Basisto

Basisto estas muzikisto, kiu ludas bas -gaman instrumenton, kiel ekzemple la basgitaron, kontrabason, aŭ blovinstrumenton kiel ekzemple la tubjo aŭ suzafono. Malsamaj muzikaj ĝenroj estas asociitaj kun unu aŭ pluraj el ĉi tiuj instrumentoj. Ekde la 1960-aj jaroj, la elektra basgitaro fariĝis la ĉefa basinstrumento en rokenrolo, ĵaza fuzio (kaj aliaj formoj de ĵazo), pezmetalo, kontreo, regeo kaj pop-muziko. La kontrabaso estas bazvaro de klasika muziko, blugreso kaj ĵazo el la epokoj de svingo kaj bibopo. Blovinstrumentoj kiel la tubjo aŭ suzafono estas bazvaro de la diksilanda kaj nov-orleana ĵazensembloj.
Malgraŭ la establita asocio de certaj instrumentoj kun certaj ĝenroj de muziko, ekzistas esceptoj. En la 1990-aj kaj 2000-aj jaroj, la kontrabaso ankaŭ povis esti uzata de rokmuzikaj kaj popmuzikaj bandoj, ekzemple, Barenaked Ladies, The Decemberists, The Living End, Tiger Army, kaj aliaj. Kelkaj ĵazfuziaj grupoj uzas la elektran kontrabason, kaj nuntempaj komponistoj povas uzi la basgitaron en ĉambra muziko. Kelkaj fuziaj, R&B, kaj haŭzaj artistoj uzas bason sintezitan el klavarinstrumentoj anstataŭ gitaro. Kaj kelkaj diksilando- bandoj uzas la kontrabason aŭ basgitaron anstataŭ tubjo. Fine, kelkaj ĵazgrupoj prezentas la basparton per la hammond-orgeno.
Basgitaristoj tipe ludas rokon, popmuzikon, metalrokon kaj kontreon. La baslinio emfazas la harmonion de la ludata muziko, kelkfoje aldonante distingan pulsan ritmon. Ekzistas malsamaj specoj de baslinioj por malsamaj ĝenroj kaj kantospecoj (ekzemple, baladoj aŭ svingo). Baslinio povas esti konstruita sur la unua, tria aŭ kvina grado de la gamo uzata en la komponaĵo. Dum plej multaj basistoj malofte ludas akordojn, en iuj stiloj, kiel ĵazfuzio, progresiva roko kaj teknika mortmetalo, ili povas formi la bazon de baslinio.
La plej bonaj basistoj
[redakti | redakti fonton]En 2020, la revuo Rolling Stone publikigis liston de la 50 plej grandaj basistoj de ĉiuj tempoj. James Jamerson estis la plej alta en la listo. Inter la dek plej bonaj troviĝis ankaŭ Charles Mingus, John Entwistle, Bootsy Collins, Carol Kaye, Jack Bruce, Larry Graham, Jaco Pastorius, Paul McCartney kaj Ron Carter.
John Entwistle, basgitaristo de The Who, estis la unua kiu kreis la terminon "bassolo " laŭ kanto nomita "My Generation ". Per ĉi tiu decido, Entwistle sukcesis ŝanĝi la percepton pri la rolo de la basgitaro en bando.
Laŭ ĵazkritikisto Kevin Whitehead, Jimmy Blanton ankaŭ enstampis specialan sintenon al la basgitaro inter aŭskultantoj kaj kontribuis al la apero de tuta virtuoza skolo de ludado de la instrumento.
Larry Graham, granda muzikisto kiu inventis la teknikon de "slap picking" (ludstilo en kiu oni ludas la bason per la dikfingro dum oni levas la aliajn kordojn per la meza kaj montrofingra fingroj), ankaŭ indas mencion, kiel ankaŭ la basgitaristo de la punkroka bando Red Hot Chili Peppers, sub la pseŭdonimo Flea, kiu alportis signifan popularecon al la "slap picking" per uzado en siaj baspartoj.
