti | redakti fonton]

Je la 3-a de oktobro 2002 la loĝantaro de Luksemburgo konsistis el 41 726 virinoj kaj 40 542 viroj; sume, 82 268 loĝantoj.

La internaciecan karakteron substrekas la fakto, ke pli ol duono (68,73%) de la loĝantaro ne estas luksemburganoj, sed apartenas al 132 aliaj nacioj. La plej multnombraj estas:

Portugaloj 13.865
Francoj 8.029
Italoj 5.649
Belgoj 3.477
Germanoj 2.582
Britoj 1.846
Hispanoj 1.393
Jugoslavoj 1.235

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]