Saltu al enhavo

Basisto

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jaco Pastorius estis basisto, komponisto kaj ĵazbandego -gvidanto, vaste konsiderata la plej granda basisto de ĉiuj tempoj. Li estas plej konata pro siaj soloaj projektoj, sia asocio kun la bando Weather Report, kaj sia laboro kun Joni Mitchell kaj Pat Methaney.

Basisto estas muzikisto, kiu ludas bas -gaman instrumenton, kiel ekzemple la basgitaron, kontrabason, aŭ blovinstrumenton kiel ekzemple la tubjosuzafono. Malsamaj muzikaj ĝenroj estas asociitaj kun unu aŭ pluraj el ĉi tiuj instrumentoj. Ekde la 1960-aj jaroj, la elektra basgitaro fariĝis la ĉefa basinstrumento en rokenrolo, ĵaza fuzio (kaj aliaj formoj de ĵazo), pezmetalo, kontreo, regeo kaj pop-muziko.  La kontrabaso estas bazvaro de klasika muziko, blugreso kaj ĵazo el la epokoj de svingo kaj bibopo. Blovinstrumentoj kiel la tubjo aŭ suzafono estas bazvaro de la diksilanda kaj nov-orleana ĵazensembloj.

Malgraŭ la establita asocio de certaj instrumentoj kun certaj ĝenroj de muziko, ekzistas esceptoj. En la 1990-aj kaj 2000-aj jaroj, la kontrabaso ankaŭ povis esti uzata de rokmuzikaj kaj popmuzikaj bandoj, ekzemple, Barenaked Ladies, The Decemberists, The Living End, Tiger Army, kaj aliaj.  Kelkaj ĵazfuziaj grupoj uzas la elektran kontrabason, kaj nuntempaj komponistoj povas uzi la basgitaron en ĉambra muziko. Kelkaj fuziaj, R&B, kaj haŭzaj artistoj uzas bason sintezitan el klavarinstrumentoj anstataŭ gitaro. Kaj kelkaj diksilando- bandoj uzas la kontrabason aŭ basgitaron anstataŭ tubjo. Fine, kelkaj ĵazgrupoj prezentas la basparton per la hammond-orgeno.

Basgitaristoj tipe ludas rokon, popmuzikon, metalrokon kaj kontreon. La baslinio emfazas la harmonion de la ludata muziko, kelkfoje aldonante distingan pulsan ritmon. Ekzistas malsamaj specoj de baslinioj por malsamaj ĝenroj kaj kantospecoj (ekzemple, baladoj aŭ svingo). Baslinio povas esti konstruita sur la unua, tria aŭ kvina grado de la gamo uzata en la komponaĵo. Dum plej multaj basistoj malofte ludas akordojn, en iuj stiloj, kiel ĵazfuzio, progresiva roko kaj teknika mortmetalo, ili povas formi la bazon de baslinio.

La plej bonaj basistoj

[redakti | redakti fonton]

En 2020, la revuo Rolling Stone publikigis liston de la 50 plej grandaj basistoj de ĉiuj tempoj. James Jamerson estis la plej alta en la listo. Inter la dek plej bonaj troviĝis ankaŭ Charles Mingus, John Entwistle, Bootsy Collins, Carol Kaye, Jack Bruce, Larry Graham, Jaco Pastorius, Paul McCartney kaj Ron Carter.

John Entwistle, basgitaristo de The Who, estis la unua kiu kreis la terminon "bassolo " laŭ kanto nomita "My Generation ". Per ĉi tiu decido, Entwistle sukcesis ŝanĝi la percepton pri la rolo de la basgitaro en bando.

Laŭ ĵazkritikisto Kevin Whitehead, Jimmy Blanton ankaŭ enstampis specialan sintenon al la basgitaro inter aŭskultantoj kaj kontribuis al la apero de tuta virtuoza skolo de ludado de la instrumento.

Larry Graham, granda muzikisto kiu inventis la teknikon de "slap picking" (ludstilo en kiu oni ludas la bason per la dikfingro dum oni levas la aliajn kordojn per la meza kaj montrofingra fingroj), ankaŭ indas mencion, kiel ankaŭ la basgitaristo de la punkroka bando Red Hot Chili Peppers, sub la pseŭdonimo Flea, kiu alportis signifan popularecon al la "slap picking" per uzado en siaj baspartoj.

La malprecizeco de la koncepto

[redakti | redakti fonton]

En si mem, la termino basisto, alie malprecize uzata, ŝuldiĝas al la adopto de kutimo rilate al la nomado de instrumentoj. Por la kontrabaso, la parola lingvo ofte forlasas la prefikson "kontraŭ-" (metita en la nomon por indiki la uzatan registron - kontrabaso, pli malalta ol la basregistro). Ĉe la basgitaro, la eraro estas pli granda, estante enhavita en la nomo mem de la instrumento, kiu sugestas registron malsaman ol tiu uzata en la realeco. El la gitarfamilio, la fakta estas klasifikenda en la basregistro, dum la tiel nomata "basgitaro" kovras la kontrabasregistron (la gamo estas identa al tiu de la rilata arĉinstrumento).

Tamen, ĉar la eraro okazas ambaŭflanke, kreiĝas bizara korespondado je la terminologia nivelo (kvankam la kontrabasisto kaj la "basgitaristo" ambaŭ ludas kontrabasajn registroinstrumentojn, ambaŭ nomiĝas basistoj!), kiu enŝovas en la signifon de la vorto referencojn al la prezentistoj de aliaj kontrabasaj registroinstrumentoj. Tiel, la fagotisto ne estos nomata basisto, sed kontrafagotisto.

Celitaj instrumentistoj

[redakti | redakti fonton]

Jen estas menciitaj la muzikistoj, kiuj estas kategoriigitaj kiel "basistoj" en diversaj instrumentaj ensembloj . Por la plejmulto el ili, kiel vidos, ne ekzistas aparta nomo.

Anglalingvaj fontoj

[redakti | redakti fonton]
  • . RAY MANZAREK. M Music & Musicians Magazine (November 2011). Alirita 2025-02-19 .
  • (1989) “The Double Bass as a Solo Instrument in Early Jazz”, The Black Perspective in Music 17 (1/2), p. 73–92. 

Referencoj

[redakti | redakti fonton]

Vidu ankaŭ

[redakti | redakti fonton]

Eksteraj ligiloj

[redakti | redakti fonton]