La malprecizeco de la koncepto
[redakti | redakti fonton]En si mem, la termino basisto, alie malprecize uzata, ŝuldiĝas al la adopto de kutimo rilate al la nomado de instrumentoj. Por la kontrabaso, la parola lingvo ofte forlasas la prefikson "kontraŭ-" (metita en la nomon por indiki la uzatan registron - kontrabaso, pli malalta ol la basregistro). Ĉe la basgitaro, la eraro estas pli granda, estante enhavita en la nomo mem de la instrumento, kiu sugestas registron malsaman ol tiu uzata en la realeco. El la gitarfamilio, la fakta estas klasifikenda en la basregistro, dum la tiel nomata "basgitaro" kovras la kontrabasregistron (la gamo estas identa al tiu de la rilata arĉinstrumento).
Tamen, ĉar la eraro okazas ambaŭflanke, kreiĝas bizara korespondado je la terminologia nivelo (kvankam la kontrabasisto kaj la "basgitaristo" ambaŭ ludas kontrabasajn registroinstrumentojn, ambaŭ nomiĝas basistoj!), kiu enŝovas en la signifon de la vorto referencojn al la prezentistoj de aliaj kontrabasaj registroinstrumentoj. Tiel, la fagotisto ne estos nomata basisto, sed kontrafagotisto.
Celitaj instrumentistoj
[redakti | redakti fonton]Jen estas menciitaj la muzikistoj, kiuj estas kategoriigitaj kiel "basistoj" en diversaj instrumentaj ensembloj . Por la plejmulto el ili, kiel vidos, ne ekzistas aparta nomo.
- Kontrabasisto kaj blokfloto (ekzistas du instrumentoj kun tiu nomo)
- Basgitaristo
- Baso
- Kontrabagonisto
- Fagotisto
- Kontrabasa flutisto
- Hobojisto sur kontrabaso
- Saksofonisto sur kontrabasa saksofono
- Trombonisto sur kontrabastrombono
- Tubjisto
- Violono
Galerio
[redakti | redakti fonton]-
Sting, basgitaristo, en 2007
-
Ĵaza kontrabasisto Esperanza Spalding
Anglalingvaj fontoj
[redakti | redakti fonton]- . On Bass: What the Funk? (11 February 2014). Arkivita el la originalo je 2 October 2016. Alirita 27 September 2016 .
- . Double bassist Lee Rocker is still jamming and touring - AXS (March 26, 2015). Arkivita el la originalo je 16 October 2018. Alirita 16 August 2019 .
- . Mel Schacher Bio (2013). Arkivita el la originalo je 20 June 2019. Alirita 22 October 2021 .
- . David Ellefson says Lemmy played "more like an acoustic guitar player" than a bassist (August 21, 2024). Alirita 2025-02-19 .
- . How Phil Lesh Reimagined the Electric Bass. The American Songwriter (November 1, 2024). Alirita 2025-02-19 .
- . Robert Trujillo: Why Lemmy is one of the true greats. Classic Rock Magazine (25 November 2015). Alirita 2025-02-19 .
- . On Parliament-Funkadelic And A Less 'Squeaky-Clean Picture' Of Blackness. National Public Radio (June 24, 2016). Alirita 2025-02-19 .
- . RAY MANZAREK. M Music & Musicians Magazine (November 2011). Alirita 2025-02-19 .
- . The Doors' Keyboard Counterpoint Goes Silent: Remembering Ray Manzarek. National Public Radio (May 21, 2013). Alirita 2025-02-19 .
- . The tuba, a.k.a. the bass of the brass (January 18, 2004). Alirita 2025-02-19 .
- . Howard Johnson, Pioneering Tuba Virtuoso and a Fluent Baritone Saxophonist, Has Died at 79. WBGO (January 15, 2021). Alirita 2025-02-19 .
- . Herbie Flowers, 'Walk on the Wild Side' Bassist, Dies at 86 (September 13, 2024). Arkivita el la originalo je 2024-09-14.
- . Remembering Jazz Tuba Player Howard Johnson. National Public Radio (January 22, 2021). Alirita 2025-02-19 .
- . Bootsy Collins: Bass from Outer Space. Premier Guitar (November 23, 2017). Alirita 2025-02-19 .
- (1989) “The Double Bass as a Solo Instrument in Early Jazz”, The Black Perspective in Music 17 (1/2), p. 73–92.
- . Steve Brown: Atlas Slapped. All About Jazz (June 7, 2011). Alirita 2025-02-19 .